Birleşik Metal-İş Sendikası Genel Yönetim Kurulu’nun yaptığı açıklamaya göre, Sendika ile MESS arasında 22 Ocak’ta imzalanan 2025-2027 Dönemi Grup Toplu İş Sözleşmesinde maddi kazanımların yanı sıra, şiddet, taciz ve toplumsal cinsiyet eşitsizliğine karşı çok önemli kazanımlar da elde edildi. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 190 sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesi ile 206 sayılı Tavsiye Kararı, Türkiye’de özel sektörün en büyük toplu iş sözleşmesi olan MESS Grup TİS’e girdi.
2019 yılında Uluslararası Çalışma Konferansında kabul edilen ILO 190 Sözleşmesi, iş yaşamında toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve taciz de dahil olmak üzere her türlü şiddet ve tacizi ele alan, bu alanda açık ve bağlayıcı bir çerçeve ortaya koyan ilk uluslararası sözleşmedir. Bugüne kadar 54 ülke tarafından onaylanan bu sözleşme, Türkiye tarafından hâlâ onaylanmadı.
Grup TİS’te ILO 190
Grup Toplu İş Sözleşmesi’nde yer alan “Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacizin Sonlandırılması” başlıklı 77. Madde, şu düzenlemeleri içeriyor:
“MESS ve Birleşik Metal-İş Sendikası, işyerinde başta toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve taciz olmak üzere her türlü taciz ve şiddetin kabul edilemez olduğu gerçeğinden hareketle ciddi ekonomik ve sosyal sonuçları olabilecek bu hususun üstesinden gelmeyi ortak sorunları addederler.
Taraflar, tüm çalışanların şiddet ve taciz karşısında korunmasının temel bir kişilik hakkı olduğu ve herhangi bir cinsiyet ayrımı yapılmaksızın tüm çalışanların şiddet ve tacizden uzak bir çalışma hakkına sahip olmaları gerektiği, bu çerçevede güvenli, sağlıklı ve insana yakışır, şiddet ve tacizden arındırılmış bir çalışma düzeninin yaygınlaştırılmasına yönelik şekilde çalışacaklarını kabul ederler.
Taraflar, çalışma yaşamında şiddet ve tacizin önlenmesi ile ilgili konularda izleyecekleri yol haritasını belirlemek üzere periyodik olarak toplanırlar. Bu toplantılar, yılda iki kereden aşağı olamaz.
İşveren, işyerinde toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve tacizi önlemek için, ILO 190 sayılı Şiddet ve Taciz Sözleşmesini ve 206 sayılı Tavsiye Kararını kendi politikalarına veya bağlı bulunduğu grup şirketinin politikalarına uygun olacak şekilde referans alan İşyeri Politikası ve Prosedürü geliştirmeyi hedefler.” (Bu paragraf sözleşmeye yeni eklendi.)
Ev içi şiddete ilişkin düzenleme de TİS’te
Birleşik Metal-İş açıklamasında, Kadın Komisyonu’nun önerisiyle TİS teklifinde, ev içi şiddete maruz kalan işçilerin korunmasına yönelik düzenlemelere de yer verildiği belirtildi. Bu kapsamda;
- İşçinin çalışma koşullarının kolaylaştırılması,
- Gerekli güvenlik önlemlerinin alınması
Şeklindeki talepler kabul edilerek sözleşmeye girdi.
Sözleşmenin “Olumsuz Eylemlere İlişkin Düzenlemeler” başlıklı maddesi şu şekilde düzenlendi:
“Çalışanın ev içi şiddete maruz kaldığı tespit edilirse, kendisinin bu durumdan kaynaklanan ihtiyaçları dikkate alınarak çalışma koşullarının mümkün olan ölçüde kolaylaştırılmasına özen gösterilir.
İşveren ev içi şiddete maruz bırakıldığı tespit edilen çalışanın, işyeri sınırları içinde güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirleri almaya özen gösterir.”