Haber Merkezi, (SH)
Petrol ve doğalgaz ticareti açısından kritik öneme sahip boğazın kapanması, küresel piyasalarda arz kesintisi endişesini artırdı.
13:51 itibarıyla brent petrolün varil fiyatı yüzde 7,07 artarak 83,23 dolara (yaklaşık 3 bin 660 lira) yükseldi.
Hürmüz Boğazı neden önemli?
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına ulaştıran en kritik geçiş noktalarından biri.
Küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri bu dar su yolundan geçiyor. Bölgedeki üreticiler günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı bu rota üzerinden ihraç ediyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne (EIA) göre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden geçen boru hatları günlük yaklaşık 3,5 milyon varillik alternatif kapasite sunuyor. Ancak bu kapasitenin olası uzun süreli bir kesintiyi tamamen telafi etmesi zor görülüyor.
Uzmanlar, Hürmüz’de uzun süreli bir aksamanın özellikle Asya’daki rafineri marjları ve navlun fiyatlarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini değerlendiriyor.
Ülkelerin bağımlılık oranları
- Japonya petrol ithalatının yaklaşık yüzde 72’sini Hürmüz üzerinden sağlıyor.
- Güney Kore’nin bağımlılığı yüzde 65 seviyesinde.
- Çin ve Hindistan için bu oran yaklaşık yüzde 50.
- Avrupa genelinde ortalama bağımlılık yüzde 18 civarında.
- ABD’nin Hürmüz geçişine bağımlılığı ise yaklaşık yüzde 2 düzeyinde.
Petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde dışa bağımlı olan Türkiye’nin de fiyat artışlarından doğrudan etkilenmesi bekleniyor.
İran ekonomisi de etkilenebilir
Hürmüz Boğazı’ndaki uzun süreli bir ticaret kesintisinin yalnızca küresel piyasaları değil, petrol gelirlerine büyük ölçüde bağımlı olan İran ekonomisini de olumsuz etkilemesi bekleniyor.
Petrol rezervlerinin olası uzun süreli arz kesintisini dengelemekte yetersiz kalabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.