BM Kalkınma Programı başkanının söylediğine göre 15 ay süren savaş, 60 yıllık kalkınmayı yok etti ve yeniden inşa için gereken milyarlarca dolar gerekiyor.
Davos Ekonomik Forumu’nda AFP’ye konuşan Achim Steiner, “Filistin bölgesindeki binaların yaklaşık üçte ikisi İsrail ordusunun yoğun bombardımanı nedeniyle yıkıldı veya hasar gördü. 42 milyon ton molozun kaldırılması tehlikeli ve karmaşık bir operasyon olacak” ifadelerini kullandı.
“Gazze’deki binaların yüzde 65 ila 70’inin tamamen yıkılmış ya da hasar görmüş olması muhtemeldir. Ancak 15 aylık bu savaşta yaklaşık 60 yıllık kalkınmanın kaybedildiği tahminimizle birlikte yıkılmış bir ekonomiden de bahsediyoruz” diyen Steiner şöyle açıkladı:
“Gazze Şeridi’nde yaşayan iki milyon insan evlerini kaybetti ama aynı zamanda kamu altyapısını, atık su arıtma sistemlerini, içme suyu tedarik sistemlerini ve atık yönetimini de kaybettiler.”
“Bu hayati altyapı ve hizmetlerin hepsinin basitçe var olmadığını” vurgulayan Steiner, bu rakamların büyüklüğüne rağmen, insanların “umutsuzluk duygularının sadece istatistiklerde gösterilebilecek bir şey olmadığını” belirtti.
BM yetkilisi, İsrail ile Hamas arasındaki hassas ateşkes anlaşmasının ve bunun “değişken” yapısının, yeniden inşa sürecinin ne kadar süreceğini tahmin etmeyi zorlaştırdığını, şu anda Birleşmiş Milletler’in acil yardıma odaklanmayı tercih ettiğini ifade etti.
Şöyle devam etti: “Yeniden yapılanmadan bahsettiğimizde bir iki yıldan bahsetmiyoruz (…) Fiziki altyapının yeniden inşası ve ekonominin tamamının yeniden inşası başlayana kadar süreç uzun yıllar alacak.”
“İnsanların tasarrufları olduğuna” dikkat çekti. Kredileri vardı. İşletmelere yatırım yaptılar. Hepsi kayıp. Dolayısıyla yeniden inşanın maddi ve ekonomik aşamasından, hatta bir bakıma psikolojik ve sosyal aşamasından bahsediyoruz.”
Sadece fiziksel yeniden inşa aşamasının “on milyarlarca dolara” mal olacağını belirterek şunu ifade etti, “Bu miktarları toplamakta çok büyük zorluklarla karşı karşıyayız.”
Kaldırılması ve geri dönüştürülmesi gereken enkaz hacmi çok büyük zorluklar doğurmakta.
“Bu, molozları yüklemek ve bir yere taşımak gibi basit bir süreç değil” diyen Steiner, “Bu molozlar tehlikeli (…) Hala çıkarılmamış cesetler ve patlamamış mühimmat ve mayınlar var” dedi.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre Steiner şöyle devam etti, “Geri dönüşüm seçeneği var. “Bu malzemeleri geri dönüştürmek ve yeniden inşa sürecinde kullanmak mümkün”, “Geçici çözüm, molozların çöplüklere ve geçici depolara aktarılması, daha sonra kalıcı olarak arıtılması veya imha edilmesi için nakledilmesidir.”
Bu arada ateşkes devam ederse çok büyük miktarda geçici altyapıya ihtiyaç duyulacak.
Steiner, “Neredeyse tüm okullar ve hastaneler ciddi şekilde hasar gördü veya yıkıldı. Olağanüstü bir yıkım yaşandı” ifadelerini kullandı.
/ Şarku’l Avsati AFP/