Prof. Dr. M. Şehmus Güzel, 4 Aralık 2025’te Fransa’nın başkenti Paris’te hayatını kaybetti. 1982’den bu yana Fransa’da yaşayan Güzel’in vefatını ilk duyuranlardan biri, akademisyen dostu Prof. Dr. Aziz Çelik oldu. Onun ifadesiyle, “Çoğumuz işçi hareketi ve sendikacılık tarihini onun eserlerinden öğrenmeye başladık; çok büyük bir kayıp.”
Mehmet Şehmus Güzel’i Yitirdik!
— aziz çelik (@Emegin_Halleri) December 5, 2025
Türkiye emek ve işçi hareketi tarihinin önde gelen isimlerinden araştırmacı, yazar ve sosyal tarihçi Prof. Dr. M. Şehmus Güzel’i kaybettik.
Çoğumuz işçi hareketi ve sendikacılık tarihini, onun çalışmalarını okuyarak öğrenmeye başladık.
Çok büyük… pic.twitter.com/RLuqF6Ok0a
Sosyal tarih camiasından, sendikalardan ve emek çevrelerinden birçok taziye mesajı gelirken; akademi ve sivil toplum, Güzel’in çalışmalarını hatırlatarak düşünsel mirasına sahip çıkma çağrısı yaptı.
Prof. Dr. Şehmus Güzel kimdir?
- 26 Mart 1947’de Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğdu.
- İstanbul Haydarpaşa Lisesi’nden mezun olduktan sonra, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde (SBF) öğrenim gördü.
- 1970–1975 yılları arasında Fransa’da (Tours ve Aix-en-Provence üniversitelerinde) doktora yaptı.
- Türkiye’ye döndükten sonra Antalya, Isparta ve Ankara’daki meslek yüksek okullarında müdürlük ve öğretim üyeliği görevlerinde bulundu. Anayasa Hukuku, Ticaret Hukuku, İş Hukuku gibi dersler verdi.
- 1978’den itibaren Ankara Üniversitesi SBF Sosyal Politika ve İş Hukuku Bölümü’nde akademisyen olarak görev aldı; İşçi Tarihi, Sendikacılık, Sosyal Politika dersleri verdi.
- 1982 darbesi sonrası Fransa’ya yerleşti; Paris-VII, Paris-VIII üniversitelerinde, ayrıca Nijer’in başkenti Niamey’de üniversitede ders verdi. Devlet-ulus ilişkileri, işçi hareketleri, toplumsal mücadeleler gibi alanlarda araştırma ve seminerler yürüttü.
Eserleri & Akademik Katkısı
Prof. Dr. Şehmus Güzel, Türkiye’de emek ve işçi hareketi tarihine dair kapsamlı çalışmalar yaptı. Bazı önemli eserleri şunlardır:
- Türkiye’de İşçi Hareketi 1908–1984
- İşçiler Örgütleniyor (1939–1950)
- Grev: Yapısal ve İşlevsel Açıdan İnceleme
- Devlet-Ulus
- Fransa’da Aşırı Sağ ve Irkçılık
- Kadın, Aşk ve İktidar
- Cezayir ve Berberiler
- Türk Usulü “Demokrasi”
- Kürtler Kendilerini Anlatıyor (derleme)
- Sosyal tarih, sendikacılık tarihi, toplumsal mücadeleler ve devlet-ulus ilişkileri üzerine çok sayıda makale ve araştırma
Güzel’in çalışmaları, Türkiye’nin işçi sınıfı ve sendikal tarihine ışık tuttu; sosyal politikanın yanı sıra devlet-toplum ilişkilerini de ele aldı. Emek tarihine yaptığı katkılar sayesinde, hem akademik hem de toplumsal bellekte önemli bir yer edindi.
Prof. Dr. Şehmus Güzel, yalnızca bir akademisyen değil; Türkiye’nin emek tarihi belleğinin taşıyıcısı, sendikal hareketin kronikçisi, toplumsal hafızanın canlı bir temsilcisi olarak hayata veda etti. Onun kitapları, makaleleri ve araştırmaları — bugün olduğu gibi — yarın da referans olmaya devam edecek.
Bu vesileyle, emek dünyasından, akademiden, tarihçiden tüm dostlarına başsağlığı diliyoruz.
Siyasi Haber / Haber Merkezi