İnfaz düzenlemesine şerh düşen HDP, kanun teklifinin, cezaevine gireceklerin kapsamını genişleteceği, çocuk yaşta evliliklerin önünün açacağı ve toplumsal barışı sağlamayacağını belirtti.
HDP, infaz düzenlemesinde değişiklik öngören ve Meclis Adalet Komisyonu’nda kabul edilen 70 maddelik kanun teklifine muhalefet şerhi düştü.
HDP’nin şerhinde infaz yasasındaki düzenlemenin “eşitsiz” olduğu, gündeme getirildiği dönem ve şartlar itibariyle Anayasa’ya aykırılık içerdiği, ayrıca muhalifleri daha “rahat” cezalandırmanın ve yine çocuk yaşta evliliklerin önünün açıldığı belirtiliyor.
“Açık ve ağır bir insan hakkı ihlali”
Şerhte, kanun teklifinde yer alan düzenlemelerin evrensel hukuk normları ve demokratik kriterlerle uyuşmadığı vurgusu var.
Terörle Mücadele Kanunu’na (TMK) eleştiri getirilen şerhte, “Terör tanımının oldukça geniş tutularak düşünceyi ifade hallerinin hepsinin terör suçu kapsamında değerlendiriliyor olması bakımından söz konusu infaz rejimi, açık ve ağır bir insan hakkı ihlalidir” deniliyor.
Cezaevlerinde yüzlerce hasta tutuklunun olduğu hatırlatılırken, “hasta tutukluların adeta ölüme terk edildiği” ifade ediliyor.
Hasta olan mahpusların tedavilerinin sağlanması veya ölümcül durumda iseler, son anlarını yakınlarıyla birlikte geçirme haklarının sağlanması gerektiği vurgulanıyor.
AKP ile MHP’nin hazırladığı düzenlemenin eşitlik ilkesine aykırı olduğuna işaret eden HDP, şunları belirtiyor:
“Esas olan devletin yaşatma ödevidir. Mahpuslar cezaevlerinde devletin birincil sorumluluk alanı içerisindedir. Dolayısıyla iktidarın cezaevinde kalanlar için bilinçli bir politika yürüttüğünü ifade etmek yanlış olmayacaktır.
“Ceza kanunlarında değişiklik öngören geniş kapsamlı bir kanunun yapılması yerine hükümlü ve tutukluların adli kontrol, denetimli serbestlik ve benzeri seçenek yaptırımlarla derhal salıverilmesi sağlanmalı; kalıcı düzenlemelerin yapılması için uygun koşullar beklenerek ortak mutabakat oluşturulmalıdır.
“Bu aşamada, söz konusu kanun teklifinin, yaşam hakkı bağlamında sadece bir kesimin korunduğu, bir başka kesimin ise yaşam hakkının açıkça ihlal edildiğinin bir ifadesi olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.”
Ayrıca, teklifin “özel af” niteliği taşıdığı, yasa tasarısında tutuklu ve hükümlülerin ayrımının net bir şekilde yapılmadığı, tasarının daha ziyade hükümlülere dair bir düzenleme olduğu da belirtiliyor.
İndirim görülen suç tipleri içerisinde eşitsizliğin olduğuna da şerhte dikkat çekiliyor.
Her muhalif cezaevine gönderiliyor, çocuk yaşta evliliğin önü açılıyor
HDP şerhinde, teklifle beraber koşullu salıverilme düzenlemesinin muhalif söylemde bulunan herkesi bir şekilde cezaevine sokacağı da vurgulanıyor.
“Mevcut infaz sisteminde 18 ay veya altı hapis cezası alan bir kişi pratikte hapis yatmazken bu kanun teklifinin yasalaşması halinde cezaevine girecek olanların kapsamı genişletilmektedir” deniliyor.
Ayrıca cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda yapılan indirimle çocuk yaşta evliliklerin önünün açılmasının amaçlandığına da dikkat çekiliyor.
HDP, “Cinsel dokunulmazlık kapsamında suç işleyenlerin cezalarında yapılacak olan indirim ve denetimli serbestlik kapsamında cezaevinden çıkışları, açık cezaevine ayrılma hususunda sahip olacakları kolaylık ve Covid-19 nedeniyle cezaevlerinden tahliyelerine imkan sağlayan bu düzenleme son derece tehlikelidir” diyor.
Anayasa’ya aykırılıklar
Öte yandan şerhte, teklifin Anayasa’ya aykırılık içeren yanlarına da dikkat çekiliyor.
İnfaz düzenlemesinin Corana virüsü salgının olduğu bir kriz sürecinde gündeme getirildiğini vurgulayan parti; baroların, sivil toplum kuruluşlarının ve dahi pek çok söz sahibi olacak temsilcinin salgın hastalık nedeniyle komisyon görüşmelerine katılamadığını ve görüş bildiremediğini belirtiyor.
HDP, “böyle bir süreçte önemli bir kanunun görüşülüyor olmasının başlı başına yasal düzenlemeyi batıl kıldığını” söylüyor.
Teklifin komisyon görüşmelerine 65 yaş üstü milletvekilleri ve komisyon üyelerinin katılmadığına yer verilen şerhte, 65 yaş üstü milletvekillerinin de Genel Kurul çalışmalarına katılıp katılmayacağının henüz belli olmadığı ifade ediliyor.
Bu nedenle partilerin katılım oranının sınırlı sayıda olacağının belirtildiği şerhte, parlamentonun bu anlamıyla yeterli bir sayı ile temsil edilmeyeceği vurgulanırken, “teklifin böyle bir ortamda görüşülmesinin Anayasa ve İçtüzüğe aykırı olduğu” kaydediliyor.
İnfaz düzenlemesine dair
AKP ve MHP’nin hazırladığı teklifle hâlihazırda Corona virüsü salgınına karşı tedirginliğin had safhada olduğu cezaevlerindeki 90 bin tutuklu ve hükümlünün tahliye edilmesi bekleniyor.
Ancak HDP ile hak savunucuları ve hukukçular düzenlemenin “eşit” olmamasını gerekçe göstererek itirazda bulunuyor.
Çünkü Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlarda bir düzenleme yapılmıyor ve siyasi tutuklular kapsam dışı bırakılıyor.
Düzenlemeye ilişkin kanun teklifi 4 Nisan’da Meclis Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. HDP, Corona virüsü nedeniyle acilen mahpusların tahliyesini istese de teklifte değişikliğe gidilmedi.
Teklifin 7 Nisan Meclis Genel Kurulu’nda görüşülecek.