Dış Haberler Servisi, (SH)
Şili’de 1973-1990 yılları arasındaki Augusto Pinochet diktatörlüğünde yaşamını yitirenleri ve kaybettirilenleri anmak isteyen yurttaşlar, askeri darbenin yıl dönümü olan 11 Eylül’de sokaklara çıktı. Polis eylemcilere biber gazı ve tazyikli suyla saldırdı.
Şili Kamu Güvenliği Bakanı Martín Arrau, Perşembe ve Cuma günleri yürütülen polis müdahalelerinde 284 kişinin tutuklandığını açıkladı. Gözaltı sayısının bir önceki yıla göre %80 arttığı belirtilirken, tutuklananlar arasında 31 çocuk ve 16 yabancı uyruklu kişinin bulunduğu aktarıldı.
Diktatörlük sonrası ilk: Resmi anmalar iptal edildi
Bu yılki gösteriler, Pinochet rejiminin sona ermesinden bu yana devlet düzeyinde resmi anma etkinliğinin düzenlenmediği ilk yıl olarak kayıtlara geçti.
Mart ayında göreve başlayan aşırı sağcı Devlet Başkanı José Antonio Kast, resmi anmaların yapılmamasını “Tarihi silemem” sözleriyle savundu. Kast’ın bu tutumu ve diktatörlük dönemini aklayan söylemleri toplumsal tepkiyi artırdı.
Pinochet rejiminin ağır bilançosu
ABD destekli 11 Eylül 1973 darbesiyle Salvador Allende’nin sosyalist hükümetini deviren Pinochet cuntası, 17 yıl boyunca ülkeyi ağır ihlallerle yönetti:
- En az 3 bin 200 kişi katledildi veya kaybedildi.
- 30 binden fazla kişi ağır işkencelerden geçirildi.
- On binlerce kişi siyasi gerekçelerle tutuklandı ve sürgüne gönderildi.
Ne olmuştu?
11 Eylül 1973’te General Augusto Pinochet liderliğindeki Şili ordusu, demokratik seçimle işbaşına gelen Devlet Başkanı Salvador Allende’yi kanlı bir darbeyle devirdi. Allende’nin Başkanlık Sarayı (La Moneda) bombalanırken hayatını kaybetmesinin ardından başlayan diktatörlük, neoliberal politikaların silah zoruyla uygulandığı ve muhaliflerin ağır baskılara uğradığı bir rejim kurdu. Şili halkı her 11 Eylül’de “Ni una forgets” (Unutmak yok) sloganıyla sokaklara çıkıyor.