Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB), Erzincan’da İliç Anagold Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından işletilen ve 9 işçinin ölmesine sebep olan Çöpler Kompleks Madeni’nde kapasite artışı ve açık ocak genişleme kararlarını taşıdığı Danıştay, kararı iptal etti. Ancak, dava süreci sürerken şirketin kapasite artışı ve alan genişlemede adımlarını sürdürdü.
‘Firma 180 top sahasına geri dönmeli’
Kararı ve bundan sonraki süreçte izleyeceği adımları değerlendiren TMMOB Dersim İl Koordinasyon Kurulu Üyesi (İKK) Uğur Beycan, kompleksin tamamen kapatılması gerektiğini ifade etti. Danıştay’ın “Kapasite artışı ve açık ocak genişleme projelerini” bir daha dava açılmayacak şekilde reddettiğini belirten Beycan, 2021’den beri firmanın mahkeme kararını beklemeden yürütme gerçekleştirerek kapasiteyi artırdığını söyledi.
Bunun ortadan kaldırılması gerektiğine işaret eden Beycan, “Bu kararla birlikte firma, 180 top sahasındaki lagün havuzunu 360 top sahası büyüklüğünde havuza çevirdi. Firma bu yeni kararla bunu yeniden 180’e çevirmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘Karar firmayı yavaşlattı’
Bu durumla ilgili denetimin yapılması gerektiğini belirten Beycan, bu kararla birlikte firmanın alanı sadece 180 top sahasına döndürmesi değil aynı zamanda rehabilite etmesi gerektiğine işaret etti. Beycan, “Şirket şimdiye kadar orada 40 milyar dolar çıkarmış, şirket şimdi ‘Ben 10 yılda değil de 2 ya da 5 yılda, 80 milyar dolar para çıkarmak istiyorum’ diyor. Milli varlıklar üzerinde mühendislik etiğini, tekniğini esas almadan doğaya, ekolojiye yönelik topraktan, siyanür ve benzer kimyasallarla birlikte yoğunlaşmayı iki katına çıkarmak istedi. Buradaki karar, kapasite artışını engellemek, o şirketin faaliyetlerini yavaşlatmaktır” ifadelerini kullandı.
‘Yeni davaya hazırlanılıyor’
Kapasite artışı ve ÇED olumlu kararlarının iptal edildiğini, bunlarında bundan sonraki yürütecekleri hukuki mücadeleye emsal taşıyacağını belirten Beycan, “TMMOB olarak asıl amacımız. O firmanın orada tamamen faaliyetlerinin durdurulmasıdır. Ekolojiye, toplum sağlığına, iş cinayetlerine, doğaya verdiği zarar üzerinden tekrardan bir dava ile firmanın tamamen kapatılıp, o ocağın rehabilite edilmesi için mücadele edeceğiz. Ocağın tamamen kapatılıp, rehabilite edilip alanın tekrardan doğaya kazandırılmasını istiyoruz” şeklinde konuştu.
Ne olmuştu?
TMMOB, “Çöpler Kompleks Madeni 2. Kapasite Artışı ve Flatasyon Tesisi” projesine ilişkin 2021 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen “ÇED olumlu” kararı ile açık ocakta genişleme için 2023 yılında Erzincan Valiliğince verilen “ÇED gerekli değildir” kararlarına itiraz etti. Erzincan İdare Mahkemesi tarafından her iki karar da iptal edildi. Şirket, bakanlık ve valilik yetkilileri ilk derece mahkemesinin kararını temyize taşıdı.
Danıştay 4’üncü Dairesi temyiz istemini reddetti. Danıştay, her iki iptal kararının da onanmasına hükmetti. Kararda, “İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyiz isteminin reddine, temyize konu Erzincan İdare Mahkemesi’nin kararının onanmasına…” denildi.
(MA)