Haber Merkezi, (SH)
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) müzakerelerinde resmen tanınan Kadınlar ve Toplumsal Cinsiyet Grubu (WGC) ile küresel feminist ağlar, Antalya’da devam eden COP31 görüşmeleri sırasında Cinsiyet Adaleti Günü dolayısıyla harekete geçti.
İklim politikalarının tüm aşamalarında toplumsal cinsiyet eşitliğini güvence altına almayı hedefleyen en güncel uluslararası çerçeve olan 2026–2034 Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın (Belém GAP) acilen hayata geçirilmesi gerektiğini vurgulayan WGC, yaptığı açıklamada “İklim adaleti COP salonlarından çıkarılıp sahadaki insanlara ulaşmalı. Şimdi Eylem Planı’nı sahaya indirme zamanı” ifadelerini kullandı.
İklim finansmanında kadınların eşit temsili talebi
Antalya’daki müzakere masalarında yeniden değerlendirilen Belém Eylem Planı; iklim değişikliğine uyum, azaltım, iklim finansmanı ile kayıp ve zarar mekanizmalarında kadınların ve kız çocuklarının eşit katılımını zorunlu kılıyor.
Feminist ağların sürece ilişkin öne çıkan talepleri şöyle sıralandı:
- Kaynak ve Bütçe Tahsisi: WGC ve kurucu bileşenlerinden Kadın Çevre ve Kalkınma Örgütü (WEDO), kağıt üzerindeki taahhütlerin somut ulusal politikalara ve kamu bütçelerine dönüştürülmesini, sorumlu kurumların güçlendirilmesini istedi.
- Pasifikli Feministlerden 17 Maddelik Gündem: Fiji merkezli DIVA for Equality örgütü, eşitlik hedeflerinin ulusal iklim planlarına doğrudan dahil edilmesini, uygulama takvimlerinin belirlenmesini ve sonuçların şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Örgüt, bölgedeki aktivistlerle hazırladığı 17 maddelik talep listesini COP31 gündemine taşıdı.
Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın öne çıkan maddeleri
Kasım 2025’te düzenlenen COP30’da kabul edilen ve COP31’de uygulama esasları tartışılan 2026–2034 Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı’nın temel kararları şu başlıkları içeriyor:
- Temsilde Eşitlik Zorunluluğu: Taraf heyetlerinde ve oluşturulan karar organlarında kadınların temsilinde ilerleme kaydedilemediği not edilerek, bu dengesizliğin acilen giderilmesi istendi.
- Finansman Kuruluşlarına Çağrı: İklim eylemi için finansman sağlayan kamu ve özel kuruluşların, toplumsal cinsiyet politikalarını Belém Eylem Planı ile uyumlu hale getirmesi ve uygulamayı desteklemesi talep edildi.
- Ulusal Uygulama ve İzleme: Eylem planının ulusal düzeyde uygulanması için yol haritalarının belirlenmesi kararlaştırılırken, gelişmekte olan ülkelerin odak noktalarına mali ve teknik destek sağlanması öngörüldü.
- 2029 Değerlendirme Takvimi: Planın uygulamasındaki ilerlemeyi ve yaşanan zorlukları denetlemek üzere Taraf ülkelerin 23 Şubat 2029’a kadar rapor sunması, Uygulama Yardımcı Organı’nın ise Haziran 2029’da inceleme başlatarak Kasım 2029’daki Taraflar Konferansı’na (COP34) sonuç raporu sunması karara bağlandı.
