Close Menu
Siyasi HaberSiyasi Haber

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    Maden ve taş ocaklarında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katı

    16 Kasım 2026

    Fransa’nın “Sıcak Sonbaharı” sol harekete destek veriyor

    16 Kasım 2026

    YENİ Parti, fon vurgunu iddialarına ilişkin beş dosyadan ilkini açıkladı

    16 Kasım 2026
    Facebook X (Twitter) Instagram
    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    • Güncel
      • Ekonomi
      • Politika
      • Dış Haberler
        • Dünya
      • Emek
      • Kadın
      • LGBTİ+
      • Gençlik
      • Ekoloji ve Kent
      • Haklar ve özgürlükler
        • Halklar ve İnançlar
        • Göçmen
        • Çocuk
        • Engelli Hakları
      • Yaşam
        • Eğitim
        • Sağlık
        • Kültür Sanat
        • Bilim Teknoloji
    • Yazılar

      Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

      16 Kasım 2026

      1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

      10 Kasım 2026

      Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

      6 Kasım 2026

      Allende’ye Darbe: Şili 1973

      4 Kasım 2026

      Ölümünün 55. yılında Kıvılcımlı kitapları (IV) Sosyalist ortamın ve “Doktorcuların” tavrı

      29 Ekim 2026
    • Seçtiklerimiz

      COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

      15 Kasım 2026

      COP31’in gizlediği

      14 Kasım 2026

      İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

      13 Kasım 2026

      YENİ Parti’nin stratejik yol ayrımı

      13 Kasım 2026

      Kristallnacht’ın gölgesinde Türkiye: 1938 Sonbaharında devlet aklı ve azınlık politikaları

      10 Kasım 2026
    • Röportaj/Söyleşiler

      Tuncay Yılmaz: Avrupa’da enternasyonalist bir ortak direniş hattı kurmak istiyoruz

      29 Ekim 2026

      DEM Partili Özgül Saki: “Hiçbir toplumsal kesim güvende değil”

      22 Eylül 2026

      NAZA’nın yönetmenleri: Gazze’de yaşananlara dair hâlâ büyük bir inkâr söz konusu

      14 Eylül 2026

      Tülay Hatimoğulları: Garanti aramanın yolu süreci dönülmez hâle getirmek

      17 Ağustos 2026

      Dr. Toros Korkmaz: “Çerçeve yasa çözüm için hukuksal zemin oluşturabilir”

      6 Ağustos 2026
    • Dosyalar
      • “Süreç” ve Sol
      • 30 Mart Kızıldere Direnişi
      • 8 Mart Dünya Kadınlar Günü 2022
      • AKP-MHP iktidar blokunun Kürt politikası
      • Cumhurbaşkanlığı Seçimleri
      • Ekim Devrimi 103 yaşında!
      • Endüstri 4.0 üzerine yazılar
      • HDK-HDP Tartışmaları
      • Kaypakkaya’nın tarihsel mirası
      • Ölümünün 69. yılında Josef Stalin
      • Mustafa Kahya’nın anısına
    • Çeviriler
    • Arşiv
    Siyasi HaberSiyasi Haber
    Anasayfa » Maden ve taş ocaklarında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katı

    Maden ve taş ocaklarında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katı

    Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV), Türkiye’deki madenci ölümlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirdikleri araştırma yayınladı.
    Siyasi Haber16 Kasım 2026
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn WhatsApp Reddit Tumblr Email
    Share
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    Emek Servisi, (SH), (NG)

    COP31’e ev sahipliği yapan Türkiye’de, kömürlü termik santraller ve maden sahaları; sera gazı emisyonları, hava kirliliği, su ve toprak üzerindeki etkileri ile maden genişletme projeleri adı altında tarım ve orman alanlarının imara açılması sıkça gündeme gelmekte. Bu politikalara karşı çıkan çevre örgütleri, yerel halk ise polis ve jandarmanın baskısı ile karşılaşmakta.

    Aynı zamanda işyeri güvenliğinin yetersizliği, gerekli denetimlerin yapılmaması, madenlerde iş cinayetleri sonucunda ölmelerine ya da ölümcül hastalıklara neden olmakta.

    Bu bağlamda, Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı’nın (TEPAV), Türkiye’deki madenci ölümlerini karşılaştırmalı olarak değerlendirdikleri araştırması çarpıcı sonuçlar içermekte.

    Kalkınma Programı Direktörü H. Ekrem Cunedioğlu ve araştırmacı Rovshana Hagverdiyeva tarafından yapılan araştırmanın ilk bölümünde kömürden çıkışı planlayan ülkelerin aksine Türkiye’nin kömür kullanımını artırmış olmasına ve kömür üretmeye devam eden ülkelerin madenci ölümlerini nasıl azalttığına dair yarım asırlık deneyimin Türkiye’de uygulanmadığı ele alınıyor. İkinci bölümde kömürden çıkış tartışması ve Türkiye’nin bu tartışmadaki konumu, üçüncü bölümde 2014 sonrasında madenci ölümlerindeki seyir küresel ölçütlerle inceleniyor. Dördüncü bölüm, ölümleri azaltan ülkelerin ve kapanış takvimi izleyen ülkelerin deneyimini, beşinci bölüm bu deneyimin Türkiye’de neden karşılık bulmadığını tartışıyor. Son bölümde de politika önerilerini sunuyor.

    Araştırmada öne çıkan bulgular

    • Avrupa’da kömürden çıkış bir takvime bağlanmışken Türkiye’nin kömürden çıkış takvimi bulunmamakta, yerli kömür, kamu desteğiyle ayakta tutulmaktadır.

    • Elektrik üretiminde kömürün payı Avrupa ülkelerinde düşürülürken Türkiye’de artırıldı.

    • Madencilik ve taş ocakçılığında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katıdır.

    • Milyon ton üretim başına ölümde Türkiye, ABD’nin 1970’lerin ilk yarısındaki düzeyindedir. Çin ile fark 2016-2018’de 2,0 kat iken 2022-2024’te 5,0 kata çıkmıştır.

    • Madencilikteki iş cinayetlerinde ölenlerin yarısından fazlası mermer, kum, çakıl ve taş ocaklarında hayatını kaybetmektedir. Kömür işçileri arasında kömür tozunun akciğerde birikmesiyle gelişen meslek hastalıkları ise kayıt tutulmadığı ya da kaydın tutulması engellendiği için görünmez konulardan biridir.

    • Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) sahalarında yeraltı kömür üretiminin tamamı özel işletmelerce yapılmakta. Yeraltı işletmelerine verilen maliyet desteğinin yarısı 2026’dan itibaren üretim artışına bağlanmış, bu destek ve yerli kömür santrallerine verilen alım garantisi ise iş sağlığı ve güvenliği koşulu taşımamaktadır.

    • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2024 teftişlerinde yeraltı kömür madenlerinde tespit edilen aykırılıkların yalnız %24’ü giderilmiştir.

    • Kömürden çıkışın da bir maliyeti vardır ve bu maliyet en çok madencinin kendisine düşmektedir. Ocak kapanışıyla işini kaybeden madencilerin kazancı %80-90 düşüyor. Almanya’nın 2007’de çıkardığı kömür finansman yasası, kapanışı on bir yıla yaymış ve yaşı ilerlemiş madencilere emekliliğe kadar köprü ödemesi öngörmüştür. Çıkışı planlayan ülkeler, madenciyi korumanın yolunu kömürü güvenli üretmekte ve ocakları adil biçimde kapatmakta aramaktadır. Türkiye ise bu iki yolun hiçbirinde ilerlememektedir.

    • SGK istatistik yıllıkları 2014 sonrasında kömür madenciliğinde ölçülebilir bir iyileşme olduğunu göstermekte ancak bu iyileşme Türkiye’yi madencilikte güvenli ülkeler arasına taşımaya yetmemektedir.

    • İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin düzenli olarak yayımladığı İş Cinayetleri Raporlarına göre, 2026 yılının ilk 10 ayında en az 1930 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti ve bunların 68’i madencilik işkolunda çalışmaktaydı. Ekim ayı raporunda, yalnızca bu ay içerisinde madencilik işkolunda 12 işçi ölümünün kaydedildiği belirtilmektedir.

    • Madenlerde yaşanan iş cinayetlerinin davalarında yaşanan gelişmeler hesap verebilirlik ve denetim mekanizmalarının etkinliğini konusunda soru işaretleri doğurmaktadır. Dolayısıyla, maden kazaları yalnızca teknik arızalar veya münferit olaylar olarak ele alınamayacağını; denetim, iş güvenliği uygulamaları ve hesap verebilirlik mekanizmalarının da birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Kazaların ardından yürütülen soruşturmaların ve alınan idari kararların, benzer olayların tekrarını önleyecek sonuçlar üretip üretmediği ise Türkiye’de madencilik sektörünün temel sorunlarından biri olmaya devam etmektedir.

    Sonuç ve öneriler

    Araştırmaya göre, kömürden çıkışı planlayan ülkeler kapanışın maliyetini madenciyi koruyacak biçimde yönetirken Türkiye, kömür kullanımını artırmakta ve yeni santral kapasitesini kamu desteğine bağlamaktadır. Türkiye’de madenlerde ölüm oranı ABD’nin yarım asır önceki düzeyinde kalmaktadır. Bu tablonun arkasında teknik bilgi eksikliğinden çok bir teşvik yapısı durmakta. Kamu, yeraltı kömürünü sözleşmeli işletmelere ürettirmekte, maliyet desteğini üretim artışına, alım garantisini ücretin ödenmesine bağlamakta, ancak güvenliği hiçbir ödeme koşuluna dönüştürmemektedir. Bu koşullarda güvenlik, kömürün maliyetine eklenen değil, ondan tasarruf edilen bir kalem olarak fiyatlanmaktadır. Aşağıdaki öneriler, kömür üretimi sürdüğü sürece güvenliği maliyetin parçası hâline getirmeyi ve çıkışı madenciyi koruyan bir takvime bağlamayı amaçlamaktadır.

    1. Yeraltı maden işletmelerine verilen maliyet desteğindeki üretim artışı koşulu kaldırılmalı, desteğin koşullu kısmı ve yerli kömür santrallerine verilen alım garantisi iş sağlığı ve güvenliği performansına bağlanmalıdır. Ölümlü kaza yaşanan ya da giderilmemiş ağır aykırılık bulunan işletmelerde destek askıya alınmalıdır.

    2. TKİ’nin rödovans sözleşmelerine iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ve sözleşmenin feshine bağlı yaptırımlar eklenmeli, ton fiyatı güvenlik harcamalarını karşılayacak biçimde belirlenmelidir.

    3. Yeraltı kömür ocaklarının yılda en az dört kez kapsamlı denetlenmesi yasayla zorunlu hâle getirilmeli, MAPEG denetimi Ankara’dan geçici görevlendirme yerine maden havzalarında kalıcı kadrolarla yürütülmeli, daimi nezaretçinin ücreti ve atanması işverenden bağımsız bir mekanizmaya bağlanmalıdır. Denetim programı, madencilik ölümlerinin yarısının gerçekleştiği taş ve mermer ocaklarını da kapsamalıdır.

    4. ILO’nun 176 sayılı Sözleşmesi uyarınca madencilerin seçtiği güvenlik temsilcilerine denetimlere katılma ve ciddi tehlike karşısında üretimi durdurma yetkisi tanınmalı, bu yetkiyi kullanan işçiler misillemeye karşı korunmalıdır.

    5. İşin durdurulması ile idari para cezası yeniden birlikte uygulanmalı, tekrarlanan ciddi aykırılıklar ocağın otomatik olarak üretimden çekilmesine bağlanmalı ve teftiş sonuçları işletme adıyla kamuoyuna açıklanmalıdır.

    6. Ölümlü maden kazalarında denetimle görevli kamu görevlileri hakkında soruşturma, 4483 sayılı Kanun kapsamındaki izin şartından çıkarılmalıdır.

    7. Yeraltında çalışan ve çalışmış madencilere ILO pnömokonyoz sınıflamasına uygun periyodik radyolojik tarama zorunlu hâle getirilmeli, tarama işten ayrılmadan sonra da sürdürülmeli, meslek hastalığı tanısı iş kazası prim oranına yansıtılmalıdır.

    8. Türkiye, 2053 net sıfır hedefiyle uyumlu bir kömürden çıkış takvimi ve bu takvime bağlı bir adil geçiş planı hazırlamalıdır. Plan, kamu, işçi ve işveren temsilcilerinin düzenli müzakere yürüteceği sosyal diyalog mekanizmalarıyla şekillendirilmeli; yerel yönetimlerin ve kömüre bağımlı bölgelerde yaşayanların katılımı sağlanmalıdır. Bu mekanizmalar, madencilerin ve sendikalarının görüşlerinin kapanış takvimine, gelir güvencelerine ve yeniden istihdam kararlarına yansımasını güvence altına almalıdır. İşçi ve işveren temsilcileri uygulamanın yönetiminde ve izlenmesinde sorumluluk üstlenmeli; sahadan gelen öneri ve itirazların asıl karşılandığı açıklanmalı, izleme sonuçları doğrultusunda plan gözden geçirilmelidir. Yeni yerli kömür kapasitesine yönelik alım garantisi yerine Soma, Zonguldak ve Afşin Elbistan gibi havzalarda madencilere köprü ödemesi, ücret sigortası ve yeniden istihdam desteği sağlayan bir geçiş fonu kurulmalı; fonun yönetiminde işçi ve işveren temsilcileri yer almalıdır.

    9. SGK ve MAPEG, iş kazası, ölüm ve meslek hastalığı verilerini maden türü, ruhsat sahibi ve işletme biçimine göre yayımlamalı, yüklenici firmalarda çalışan madencilerin kazaları ait oldukları ruhsat sahasıyla eşleştirilmelidir. Kömürden çıkış çağında bir madencinin yeraltında ölmesi, hem geç kalınmış bir çıkışın hem de uygulanmamış bir güvenlik dersinin bedelidir. Türkiye kömürü bir süre daha kullanacaksa, bu kömürün maliyeti madencinin güvenliğini de kapsamalıdır.

    Share. Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Telegram Email

    İlgili İçerikler

    Fransa’nın “Sıcak Sonbaharı” sol harekete destek veriyor

    16 Kasım 2026

    YENİ Parti, fon vurgunu iddialarına ilişkin beş dosyadan ilkini açıkladı

    16 Kasım 2026

    Halkların İklim Zirvesi’nde üçüncü gün: Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde Eko-Divan ve sonuç oturumları

    16 Kasım 2026
    Destek Ol
    Yazılar
    Erkan Kurukavak

    Yılmaz Özdil Türkiyeli mi? Yoksa!

    Toros Korkmaz

    1942-1943 Varlık Vergisi Kanunu ve gayrimüslimlere yönelik ekonomik tasfiye

    Siyasi Haber

    Mekke Anlaşması ve Orta Doğu’nun koridor savaşları

    Korkut Akın

    Allende’ye Darbe: Şili 1973

    Bağlantıda Kalın
    • Facebook
    • Twitter
    Seçtiklerimiz
    Ümit Akçay

    COP31 ve yeşil planlamanın ekonomi politiği

    Siyasi Haber

    COP31’in gizlediği

    Siyasi Haber

    İsrail seçimleri: Netanyahu giderse her şey ya da herhangi bir şey değişecek mi?

    Toros Korkmaz

    YENİ Parti’nin stratejik yol ayrımı

    Güncel Kalın

    E Bültene üye olun gündemden ilk siz haberdar olun.

    Siyasi Haber, “tarafsız” değil “nesnel” olmayı esas alır. Siyasi Haber, işçi ve emekçiler, kadınlar, LGBTİ+’lar, gençler, doğa ve yaşam savunucuları, ezilen etnik ve inançsal topluluklardan yanadır.

    Devletten ve sermayeden bağımsızdır.

    Facebook X (Twitter) Instagram YouTube Bluesky
    EMEK

    Maden ve taş ocaklarında Türkiye’nin ölüm oranı OECD ortalamasının üç katı

    16 Kasım 2026

    Aliağa’nın ‘Çukur’unda ikinci Habaş alarmı!

    14 Kasım 2026

    Amasra’da Hattat Enerji işçileri üretimi durdurdu: 65 madenci yer altından çıkmıyor

    13 Kasım 2026
    KADIN

    Feminist ağlardan COP31’de ortak çağrı: “Belém Toplumsal Cinsiyet Eylem Planı sahaya insin”

    16 Kasım 2026

    Urfa’da 2 kadın katledildi

    5 Kasım 2026

    ‘Kadınlar Yan Yana Geleceği Konuşuyor’ Konferansı yapılıyor

    31 Ekim 2026
    © 2026 Siyasi Haber. Designed by Fikir Meclisi.

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.