Dış Haberler, (SH)
İran’da 28 Aralık 2025’te Tahran Çarşısı’nda başlayan rejim karşıtı protestolar, kısa sürede ülkenin 31 eyaletinin tamamına yayıldı. “Özgürlük” sloganlarıyla sokağa çıkan halk, mevcut yönetim sistemine yönelik öfkesini İran’ın neredeyse tüm kentlerinde dile getirirken, rejimin baskı politikaları her geçen gün daha da sertleşti.
İnsan Hakları Ajansı’nın protestoların 28’inci gününe ilişkin hazırladığı rapora göre, şimdiye kadar teyit edilen ölü sayısı 5 bin 137’ye ulaştı. İncelemesi süren vaka sayısının 12 bin 904 olduğu belirtilirken, protestolar sırasında en az 7 bin 402 kişinin ağır yaralandığı, 175’i çocuk olmak üzere toplam 27 bin 797 kişinin tutuklandığı kaydedildi.
Protestoların yaygınlaşmasının ardından İran rejimi, 9 Ocak’ta ülke genelinde interneti tamamen kesti. Starlink üzerinden yer yer sağlanan internet bağlantılarının da rejim tarafından kullanılan kesicilerle engellenmesi sonucu, İran’ın dış dünya ile iletişimi günlerce neredeyse tamamen koptu. Son iki gündür bazı bölgelerde sınırlı internet erişimi yeniden sağlanırken, ülke içinden gelen bilgiler durumun vahametini gözler önüne serdi.
Ulaştığımız yerel kaynaklar, günler öncesinden çekilmiş görüntüleri paylaşarak özellikle Rojhilat Kürdistan’ında askeri anlamda fiili bir olağanüstü hal yaşandığını aktardı. Kaynaklar, “İnternetin verilmesiyle birlikte yaşanan tablo da ortaya çıkıyor. Halktan kimse konuşamıyor. Telefon görüşmelerinde ‘durumumuz iyi değil’ demek bile hatların kesilmesine yol açıyor. Kiminle konuştuğunuzun önemi yok; akrabanız bile olsa bir şey söyleyemiyorsunuz” ifadelerini kullandı.
Yerel kaynaklar, Rojhilat Kürdistan’ında yaşananların “görünenden çok daha vahşi” olduğunu belirterek, özellikle Kirmanşan’dan uzun süredir haber alınamadığını dile getirdi. Tüm baskı ve korkuya rağmen protestoların yer yer devam ettiğini vurgulayan kaynaklar, rejim muhafızlarının müdahalelerine karşın halkın sokakları terk etmediğini aktardı.
Gönderilen videolarda çok sayıda cenazenin yer aldığı görülürken, İlam’da çekildiği değerlendirilen görüntülerde bazı cenazelerde işkence izlerinin bulunması dikkat çekti. Görüntüler, İran’da protestolara yönelik baskının boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.