Close Menu
Siyasi HaberSiyasi Haber

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    İki kez öldürülen işçiler

    17 Kasım 2026

    AİHM’den Can Atalay kararı: Derhal serbest bırakılmalı ve milletvekilliği görevini yapabilmeli

    17 Kasım 2026

    MESEM öğrencisi Muhammed Salih Gövdetaşan’ın ölümüne ilişkin kararı istinaf bozdu

    17 Kasım 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    • Güncel
      • Ekonomi
      • Politika
      • Dış Haberler
        • Dünya
      • Emek
      • Kadın
      • LGBTİ+
      • Gençlik
      • Ekoloji ve Kent
      • Haklar ve özgürlükler
        • Halklar ve İnançlar
        • Göçmen
        • Çocuk
        • Engelli Hakları
      • Yaşam
        • Eğitim
        • Sağlık
        • Kültür Sanat
        • Bilim Teknoloji
    • Yazılar

      Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

      16 Kasım 2026

      1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

      10 Kasım 2026

      Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

      6 Kasım 2026

      Allende’ye Darbe: Şili 1973

      4 Kasım 2026

      Ölümünün 55. yılında Kıvılcımlı kitapları (IV) Sosyalist ortamın ve “Doktorcuların” tavrı

      29 Ekim 2026
    • Seçtiklerimiz

      İki kez öldürülen işçiler

      17 Kasım 2026

      COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

      15 Kasım 2026

      COP31’in gizlediği

      14 Kasım 2026

      İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

      13 Kasım 2026

      YENİ Parti’nin stratejik yol ayrımı

      13 Kasım 2026
    • Röportaj/Söyleşiler

      Tuncay Yılmaz: Avrupa’da enternasyonalist bir ortak direniş hattı kurmak istiyoruz

      29 Ekim 2026

      DEM Partili Özgül Saki: “Hiçbir toplumsal kesim güvende değil”

      22 Eylül 2026

      NAZA’nın yönetmenleri: Gazze’de yaşananlara dair hâlâ büyük bir inkâr söz konusu

      14 Eylül 2026

      Tülay Hatimoğulları: Garanti aramanın yolu süreci dönülmez hâle getirmek

      17 Ağustos 2026

      Dr. Toros Korkmaz: “Çerçeve yasa çözüm için hukuksal zemin oluşturabilir”

      6 Ağustos 2026
    • Dosyalar
      • “Süreç” ve Sol
      • 30 Mart Kızıldere Direnişi
      • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü 2022
      • AKP-MHP iktidar blokunun Kürt politikası
      • Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
      • Ekim Devrimi 103 yaşında!
      • Endüstri 4.0 üzerine yazılar
      • HDK-HDP Tartışmaları
      • Kaypakkaya’nın tarihsel mirası
      • Ölümünün 69. yılında Josef Stalin
      • Mustafa Kahya’nın anısına
    • Çeviriler
    • Arşiv
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    Anasayfa » Yeni(den) Osmanlıcılık

    Yeni(den) Osmanlıcılık

    NECMİYE ALPAY T24 için yazdı: Eskiler, iki dünya savaşı arasını yaşamış cumhuriyet kuşaklarına mensup yol arkadaşlarımız, yeşil ile siyahın birleşmesinden korkun derlerdi biz öğrenciyken. Onlar yeşili dinciliğin rengi olarak bilirlerdi, siyahı ise faşizmin rengi olarak!
    Necmiye Alpay30 Temmuz 2025
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    RTE’nin 12 ve 13 Temmuz açıklamaları “Yeni Osmanlıcılık” tartışmalarını bir kez daha alevlendirdi. “Türk-Kürt-Arap” sınırlayıcılığına ertesi gün Bahçeli’nin cb. yardımcılarından biri Kürt biri de Alevi olsun önerisi eklenince çarşı daha da karıştı. Akıllara hemen Lübnan örneği geldi, eskinin Paris’i, sonranın cadı kazanı.

    Osmanlıcılık eğilimleri Kemal Tahir’den bu yana galiba ilk kez, hem de bu kez salt siyaseten ortalıkta dolaşmaya başladığında, 1990’lı yıllardaydık. Tamam demiştim, faşizm kılık değiştiriyor. Kendine tarihin parlaklığında tutunacak yeni bir dal bulması gerekiyordu, gözleri kamaştırıp “biz” duygusuna gaz verecek, kabarıp büyüklenmek için malzeme tedarik edecek bir dal. 12 Eylül askerî darbesi bu amaçla Atatürk imgesini kullanmıştı, hem de tepe tepe. Ama cunta o imgeyi tamtakır bıraktığı için artık oradan umut yoktu. Aynı amaçla dini de kullanabilmeniz lazımdı ayrıca. Bu nedenle 12 Eylül, bu amaca giden bir yol işareti de koymuştu en görülür yerlere: Türk-İslam sentezi! Öte yandan, halifelik vb., Osmanlıcılıktan iyisi zor bulunurdu. Hem ortak tarih ortak kültür dağarcığı diğer halklara da cazip gelmeyecek miydi, hazır cumhuriyet tıkanmışken? Paraysa Arap ülkeleri petrodolar kaynıyor, petrol ve dolar. Yeraltı teşkilat lazımsa tarikatler ne güne duruyor? Hele o sıralar, modern mi desek, postmodern mi, çeşitli ülkelerdeki okullarıyla, gözyaşları, takkesi ve ABD’de malikânesiyle F.G., tadından yenmez bir destek değil miydi? Velhasıl, unu var, yağı var, şekeri var bir helvaydı “Osmanlıcılık”, ihya edilmeyi bekliyordu. Belirli bir birikime ulaşan sermaye Irak’tı Suriye’ydi Libya’ydı Afrika’ydı ufak ufak kendine yer bulmaya da başlamışken kalkıp bunun adını “yeni emperyalizm, alt emperyalizm” koyacak halleri yoktu ya! Osmanlıcılık biçilmiş kaftandı sahiden, daha uygunu zor bulunurdu.

    Bütün bunlar binyıl başlarında böyleydi. Peki ya şimdi?

    Şimdi farklı olarak F.G.’nin felakete dönüşmüşlüğü var tabii. Felaket mi dedim? Çoktan fırsata çevirilmiş bir felaket demeliydim. Yargı dahil, Leviathan’ın tüm bölmeleri eğilip bükülmüş durumda. Bütün bunların dışında, ya da yanı başında, tamamlayıcı olarak bir yenilik daha var. Şöyle:

    Eskiler, iki dünya savaşı arasını yaşamış cumhuriyet kuşaklarına mensup yol arkadaşlarımız, yeşil ile siyahın birleşmesinden korkun derlerdi biz öğrenciyken. Onlar yeşili dinciliğin rengi olarak bilirlerdi, siyahı ise faşizmin rengi olarak! 2018 yılında, korkulan oldu, eskinin siyahı ile yeşili Cumhur İttifakı adı altında ittifak yaptı. Renklerin anlamı değişmişti zaten; yeşil, küreselleşme gereği, çevreciliğin rengi artık. Ve siyah, anarşizme yakıştırılıyor. Faşizm ise renksizlerin arasına karışmayı becerdi…

    2018, Cumhur İttifakı’nın kurulmasından başka, Yeni Osmancılık kavramıyla ilgili eleştirel kitapların da çıktığı yıl oldu. Biri Nagehan Tokdoğan’ın Yeni Osmanlıcılık: Hınç, Nostalji, Narsisizm’i (İletişim Yay., 2018). Altbaşlıktan da anlaşılacağı üzere, sosyopolitik açıdan çok, sosyal psikoloji açısından bakan bir çalışma. Eğilimin faşizan boyutlarına değilse de, emperyal boyutlarına kültürel bir kuşatımla uzanıyor. Bu çerçevede kullandığı “emperyal iştah” ve “yayılmacı arzu” gibi kavramlar (s. 68) epey isabetli görünüyor.

    Özellikle MHP ile olan ittifaktan ötürü, faşizmle ilgili olarak yukarıda değindiğim gidişatın akla gelmemiş olması ilk anda şaşırtıcı gelebilir. Ancak, Tokdoğan’ın kitabı o ittifakla aynı yıla denk geliyor. Dolayısıyla kitap belli ki yeni gelişmelere uzanabilecek vakti bulamamıştır. Şimdi belki bundan sonra, bu tür çok değerli çalışmalarda bazen görüldüğü gibi ek bir bölüm düşünülebilir.

    Benzer bir not, Tokdoğan’ın çalışmasıyla aynı yıl yayımlanan bir başka önemli kitap için de düşülebilir: Kemal Kirişçi, Turkey and the West: Fault Lines in a Troubled Alliance (Türkiye ve Batı: Sorunlu Bir İttifaktaki Fay Hatları), The Brookings Institution, 2018. Galiba henüz Türkçeye çevrilmemiş.

    Kirişçi’nin bu kapsamlı kitabı, “Yeni Osmanlıcılık (neo-ottomanism)” kavramının isim babası olarak bilinen Britanyalı tarihçi gazeteci David Barchard’ın 1985 tarihli Turkey and the West adlı çalışmasıyla aynı adı taşıyor. Barchard bu kitapçıkta Türkiye’yi pek bilmeyenlere genel hatlarıyla, sosyopolitik açıdan anlatmaya çalışmış. “Yeni Osmancılık” kavramı kitabın son bölümü olan “Prospects (olasılıklar)” başlığı altında, Türkiye’nin tutabileceği şu altı yoldan biri olarak geçiyor (s. 91): a) İberya modeli (Tansu Çiller’in kulakları çınlamış olabilir); b) Kore Modeli; c) Meksika Modeli; d) İsveç Modeli; e) Yeni Osmanlıcılık (Neo-Ottomanism); f) Latin Amerika modeli.

    Anlaşılan Barchard’ın Yusuf Akçura’dan haberi olmamış. Olsaydı herhalde anmazlık etmezdi, ne de olsa Osmanlıcılık, Akçura’nın da 1904 tarihli kitapçığında işaret ettiği “Üç Tarz-ı Siyaset”ten biridir!

    Barchard “Yeni Osmanlıcılık” için, her ne kadar ülke iktisadi açıdan güçlenirse emperyal geçmişi nedeniyle kendisini Ortadoğu’nun lideri gibi görme eğilimine kapılabilirse de, görülebilir bir gelecekte Ortadoğu’da bir askerî güç olarak yeniden boy göstermesi, örneğin birliklerini Körfez’e göndermesi pek olası değildir, diyor. Kanaat önderleri arasında bu terimler tam olarak dile getirilmese de, bu konuların düşünüldüğünü ve tartışıldığını ekleyerek bitiriyor. Bugün, Barchard’ın kitabından tam kırk yıl sonra, kavramın çeşitli bağlamlarda nasıl ele alındığını az çok biliyoruz.

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Telegram Email

    İlgili İçerikler

    İki kez öldürülen işçiler

    17 Kasım 2026

    COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

    15 Kasım 2026

    COP31’in gizlediği

    14 Kasım 2026
    Destek Ol
    Yazılar
    Erkan Kurukavak

    Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

    Toros Korkmaz

    1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

    Tuncay Yılmaz

    Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

    Korkut Akın

    Allende’ye Darbe: Şili 1973

    Bağlantıda Kalın
    • Facebook
    • Twitter
    Seçtiklerimiz
    Aziz Çelik

    İki kez öldürülen işçiler

    Ümit Akçay

    COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

    Siyasi Haber

    COP31’in gizlediği

    Siyasi Haber

    İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

    Güncel Kalın

    E Bültene üye olun gündemden ilk siz haberdar olun.

    Siyasi Haber, “tarafsız” değil “nesnel” olmayı esas alır. Siyasi Haber, işçi ve emekçiler, kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, doğa ve yaşam savunucuları, ezilen etnik ve inançsal topluluklardan yanadır.

    Devletten ve sermayeden bağımsızdır.

    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    EMEK

    MESEM öğrencisi Muhammed Salih Gövdetaşan’ın ölümüne ilişkin kararı istinaf bozdu

    17 Kasım 2026

    Maden ve taş ocaklarında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katı

    16 Kasım 2026

    Aliağa’nın ‘Çukur’unda ikinci Habaş alarmı!

    14 Kasım 2026
    KADIN

    Arjantin’de kadın hakları örgütlerinin 10 aylık raporu: En az 243 kadın öldürüldü

    16 Kasım 2026

    Feminist ağlardan COP31’de ortak çağrı: “Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı sahaya insin”

    16 Kasım 2026

    Urfa’da 2 kadın katledildi

    5 Kasım 2026
    © 2026 Siyasi Haber. Designed by Fikir Meclisi.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.