Gezici Araştırma Merkezi’nin son yayınladığı ankete göre, yalnızca üç parti yüzde 10’luk seçim barajını geçebilirken, vatandaşların yüzde 61’i son bir yıllık süreçteki ruh halini kaygılı olarak özetliyor.
Gezici Araştırma Merkezi Başkanı Murat Gezici, seçimin seyrini ekonominin belirleyeceğini söyledi. Gezici, genç ve orta yaş grubunun tavrı ile ilgili, “Siyasetin gerçek sorunlara sahte yanıtlar vermesini istemiyorlar” dedi.
İktidar ve muhalefet seçmeninin de mutsuz olduğuna dikkat çeken Gezici, “MHP seçmeninin yüzde 22,2’si mutsuz ve yüzde 26,5’i kaygılı iken AKP seçmeninin yüzde 12.8’i mutsuz, yüzde 28.4’ü ise kaygılı" ifadesini kullandı.
Gezici Araştırma Merkezi’nin CHP önüne sunduğu son ankette bugün seçim olsa ittifaksız olarak Meclis’e sadece AKP, CHP ve HDP giriyor. Ankete katılanların yüzde 41,6’sı erken seçim isterken, yüzde 41’i ise erken seçime gidilmemesi gerektiğini söylüyor. Yurttaşların yüzde 47,5’i AKP'nin ülkeyi yönetemediğini belirtirken, yüzde 40’lık bir kesim doğru yönettiğini düşünüyor. Ekonominin durumuna ilişkin ise yurttaşların yüzde 69,7’si Türkiye ekonomisinin kötü olduğunu, yüzde 21,1’i ise iyi olduğunu söylüyor.
Cumhur İttifakı’nı oluşturan AKP’de ekonominin iyi olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 43,6’da kalırken, MHP’ye oy veren seçmenlerin ise yüzde 65,5’i ekonominin kötü olduğunu belirtiyor. Gezici Araştırma Merkezi Başkanı Murat Gezici, ankete ilişkin Cumhuriyet’ten Leyla Kılıç'a yaptığı değerlendirmede, “Seçmenler, siyasetçilerin gerçek sorunları ertelediğini ya da görmezden geldiğini ifade ediyorlar. Siyasetin gerçek sorunlara sahte yanıtlar vermesini istemiyorlar” dedi. 14 ilde bin 896 katılımcı ile yüz yüze yapılan ankette verilen yanıtlar ve Murat Gezici’nin değerlendirmeleri özetle şöyle:
"Gençler AKP'ye mesafeli"
Katılımcılar, “Bugün seçim olsa hangi partiye oy veririsiniz” yönündeki soruya kararsızlar dağıtıldıktan sonra yüzde 36,6 AKP, yüzde 26,2 CHP ve yüzde 10,2 ise HDP yanıtını verdi. Verilen yanıtlara göre ittifaksız halde seçimlere gidilmesi halinde yüzde 9,6 ile İYİ Parti ve yüzde 8,8 ile MHP Meclis’e giremiyor. Ali Babacan’ın Gelecek Partisi’ne oy vereceklerin oranı ise yüzde 6,6 olarak çıkıyor. Yüzde 2’lik bir kesim ise diğer partilere oy vereceğini söylüyor.
AKP’ye oy vereceğini söyleyen kesimin yüzde 48’i, 44 yaş üstünü oluştururken, 18-27 yaş arasında ise AKP sadece yüzde 13,9’luk kesimden oy alıyor. 18-27 yaş arasındaki seçmenlerden yüzde 37,4 CHP’ye oy vereceğini söylerken, onu yüzde 33,3 ile DEVA Partisi izliyor.
"Ekonomi kötü, yurttaşlar kaygılı"
Ankete katılanlara Türkiye ekonomisinin nasıl olduğu yönünde soru yöneltildi. Yurttaşların yüzde 69,72’si ekonominin “kötü” olduğunu söylerken, yüzde 21,1’i ise “iyi” olduğunu belirtti. AKP seçmeninin yüzde 42,9’u “ekonomi kötü” derken, MHP seçmeninin de yüzde 65,5’i ekonominin kötü olduğunu düşünüyor. Öte yandan katılımcıların yüzde 46,2’si önümüzdeki 6 ayın ekonomik olarak daha kötüye gideceğini söylüyor. “Ülkenin öncelikli sorunu nedir” sorusuna ise yurttaşların yüzde 58,6’sı ekonomi, yüzde 58 ile “pandemi” yanıtını verdiği görülüyor.
Yüzde 61 kaygılı
Ankete katılan yurttaşlara hayatlarından memnun olup olmadığının sorulması üzerine çoklu yanıt sistemiyle verilen cevaplarda yüzde 61’i “kaygılı”, yüzde 39,2’si “mutsuz”, yüzde 24,4’ü ise “Ne mutlu ne de mutsuz” dedi. İktidarın pandemiyi iyi yönettiğini düşünenlerin oranı yüzde 39,2 olurken, yüzde 30,9 kötü yönettiğini söyledi. Yurttaşlar pandemiye karşı alınan tedbirler içinde en çok yüzde 74,5 ile açık alanda sigara yasağına destek verdiği görüldü.
"Parlementer sistem isteniyor"
Yurttaşlara sorulan ülke “Başkanlık sistemi mi” yoksa “Parlamenter sistem mi” sorusuna yurttaşların yüzde 50,9’u “Parlamenter sistem”, yüzde 35,4’ü ise “Başkanlık sistemi” yanıtı verdi. Kabinede değişiklik bekleyip beklemediklerinin sorulması üzerine de yüzde 55,9’luk kesim kabine değişikliği yapılması gerektiğini söyledi. Yüzde 28,3 ise mevcut kabine ile devam edilmesi gerektiğini belirtti. Eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın görevinden istifa etmesinin sorulması üzerine ise katılımcıların yüzde 67,2’si “destekliyorum”, yüzde 14,8’i “desteklemiyorum” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu istifayı kabul etmesini doğru bulanların oranı da yüzde 71,1 oldu.
"Seçimin seyrini ekonomi belirleyecek"
Anket sonuçlarını değerlendiren Gezici Araştırma Merkezi Başkanı ve Uluslararası Güvenlik ve Stratejik Çalışmalar Uzmanı Murat Gezici ise seçimin seyrini ekonominin belirleyeceğini söyledi. Yurttaşların gelecek ile kaygıları bulunduğunu belirten Gezici, “Seçmen kitlesinin büyük bir bölümü, ekonomik sorunlar yaşıyor. Gelecek ile ilgili kaygılar, umutsuzluklar, hayal kırıklıkları taşıyor. Seçmenler nezdinde ekonominin alarm vermesi, onların mevcut hükümetin izlediği ekonomi politikasına eleştirel bir şekilde bakmasına neden oluyor. Dolayısıyla bugün seçmen nezdinde AKP hükümetinin ekonomi ile ilgili izlediği politikalar kırık not almış gibi görünüyor” dedi.
Siyasetin izlediği güzergahın öfkeyi, kaygıyı, umutsuzluğu normalleştirdiğini kaydeden Gezici, “2010 sonrası seçmen profili, yeni dünya düzeniyle uyumlu olarak kayda değer bir değişim geçirdi. Yaptığımız araştırmalarda öncelikle genç ve orta kuşağın ideolojik oluşumlar ile arasına bir mesafe koyduğunu gözlemliyoruz. Milliyetçilik, İslamcılık, Atatürkçülük gibi bir takım ideolojik oluşumların insanları ayırdığını; oysa esas ihtiyaç duyulanın demokrasi, ifade hürriyeti, insan hakları, adalet, çevrecilik, cinsiyet ve sınıf eşitliği gibi değerler olduğu ifade ediliyor. Türkiye siyasetinin paradigmasını bu değerlerin oluşturmasını talep ediyorlar. Diğer bir deyişle ana akım Türkiye siyasetinin değişim yaratamadığını, klasikleşerek mevcut sorunlara çözümler üretemediğini savunuyorlar. Siyasetçilerin, gerçek sorunları ertelediğini, görmezden geldiğini ifade ediyorlar. Siyasetin gerçek sorunlara sahte yanıtlar vermesini istemiyorlar” diye konuştu.
AKP ve MHP de mutsuz
İktidar ve muhalefet seçmeninin de mutsuz olduğunu söyleyen Gezici, “MHP seçmeninin yüzde 22,2’si mutsuz ve yüzde 26,5’i kaygılı iken AKP seçmeninin yüzde 12.8’i mutsuz, yüzde 28.4’ü ise kaygılı. Bu anlamda MHP seçmeni ile AKP seçmeninin yarısına yakınının duygu durumu mutsuzluk ve kaygılılık ekseninde. Mutsuzluk ve kaygılılık hali, iktidar seçmeni ile muhalefet seçmeni arasında paylaşılan ortak havuzlardan biri haline geldi. Meclis’te ortak noktada buluşamayan muhalefetteki partiler sokakta halkla ortak değerler üzerinden bir araya gelmeye başladılar. Sorunlara birlikte eğiliyorlar. Sahada aynı dili konuşan ve tek kadrodan oluşan muhalefet kanadı görüyoruz” dedi.