İstanbul ilinde geçmiş yıllara dair ölüm verilerini incelediğimizde koronavirüs salgını göz önüne alındığında 2020 yılının bu günlerindeki ölüm sayılarında yaşanan ciddi artış kafalarda soru işareti yarattı. Öyle ki bu sayılardaki artış koronavirüs salgını nedeniyle beyan edilen resmi sayılarla açıklanamayacak ölçüde yüksek.
Jurnal Türkiye’nin haberine gore, koronavirüs salgını nedeniyle Sağlık Bakanlığı’nın hergün açıkladığı verilerin güvenilir olup olmadığına dair sosyal medyada ve halk arasında tartışmalar sürerken, İstanbul özelinde geçmiş yıllara dair ölüm istatistiklerini derledik.
Resmi açıklamalar gerçeği yansıtmıyor mu?
Sağlık Bakanlığı koronavirüs istatistiklerini açıklarken illere göre değil Türkiye geneline dair veriler vererek açıklama yapmayı tercih ediyor. 6 Nisan itibariyle açıklanan son verilerde 30.217 vaka, 649 vefat açıklandı. Peki bu sayılar gerçeği yansıtıyor mu?
Bu verilerde bir gariplik var
E-Devlet üzerinden İstanbul ilindeki vefat sayılarına herkes ulaşabilmektedir. Bu sayıları 2020 başından itibaren, son 5 yılın verileriyle karşılaştırarak gün gün incelediğimizde 2020 16 Mart’ından itibaren İstanbul’da ölüm sayılarında olağandışı bir artış olduğu görülüyor. Tekrar belirtelim ki bütün kullandığımız verileri turkiye.gov.tr üzerinden açıklanan resmi verilerden aldık.
Bu ölüm sayılarındaki artış, nüfus artışıyla bağlantılı olabilir diye düşünerek 1 Ocak ile 6 Mart arasındaki son 5 yılın verilerini ayrıca inceledik. 1 Ocak ile 6 Mart arasındaki son 5 yılın verilerini grafik haline getirdiğimizde ölüm oranları arasında stabil bir seyir gözlemleniyor. (Not: 1 Ocak 2017 yılındaki yüksek ölüm sayısı IŞİD terör örgütünün Reina katliamı nedeniyle gerçekleşti.) Yani bu tarihler arasındaki ölüm sayıları son 5 yıl içinde benzer durağan bir seyir izlemiş. Anlamlı bir fark söz konusu değil. Dolayısıyla nüfus artışı ile açıklanabilmesi mümkün görünmüyor.
6 Mart ile 5 Nisan arasındaki verileri incelediğimizde ise 16 Mart’a kadar yine son 5 yılın ölüm sayıları arasında yine stabil seyir gözlemlenirken, 16 Mart’tan sonra ne oluyorsa, 2020 yılı verilerinde ciddi bir artış görülüyor.
16 Mart ile 5 Nisan arasındaki seyri ayrıca grafikler halinde incelediğimizde bu artışı daha rahat gözlemliyoruz.
Son 5 yıla göre 2020’de yaklaşık 1.218 fazla ölüm gerçekleşmiş!
16 Mart ile 5 Nisan arasında yıllara nazaran toplam ölüm sayıları da e-devlet’te bulunan resmi verilere göre 2016 yılında 6.279, 2017 yılında 6.457, 2018 yılında 6.487, 2019 yılında 6.573, 2020 yılında ise tam olarak 7.791. 2020 yılı dışındaki 4 yılda ölüm sayıları birbirine yakın olarak seyrederken 2020 yılında bir önceki yıla göre ani bir artışla 1.218 fazla ölüm gerçekleşmiş durumda.
Sağlık Bakanlığı koronavirüs istatistiklerini illere göre açıklamıyor fakat 3 Nisan günü bir istisna yapılarak bu veriler açıklandı. Sağlık Bakanlığı tarafından 3 Nisan itibariyle İstanbul’da koronavirüs nedeniyle gerçekleşen ölüm sayısı 210 olarak belirtilmişti. 5 Nisan’a kadar ise Türkiye geneli ölü sayısında 149 artış yaşandı. Yani 5 Nisan itibariyle son iki gündeki 149 ölüm vakasının da İstanbul’da olduğunu varsaysak dahi İstanbul’da resmi açıklamalara göre en fazla 359 ölüm gerçekleşmiş olması gerekiyor. Fakat bu verilere göre son 1 ayda ölüm sayılarında 1200’den fazla artış var. Bu artış ise resmi verilerle açıklanamayacak bir durumda.
E-Devlet üzerinden yayınlanan ölüm sayılarında kişilerin ölüm nedenine ilişkin bilgiler şu anda yayınlanmıyor. Bu konu da geçtiğimiz günlerde tartışma konusu olmuştu. Bu nedenle bu artışın gerçek nedenini tam olarak bilmiyoruz. Fakat koronavirüs salgını tehdidi ciddi şekilde sürerken bu artışın açıklamasının Sağlık Bakanlığı tarafından doyurucu şekilde yapılması gerekiyor.
NOT: E-Devlet’teki veriler ilerleyen birkaç günde artışla güncellendiği için bizim verileri aldığımız andan sonra yeni artışlar eklendi. Şu an 4 Nisan 2020 tarihi için 312 ölüm, 5 Nisan 2020 için 334 ölüm görünmektedir. Dolayısıyla şu an için fark 1218’den de fazladır.
NOT: Bu haber hazırlanırken e-devlet’te 6 Nisan 2020 ölüm istatistikleri tamamlanmamış olduğundan 5 Nisan baz alınarak hazırlanmıştır.