İnsan Hakları Derneği, İnsan Hakları Haftası’na ilişkin bir mesaj yayınladı. Mesajda, Türkiye’deki insan haklarının 1215 yılında kabul edilen Magna Carta’dan bile daha geride olduğu ifade edildi.
AKP hükümeti, uluslararası yaptırımları engelleme amacıyla "yargı ve haklarda reform" çıkışları yapıp, bir yandan da siyasi operasyonlarla gözaltı ve tutuklamalara devam ederken, Türkiye'nin en köklü insan hakları kurumlarından birinden, 1215 yılında imzalanan Magna Carta hatırlatılarak, ülkedeki koşulların bu belgedeki haklardan bile geride olduğu açıklaması geldi.
Türkiye'nin hak mücadelesindeki en önemli mihenk taşlarından olan İnsan Hakları Derneği'nin (İHD) Ankara Şubesi, 10-17 Aralık İnsan Hakları Haftası dolayısıyla bir video mesaj yayınladı. İHD Ankara Şube Eş Başkanı Fatin Kanat, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin kabulünün üzerinden 72 yıl geçtiğini belirterek, “Pandemi, yerel savaşlar, işgal gibi gerekçelerle dünya genelinde hak ve özgürlüklerin bir hayli budandığı, yoğun ihlallerin görüldüğü bir dönemden geçiyoruz” ifadelerini kullandı.
"Türkiye'de durum daha kötü"
Yaşanan insan hak ihlalleri konusunda Türkiye’deki bilançonun daha kötü bir durumda olduğunu belirten Kanat, “‘Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar. Akıl ve vicdanla donatılmışlardır, birbirlerine kardeşlik anlayışıyla davranmalıdırlar’ diye başlayan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi şöyle dursun; 1789 Fransız devrimince kabul edilen 'İnsan Hakları ve Yurttaşlık Bildirisi'nde tanımlanan haklar da bir yana, 1215’te Kral John'un imzalamak ve tanımak zorunda kaldığı Magna Carta sözleşmesindeki haklardan bile çok daha geriye düşmüş durumdayız. Mevcut iktidarın, bırakın uluslararası sözleşmelerden doğan yükümlülükleri yerine getirmeyi, kendi anayasa ve yasalarını tanımadığı, tüm ülkeyi keyfi bir baskı ortamına tabii tuttuğu gözlenmektedir” dedi.
Hak ve özgürlüklerin kimsenin, hiç bir gücün keyfine bırakılacak değerler olmadığının altını çizen Kanat, 'Mevcut karanlığın, baskı ve keyfiyetin, mutlaka aşılacağına olan inanç ve umudumuzu yineliyor, demokrasi ve özgürlüklerden yana duyarlı olan herkesi selamlıyoruz" diye belirtti.
Magna Carta nedir?
Tarihin evrensel ilk yazılı anayasası olarak kabul edilen Manga Carta dünyanın özgürlük ve hukuk adına attığı en büyük adımı olarak kabul edilir. Günümüzdeki anasayasal hukuk düzeninin en önemli basamağı olarak değerlendirilen Magna Carta, İngiltere Kral’ı John’un sınırsız yetkilerinden feragat ettiği, hukukun kendi arzularından daha üstün olduğunu kabul ettiği, tarihin akışını değiştiren bir antlaşmadır.
Magna Carta'nın En Önemli Maddeleri
- Hiç bir özgür insan yürürlükteki yasalara başvurmaksızın, tutuklanamaz, hapsedilemez, mülkü elinden alınamaz, sürülemez, ya da yok edilemez.
- Adalet satılamaz, geciktirilemez, hiçbir özgür yurttaş adaletten yoksun bırakılamaz.
- Yasalar dışında hiçbir vergi, yüksek rütbeli kilise adamları ile baronlardan oluşan bir kurula danışmadan haiz yoluyla veya zor kullanarak toplanamaz.
Magna Carta'nın 39. Maddesi
63 maddeden oluşan Magna Carta'nın birçok önemli maddesi vardır ancak en önemli maddesi olarak görülen 39. Madde'nin günümüz hukuk sisteminin temellerini attığı belirtilir:
“Özgür hiç kimse kendi benzerleri tarafından ülke kanunlarına göre yasal bir şekilde muhakeme edilip hüküm giymeden tutuklanmayacak, hapsedilmeyecek, mal ve mülkünden yoksun bırakılmayacak, kanun dışı ilan edilmeyecek, sürgün edilmeyecek veya hangi şekilde olursa olsun zarara uğratılmayacaktır.”
(Artıgerçek)