Emek Servisi, (SH), (MMY)
İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım 2026 tarihinde tavan vincinin kopup ark ocağına düşmesi ve doğalgaz patlaması sonucu 19 işçi yaşamını yitirmiş, 14 işçi ise yaralanmıştı. Facianın ardından fabrikada bakımların ertelendiği, güvenlik önlemlerinin alınmadığı ve önceki ölümlere rağmen şirkete devlet teşvikleri verilmeye devam edildiği ortaya çıktı.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2013 yılından bu yana derlediği raporlar ve arşiv verileri üzerinden HABAŞ bünyesindeki iş cinayetlerini kamuoyuyla paylaştı. Verilerin tespit edilebilen “en az” sayıyı yansıttığını vurgulayan Meclis, 1999’dan bugüne en az 45 işçinin yaşamını yitirdiğini açıkladı.
9 Kasım faciasında yaşamını yitiren 19 işçi
Aliağa’daki tesiste yaşanan son patlamada hayatını kaybeden işçilerin isimleri şöyle:
Abdullah Kılınç, Abdülkadir Kınacı, Barış Güney, Ceylan Bıyıklı, Ersin Oğuz, Fatih Işık, Ferhat Maraşlı, Göksel Ünaldı, Güner Gökçe, Hüsnü Ersoy, İlker Sığırtmaçoğlu, Kadir Kaan Özçelik, Mustafa Sert, Orhan Altay, Özcan Efe, Recep Fedai, Serkan Kurt, Uğur Temel, Yasin Taşçı.
Yıllara yayılan ihmaller ve iş cinayetleri kronolojisi
İSİG Meclisi’nin raporunda, 9 Kasım faciasından sadece günler önce ve geçmiş yıllarda aynı işletmelerde yaşanan ölümler tek tek belgelendi:
- 5 Kasım 2026: Taşeron Serdar Endüstri işçisi 20 yaşındaki Eyüp Eğinli, İzmir Aliağa’da hava basılan iş makinesinin tekerinin patlaması sonucu yaşamını yitirdi.
- 21 Ekim 2026: Taşeron Akyaka firması işçisi 55 yaşındaki Hakan Doğan, Aliağa’da merdivenden 8 metre yükseklikten düşerek hayatını kaybetti. Ailesine şikâyetçi olunmaması için 600 bin TL teklif edildi.
- 30 Aralık 2024: Kocaeli Kartepe’deki fabrikada çalışan 65 yaşındaki Recep Yetimaslan kalp krizi geçirerek yaşamını yitirdi.
- 14 Ekim 2024: Kartepe fabrikasında tank yapımı sırasındaki parlamada yaralanan 41 yaşındaki Yasin Ordukaya, itfaiye ekiplerinin ilk aşamada “durum yok” denilerek geri çevrildiği olayın ardından hastanede hayatını kaybetti.
- 11 Ocak 2024: HABAŞ Limanı’nda üzerine bobin düşen 55 yaşlarındaki temizlik işçisi Kemal Özdemir yaşamını yitirdi.
- 28 Ağustos 2022: Aliağa’da vinçten vince geçerken düşen 45 yaşlarındaki operatör Oktay Eryılmaz hayatını kaybetti. İşçiler, gece vardiyasında üç haddehaneye yalnızca iki vinç bakımcısının baktığını açıkladı.
- 2020 Yılı Ölümleri: Aliağa Limanı’nda kamyon ile vinç arasında sıkışan Ukraynalı gemici (9 Eylül), Covid-19 nedeniyle yaşamını yitiren işyeri hekimi Mustafa Selek (2 Aralık), liman işçisi Raif Çatan (6 Kasım), 10 metreden düşen Kadir Özdemir (7 Ekim), çelik bloklar arasında sıkışan Şaban Karaca (14 Ağustos) ve İstanbul Kartal Depo’da araç arasında sıkışan Niyazi Tükez (6 Mayıs) hayatını kaybetti.
- 2013 – 2018 Dönemi: Baca bakımında 15 metreden düşen Hasan Bostancı (2018), ocak kapağı patlamasında yaşamını yitiren Evren Erik (2018), sac levha arasında ezilen Serdal Çetin (2017), kepçe altında kalan İbrahim Paşa (2014), tır kazasında ölen Mustafa Babal (2013), elektrik akımına kapılan Engin Solmaz (2013) ve vinç halatının kopmasıyla hayatını kaybeden Olgar Öner (2013).
- 1995 – 2008 Kayıtları: 1995’te Ali Işık, 1999’da pota düşmesi sonucu yaşamını yitiren 4 işçi, 2007’de hurda ayrıştırma sırasında top mermisi patlamasıyla ölen İlyas Kırdı ve 2008’de 2,5 tonluk demir bloğun altında kalan Kutbettin Özkaya.
Patrona ev hapsi, aileler adalet bekliyor
Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 11 kişiden 9’u tutuklanırken, fabrikanın sahibi Mehmet Rüştü Başaran ev hapsi kararıyla serbest bırakıldı.
Başaran’ın, 2017 yılında bir işçinin ölümüne ve 10 işçinin yaralanmasına yol açan LPG tankeri patlaması davasında altı ay önce 4 yıl 10 ay hapis ve meslekten men cezası aldığı, ancak dosyanın istinaf mahkemesine taşınması nedeniyle cezaların uygulanmadığı biliniyor. Adli Tıp Kurumu önünde yakınlarının kimlik tespitini bekleyen aileler ise cezasızlık düzenine son verilmesini ve sorumluların yargılanmasını talep ediyor.