Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, dört yıl aradan sonra yeniden yayımladığı “Basın Özgürlüğü Düşmanları” listesine Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı da dahil etti. RSF, Türkiye’de yargının gazetecilik haklarını kısıtlamak için araçsallaştırıldığını belirtti.
Uluslararası Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) örgütü, 2025 yılına ait “Dünya Basın Özgürlüğü Düşmanları” listesini açıkladı. 2021’den bu yana ilk kez yayımlanan listede, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da “yasal baskı” kategorisinde yer aldı.
RSF, Türkiye’nin 180 ülke arasında 159. sırada bulunduğu Dünya Basın Özgürlüğü Endeksi’ne atıfta bulunarak, 2025 yılı içinde 20 gazetecinin tutuklandığını, bunlardan üçünün hâlâ hapiste olduğunu bildirdi. Ayrıca üç gazetecinin ev hapsinde tutulduğu belirtildi.
‘Yargı gazetecilik haklarını kısıtlamak için kullanılıyor’
Erdoğan’ın adının geçtiği “yasal baskı” kategorisinde, gazetecilik faaliyetlerinin yargı eliyle engellendiği vurgulandı. RSF raporunda şu ifadelere yer verildi:
“2023 seçimlerinden bu yana, toplumsal eylemler sırasında görev yapan gazetecilere yönelik şiddet ve gözaltılar sıklaşıyor. Recep Tayyip Erdoğan hükümeti, ‘yanıltıcı bilgiyi yayma’, ‘terör örgütü üyeliği’, ‘terör propagandası’ ve ‘Cumhurbaşkanına hakaret’ suçlamalarını sistematik biçimde kullanıyor.”
RSF verilerine göre, son 11 yılda 250’den fazla gazeteci “Cumhurbaşkanına hakaret” iddiasıyla yargılandı; yalnızca 2025 yılında 19 gazeteci bu suçlamayla mahkemeye çıkarıldı. Bu yıl içinde 14 gazeteci, doğrudan mesleki faaliyetleriyle bağlantılı olarak hapis veya para cezalarına çarptırıldı.
ABD, Rusya, Azerbaycan ve Macaristan da listede
Erdoğan’ın yanı sıra listede, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko, İran Dini Lideri Ali Hamaney ve Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro da yer aldı.
“Yasal baskı” kategorisinde Erdoğan’la birlikte, ABD Federal İletişim Komisyonu Başkanı Brendan Carr da, “özgür haberciliği politik amaçlarla engellemek” suçlamasıyla listede bulundu.
İsrail ordusu ‘Gazetecilere yönelik saldırılar’ başlığıyla yer aldı
Raporda, İsrail ordusu, Gazze’de Ekim 2023’ten bu yana en az 220 gazetecinin ölümünden sorumlu tutuldu. RSF, bu ölümlerden en az 62’sinin görev başında yaşandığını, bölgede uluslararası medyaya girişin yasaklandığını ve ihlallerin cezasız bırakıldığını belirtti.
‘Kimi öldürüyor, kimi medyayı çökertiyor’
RSF Genel Direktörü Thibaut Bruttin, gazeteciliğe yönelik baskıların biçim değiştirdiğini vurguladı:
“Basın düşmanlarının saldırılarının niteliği sürekli değişiyor. Kimi liderler güvenilir bilgiyi bastırıyor, kimileri gazetecileri öldürüyor veya hapse atıyor, kimileri de medya finansmanını araçsallaştırıyor. Bu kişiler cezasız kalmamalı.”
‘Ekonomik baskı’ kategorisinde teknoloji devleri
“Ekonomi” kategorisinde, medya kuruluşlarını ekonomik olarak zayıflattıkları gerekçesiyle Google (Alphabet), Meta (Facebook, Instagram, Threads) ve Amazon yer aldı. RSF, bu şirketlerin “küresel reklam piyasasının yüzde 56’sını kontrol ettiğini” belirtti.
Ayrıca, Fransız medya patronu Vincent Bolloré, “çoğulcu medyayı tehdit eden tekelleşme” nedeniyle aynı kategoride gösterildi.
Erdoğan: ‘Kışkırtıcı sorular provoke ediyor’
RSF raporu, Erdoğan’ın 6 Mayıs 2025’te Beştepe’de yaptığı Anadolu Medya Ödülleri konuşmasına da atıfta bulundu:
“Halkımız, kışkırtıcı sorularla provoke ediliyor. Adalet, hakaretlere tepki gösterdiğinde, bu sefer basın özgürlüğü denilerek yaygara koparılıyor… Türkiye bugün 2020 öncesine göre çok daha serbest bir medya ekosistemine sahiptir.”