68 Kuşağı’nın ‘faili meçhul’ cinayete kurban gitmiş ilk ismi olan Taylan Özgür, bundan 52 yıl önce İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Genel Kurulu’na katılmak için geldiği İstanbul Beyazıt Meydanı’nda arkadan vurularak katledildi.
68 Kuşağı’nın ‘faili meçhul’ cinayete kurban gitmiş ilk ismi olan Taylan Özgür, bundan 52 yıl önce İstanbul Üniversitesi Talebe Birliği Genel Kurulu’na katılmak için geldiği İstanbul’da Beyazıt Meydanı’nda arkadan vurularak katledildi. Taylan Özgür’ü vurduğu gerekçesi ile polis memuru Lisan Çakıcı yargılandı ve beraat etti.
Adına türküler ve marşlar bestelenen ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümü öğrencisi Taylan Özgür, aynı zamanda Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nun kurucularındandı.
Özgür, ODTÜ’de antiemperyalist ve sosyalist öğrenci hareketinin içindeki mücadelesiyle ön plana çıkarken, Deniz Gezmiş vasiyetinde Taylan Özgür’ün yanına gömülmek istemiş ancak bu isteği gerçekleştirilmemişti.
23 Şubat 1948’de Ankara’da doğan Mustafa Taylan Özgür, Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun olduktan sonra ODTÜ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği bölümüne girdi ve gençlik hareketlerine katılmaya başladı. ODTÜ’de antiemperyalist ve sosyalist öğrenci hareketinin içindeki mücadelesiyle ön plana çıktı.
Taylan Özgür, ODTÜ Öğrenci Birliği Denetleme Kurulu üyesi ve ODTÜ Sosyalist Fikir Kulübü içinde yer aldı.
Commer’in arabasını yaktı
6 Ocak 1969 günü ODTÜ Rektörü Kemal Kurdaş, ABD Büyükelçisi Robert Commer’i üniversiteye davet etti. “Vietnam Kasabı” olarak tanınan Commer, kurşun geçirmez camlarla kaplı özel güvenlikli arabasını Rektörlük önüne bırakarak içeriye girdi. Commer’in geliş haberini alan Sinan Cemgil, Hüseyin İnan, Yusuf Arslan ve Taylan Özgür’ün de aralarında bulunduğu binlerce öğrenci Rektörlük önünde toplandı. Eylem sırasında Büyükelçi’nin arabası ters çevrilerek yakıldı. Taylan Özgür eylemden sonra tutuklanan 13 öğrenci arasındaydı ve iki ay kadar tutuklu kaldıktan sonra 12 Mart 1969’da tahliye edildi.
‘Devrim’i o yazdı
ODTÜ Stadyumu’ndaki büyük “Devrim” yazısını yazan üç öğrenciden birinin Taylan olduğu söylenir. Diğerleri ise Hüseyin İnan ve Alparslan Özdoğan.
Gençlik hareketinin ilk ‘faili meçhulü’
23 Eylül 1969’da İstanbul Üniversitesi’nde katıldığı Öğrenci Birliği Kongresi’ne katılmak için gelen Taylan Özgür Beyazıt Meydanı’nda sırtından vurularak katledildi. sırasında güvenlik güçleri tarafından Beyazıt Meydanı’nda öldürüldü. Taylan Özgür’ü vurduğu gerekçesi ile yargılanan polis memuru Lisan Çakıcı yargılandı ve beraat etti. Ancak Özgür’ün gerçek katili hala bulunamadı.
Taylan Özgür’ün vurulmasına şahit olan gazeteci Can Ataklı olayı şöyle anlatıyor:
“Annem babamla birlikte Beyazıt tarafından Kapalıçarşı’ya gidecektik. O gün meydan çok kalabalıktı. Çünkü birkaç gün önce, Milli Türk Talebe Birliği’nde yaptığı bomba elinde patlayan Mustafa Bilgi adlı sağcı öğrencinin cenazesi vardı. Bu nedenle Beyazıt Meydanı (O günkü adı Hürriyet Meydanı’ydı) çarşaflı, türbanlı kadınlar ve sakallı cüppeli erkeklerle doluydu. Biz o zaman Marmara Sineması olan binanın girişinde durup uzaktaki kalabalığa bakıyorduk. Tam o sırada önümüzde, otobüs durağında, siyah renkli bir otomobil durdu. İçinden iki üç kişi fırladı, 1.5 metre kadar önümüzde yürüyen iki kişinin üzerine çullandılar. Bunlardan biri zorla otomobile bindirildi. Ama bu kişi otomobilin diğer kapısından çıktı. Arkasından biri ceketinin yakasını tuttu. Ceket ve gömlek yırtılarak gencin üzerinden sıyrıldı. Gencin üzerinde sadece kırmızı bir atlet kaldı. Çarşıkapı yönüne doğru koşmaya başlayan genç, yolu ayıran demir bariyerin üzerinden tam atlayacakken, yine 2 metre kadar önümüzde duran, gri takım elbiseli biri, elinde rulo olarak tuttuğu gazeteyi kenara bıraktı, içinden çıkan silahı kaçan kişiye doğru yöneltti, nişan aldı. Mantar tabancası patlar gibi bir ses çıktı. Kaçan genç yere yığıldı, birileri koşup onu aldılar ve bir jipe bindirip götürdüler.
“Akşam üzeri saat 17.00’de radyo haberlerini dinliyorduk. Spiker ‘Bugün Beyazıt Meydanı’nda çıkan silahlı çatışmada Taylan Özgür adlı ODTÜ öğrencisi vurularak öldü. Kurşunun karaciğerine saplandığı bildirilen Taylan Özgür’ün üzerinden iki tabanca çıktı’ deyince donup kaldık. Çünkü öldürülen Taylan Özgür’ün üzerinde silah yoktu, çatışma çıkmamıştı, sadece tek el ateş edilmişti. Bu olay ilk kez bir öğrenci liderinin, sokak ortasında, üstelik resmen öldürülmesi Türkiye’nin yakın geleceğini etkileyecek baskı, tehdit döneminin habercisiydi.”
Ankara’da 25 Eylül 1969’da düzenlenen cenaze törenine 5 bin kadar öğrenci katıldı. Bir gece önce ODTÜ’de kaldığı öğrenci yurdunun bahçesinde tutulan naaşı başında öğrenciler nöbet tuttu.
ODTÜ Öğrenci Birliği’nin Taylan Özgür’ün ODTÜ kampüsünde gömülmesi talebi rektörlük tarafından kabul edilmedi. Bunun üzerine 25 Eylül sabahı cenazesi önce Tandoğan Meydanı’na getirildi, ardından bir kortej halinde cenaze namazı için Maltepe Camii’ne götürüldü.
Yaklaşık 6 saat süren törenin ardından Cebeci Asri Mezarlığı’na gömüldü. Deniz Gezmiş idamından önce Taylan Özgür’ün yanına gömülmek istemiş, ancak buna izin verilmemiştir.
