Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) yapılan incelemelerin ardından, iyileşen koronavirüs (Covid-19) hastalarından yeni hastalara plazma nakli için klinik denemelerin hızla başlatılmasına karar verdi.
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) Covid-19’a karşı eski bir tedavi yöntemini denemek için yetkililerden beklenen onay geldi. Buna göre iyileşen Covid-19 hastalarından alınan kanın yeni hastalara tedavi, yüksek risk grubundaki kişilereyse geçici koruma amaçlı nakledilmesi için klinik çalışmalar başlıyor.
Ancak yöntemin başlangıçta yalnızca çok ağır ve hayati tehlike teşkil eden hastalar üzerinde denenmesi kararlaştırıldı. Bu süreçte FDA yetkilendirmesi üzerine lisanslı bir hekim tarafından bir hastanın tedavisi için plazma naklinin kullanılmasına tek tek vaka bazlı izin verilecek.
İyileşen Covid-19 hastalarından plazma toplama görevi New York Kan Merkezi’ne verildi. Merkez, bağışçılardan gelen plazmayı toplayacak, işleyecek ve hayati tehlikesi bulunan hastalar için hastanelerin erişimine açık plazma bankasında tutacak.
Tarihsel kanıtlar cesaret verici
Yaklaşık yüzyıllık geçmişi olan ve günümüzde plazma nakli olarak bilinen bu yöntemin geçmişi, aşının çok daha öncesine dayanıyor. Henüz aşı bilinmiyorken grip ve kızamık salgınıyla mücadele için kullanılan kan nakli, yakın zamanda SARS ve Ebola salgınlarına karşı da denendi.
Tıp dünyası şimdi, kan naklinin yeni tip korona virüsünün yol açtığı Covid-19’a karşı etkili olup olmadığını görmek için geri sayıma başladı. Covid-19’u tedavi için iyileşen hastalardan plazma nakli girişimi, ilk olarak Çinli doktorlar tarafından yapıldı. Şimdiyse ABD’li uzmanlar, daha kapsamlı çalışmalar yürütmek için Gıda ve İlaç Dairesi’nin onayını aldı. Araştırmaların, yöntemin hastaların tedavisi ve yüksek enfeksiyon riski taşıyan insanların aşılanmış gibi korunmasında etkili olup olmayacağı üzerine yoğunlaşması planlanıyor.
Kan naklinin Covid-19’a karşı işleyeceğinin garantisi olmadığını belirten Johns Hopkins Üniversitesi’nden Dr. Arturo Casadevall, “Denemeden bunu bilemeyeceğiz ancak tarihsel kanıtlar cesaret verici” şeklinde konuşuyor.
Ne Amaçlanıyor?
Bir insan belli bir virüs nedeniyle enfekte olduğunda, vücut enfeksiyonla savaşmak için antikor adı verilen özel olarak tasarlanmış proteinler üretmeye başlıyor. Bu antikorlar, kişi iyileştikten sonra kanın özellikle plazma kısmında aylarca, hatta yıllarca barınabiliyor.
Araştırmalar kapsamında, iyileşenin antikor bakımından zengin plazma infüzyonlarının yeni Covid-19 hastalarına verilmesinin, vücutlarının virüsle savaşma kapasitesi üzerindeki etkisi test edilecek. Eğer yöntem başarılı olursa, hastaların hayatta kalma şansının yükselmesi ve solunum cihazlarına daha az ihtiyaç duyulması bekleniyor.
Kan nakli, bir çeşit aşı görevi üstleniyor. Ancak aşıdan farklı olarak, yalnızca geçici bir koruma sağlayabiliyor. Aşı, bağışıklık sistemini vücudun belli bir virüse karşı kendi antikorlarını üretmesi için eğitiyor. Plazma nakli yaklaşımındaysa vücuda kısa ömürlü ve tekrarlanması gereken dozlarla başkasının antikorları enjekte ediliyor.
(Euronews)