Uluslararası Af Örgütü’nun bugün yayınladığı rapora göre, dijital kanıtlar ve son aylarda hacklendiklerini söyleyen aktivistlerin ifadeleri, Sırp yetkililerin düzinelerce gazeteci ve aktivistin telefonlarına casus yazılım yüklediğini ortaya çıkardı.
Reuters’ın haberine göre rapordaki iki vakada, İsrailli gözetim şirketi Cellebrite DI Ltd (CLBT.O) tarafından sağlanan yazılım, bulaşmadan önce telefonların kilidini açmak için kullanıldı. Raporda, Af Örgütü tarafından “NoviSpy” olarak adlandırılan Sırp casus yazılımının daha sonra mobil cihazların gizli ekran görüntülerini aldığı, kişileri kopyaladığı ve bunları hükümet kontrolündeki bir sunucuya yüklediği belirtildi.
Af Örgütü, “Birçok vakada aktivistler ve bir gazeteci, Sırp polisi ve güvenlik yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerin hemen ardından cep telefonlarında şüpheli faaliyet belirtileri olduğunu bildirdi” dedi.
Sırbistan İçişleri Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve istihbarat teşkilatı BIA ise yorum taleplerine yanıt vermedi.
Cellebrite ürünleri, ABD’nin federal polisi FBI da dahil olmak üzere kolluk kuvvetleri tarafından akıllı telefonların kilidini açmak ve kanıt aramak için yaygın olarak kullanılıyor. Cellebrite Pazarlama Müdürü David Gee, Af Örgütü’nün iddialarını ise “araştırdıklarını” söyledi.
Reuters’a konuşan Gee, “Bu suçlamaların doğru olması halinde, son kullanıcı lisans anlaşmamızın ihlal edilmesi söz konusu olabilir” dedi. Gee, böyle bir durumda Cellebrite’ın teknolojisinin Sırp yetkililer tarafından kullanımını askıya alabileceğini söyledi.
Af Örgütü’nün raporunda yer verdiği aktivistlerden biri, BIA ile yaptığı görüşmeden hemen sonra telefonundaki rehberin dışarı aktarıldığını fark ettiğini söyledi. Reuters’a konuşan aktivist, telefonunu dijital adli tıp uzmanlarına gösterdiğini ve uzmanların NoviSpy casus yazılımının rehberindeki kişileri dışa aktardığını ve cihazındaki özel fotoğrafları BIA kontrolündeki bir sunucuya gönderdiğini tespit ettiklerini kaydetti.
Af Örgütü, Norveç hükümetinin 2018 yılında Sırbistan’a Cellebrite cihazlarının teslimatını geçici olarak durdurduğunu söyledi. Rapora göre, Belgrad’daki Norveç Büyükelçiliği de programla ilgili endişelerini dile getirdi, ancak UNOPS sonunda cihazları Haziran 2019’da teslim etti. Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı Maria Varteressian Reuters’a yaptığı açıklamada “Raporda yer alan iddialar endişe verici ve eğer doğruysa kabul edilemez. Konuyla ilgili daha fazla bilgi almak üzere bu ay içinde Sırp yetkililerin yanı sıra UNOPS ile de bir araya geleceğiz” dedi.