Close Menu

    Scholz’un çantasındaki pazarlık

    ERCÜMENT AKDENİZ İlke TV için yazdı: Öyle görülüyor ki, nüfus bakımından yaşlanan Avrupa’nın istihdam krizine bulduğu yeni çözüm, artık Türkiye’nin de örnek aldığı bir model olacak. Slogan olarak ifade edersek durum tam da şu şekilde; “Mülteciler defolsun, yerine geçici sözleşmeli göçmen işçiler getirilsin”. Hatta gerekirse göçmenler “çalışma izni”nden de muaf tutularak güvencesiz halde sömürülsün.

    Avrupa Birliği Yeni Göç ve İltica Paktı’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte mülteci haklarına yönelik oldukça sert tedbirler gündemde. İltica başvuruları ve deport işlemleri hızlandırıldı. 1951 Cenevre Mülteciler Sözleşmesi’nde bu kadar gedik açılabileceği kimsenin aklına gelmezdi. Öyle ki AB temsilcileri, alınan kararlar sonrası sevinç gözyaşı bile döktüler!

    Mülteci haklarında daha ne kadar gedik açılabilir derken, bir hamle de İtalya’dan geldi. Aşırı sağ parti lideri ve Başbakan Georgia Meloni, erkek mültecilerin Arnavutluk’a gönderilmeye başlandığını açıkladı. AB üyeliğine fasıl açılması karşılığında Arnavutluk yönetiminin yeni plana fit olduğu anlaşılıyor. Bu plana göre İtalya her yıl 36 bin mülteciyi Arnavutluk’a gönderebilecek. Peki, Arnavutluk ne yapacak? Arnavutluk’a verilen görev tıpkı Türkiye gibi bir “mülteci deposu” olmak. Ama arada şöyle bir fark var; göç ve iltica işlemleri tamamlanmamış erkek mültecilerin işlemleri Arnavutluk’taki kamplarda yapılacak. Esaretin mülteciler için ne kadar süreceği ise belli değil. Üstelik iltica başvurusu reddedilenlerin deport edilmesine dair vebal Arnavutluk’un boynuna kalacak.

    Göçmen düşmanlığıyla tanınan Meloni yeni planı şu sözlerle ifade etti: “Bu yeni, cesur ve eşi benzeri görülmemiş bir yol olmakla birlikte Avrupa ruhunu mükemmel bir şekilde yansıtan ve AB üyesi olmayan diğer ülkelerle de izlenebilecek bir yol”. Hak ihlalinde gerçekten “eşi benzeri olmayan bir yol” bu. Zira Arnavutluk’a kurulan mülteci kampları “Guantanamo Kampları”na benzetiliyor. Meloni cesur çünkü evrensel mülteci hukuk normlarına meydan okuyor.

    Peki, AB Komisyonu Başkanı Ursula Von Der Leyen ne dedi? Elbette Avrupa medeniyetinden söz etmedi. Leyen, adeta medeniyet tabutuna son çivileri çakarak Meloni’ye selam çaktı: “İtalya-Arnavutluk protokolünün faaliyete geçmesiyle birlikte bu deneyimden pratikte de dersler çıkarabileceğiz”. Leyen, üye devletlere mektup yazarak sınır dışı etmeleri arttırmak için bu “kararlı eylem”e sarılma çağrısı yaptı. Mektubun içinde sadece Arnavutluk yok, Türkiye’ye biçilen yeni görevler de var. 2016’da imzalanan Geri Kabul Anlaşması’na övgü yaparak Türkiye’nin sırtını sıvazlayan Leyen, kesenin de ağzını açtı. Şimdi 1 milyar avroluk ek ödeme yolda. Göçmenler ve güvenlik alanında yüksek düzeyli siyasi diyalog da yanında bonus olarak veriliyor.

    Türkiye’ye AB’nin geri gönderme merkezleri kurulur mu?

    Tam da bu dönemde (yani bugün) Almanya Başbakanı Olaf Scholz Türkiye’ye geldi. Ajandasında birçok kalem var. Fakat en yakıcı olanları, askeri uçak antlaşması ve yeni göç pazarlıkları.

    AB’nin yeni göç stratejisine; Balkan ülkelerinde ve olabilirse AB dışındaki ülkelerde “Geri Gönderme Merkezleri”ni inşa etme faaliyeti de eklenmiş oldu. Yani deport edilenler kadar deport işlemi uzun sürenlerin de dış ülkelerde depolanması hedefleniyor. Nitekim Leyen, “AB dışında sığınma başvurusu reddedilenler için geri gönderme merkezleri kurma fikri üzerinde durmalıyız” demişti. Bu çerçevede Almanya sırasıyla Mısır, Moritanya ve Tunus ile anlaşmalar gerçekleştirdi. Scholz’un çantasındaki dosyada bu kez Türkiye pazarlığı var. AKP hükümetinin çantasında ise para pazarlığının dışında Eurofighter uçaklarının alımı, Barış Pınarı Harekâtı sonrasında konan örtük silah ambargosunun kaldırılması, Avrupa’ya vize kolaylığı ve Gümrük Birliği’ne dair kolaylaştırıcı adımların olduğu ifade ediliyor.

    Almanya basınında, Türkiye’ye sağlanan fonların mültecileri Suriye ve Afganistan’a zorla sınır dışı etmek için kullanıldığı da yazıldı. Dolayısıyla AB ve Almanya bir taşla iki kuş vurmak istiyor. Bir yandan Türkiye’nin zorla sınır dışı etme pratiğine yeşil ışık yakarken, diğer yandan AKP Hükümeti’ni Türkiye’ye kurulacak AB Geri Gönderme Merkezleri için ikna etmek istiyor. Ekonomik ve siyasi bakımdan oldukça sıkışmış görünen, mülteci pazarlıklarında ise son derece pragmatist bir tecrübeye sahip olan AKP Hükümeti’nin şimdi nasıl bir tutum alacağı ise merak konusu.

    Savaş ve yeni göç ihtimaline deportizasyon bariyeri

    Avrupa ve Almanya’nın yeni göç stratejisini ve Geri Gönderme Merkezleri’ni transfer etme hevesini sadece birikmiş olgularla düşünmemek gerek. Çünkü Gazze’de işgal, Lübnan’da savaş ve olası İran müdahalesi milyonlarca insanın göçü anlamına geliyor. Ukrayna etrafındaki ateş çemberi de benzer bir göç dinamiğine işaret. Dolayısıyla AB göç rejimi yerinde saymıyor, yeni savaş düzenine göre kendini yeniliyor. Gelenlerden çok gelecek mültecileri durdurmaya yönelik bir gayret bu. Depolama ve geri gönderme sisteminin AB dışındaki ülkelerde inşa edilmesi de bu öngörüye dayanıyor. Savaşı ihraç edenler savaşın dramatik bakiyesi olan göç hareketlerini de az gelişmiş ülkelere bariyer kurarak durdurmak istiyor.

    Yeni “göç yönetimi”ne dair adımların bir amacı da Avrupa’da yükselen aşırı sağı durdurmak (!) AB’nin dümeninde oturan sosyal demokrat partiler “aşırı sağ” korkuluğunu kullanarak adeta mültecilere savaş açmış bulunuyorlar. Bu gerici adımı iç politika malzemesi yapmaktan da geri durmuyorlar.

    Mülteci yerine yabancı işçi formülü

    Tam da bu süreçte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı göç alanında yeni bir düzenlemeye gitti. Buna göre; ekonomik, sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabileceklerle ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca bildirilen yabancıların çalışma izninden muafiyeti 6 aydan 3 yıla çıkarıldı.

    Öyle görülüyor ki, nüfus bakımından yaşlanan Avrupa’nın istihdam krizine bulduğu yeni çözüm, artık Türkiye’nin de örnek aldığı bir model olacak. Slogan olarak ifade edersek durum tam da şu şekilde; “Mülteciler defolsun, yerine geçici sözleşmeli göçmen işçiler getirilsin”. Hatta gerekirse göçmenler “çalışma izni”nden de muaf tutularak güvencesiz halde sömürülsün.

    AB bu uygulamaya itiraz eder mi? Umurlarında bile değil. Çünkü bu modelin patenti AB tekellerinde ve mülteci haklarını yok sayarak onlar da bu modeli uyguluyorlar. Kaldı ki, AB kurmayları, “Türkiye göçmen deposu olsun da ne olursa olsun” çizgisindeler.

    Hak savunucuları, emek örgütleri ve demokrasi güçleri savaş politikaları ve yeni göç rejimi konusunda daha fazla söz kurmalılar. Çünkü süreç çok hızlı ilerliyor.

    Kaynaklar:

    Share.

    İlgili İçerikler