(Bu haber BBC’den çevrilmiştir.)
İran’ın ABD ve İsrail’in devam eden saldırılarına karşılık Orta Doğu’da saldırılarını sürdürmesi, küresel enerji ve finans piyasalarında dalgalanmaya yol açtı. Küresel petrol fiyatları yükselirken, Avrupa’nın önde gelen borsalarında düşüşler kaydedildi.
Petrol fiyatlarının küresel referans noktası olan Brent crude oil, hafta sonu Hürmüz Boğazı yakınlarında en az üç geminin saldırıya uğramasının ardından Pazartesi günü yüzde 10 artışla varil başına 82 doların üzerine çıktı. İlk yükselişin ardından fiyatlar 79 dolara geriledi. ABD’de işlem gören petrol ise yaklaşık yüzde 7,6 artışla 72,20 dolara yükseldi. Doğal gaz fiyatlarında da yüzde 25’e varan artış görüldü.
İran, dünya petrol ve doğalgazının yaklaşık yüzde 20’sinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndan geçmemeleri konusunda gemileri uyardı. Uluslararası deniz taşımacılığı ise boğaz girişinde neredeyse durma noktasına geldi.
United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO), iki geminin vurulduğunu ve üçüncü bir gemiye “çok yakın mesafede” bilinmeyen bir cismin patladığı bilgisinin alındığını açıkladı. Kurum ayrıca Basra ve Umman Körfezi’nde çok sayıda güvenlik tehdidi bildirildiğini ve tankerler için “dikkatli seyir” uyarısı yapıldığını duyurdu.
Londra’da FTSE 100 yüzde 1 düşerken, Avrupa borsalarında kayıplar daha yüksek oldu. Fransa’da CAC 40 yüzde 1,8, Almanya’da DAX ise yüzde 2,1 geriledi.
Belirsizlik dönemlerinde güvenli liman olarak görülen altının fiyatı yüzde 2 artışla ons başına 5.388 dolara yükseldi.
MST Marquee enerji araştırma şefi Saul Kavonic, BBC’ye yaptığı değerlendirmede “Piyasa paniklemiyor” diyerek, şu ana kadar petrol nakliyesi ve üretim altyapısının birincil hedef olmadığına dikkat çekti. Ancak bazı analistler, uzun süreli bir çatışma halinde fiyatların 100 doların üzerine çıkabileceği ve bunun enflasyon ile faiz oranları üzerinde domino etkisi yaratabileceği uyarısında bulundu.
Dubai merkezli danışmanlık şirketi Qamar Energy’nin CEO’su Robin Mills, petrol fiyatlarının iki yıl öncesine kıyasla hâlâ görece düşük seviyede olduğunu belirterek “Henüz tam anlamıyla bir petrol krizi yaşamıyoruz” dedi.
Pazar günü OPEC+, fiyat artışlarını hafifletmek amacıyla günlük üretimi 206 bin varil artırma kararı aldı. Ancak uzmanlar bu artışın sınırlı etkisi olabileceğini ifade ediyor.
Maersk ise Bab el-Mandeb Boğazı ve Süveyş Kanalı’ndan geçişleri askıya alacağını, gemilerini Ümit Burnu rotasına yönlendireceğini duyurdu. Tanker takip platformu Kpler’e göre en az 150 tanker Hürmüz Boğazı’nın ötesinde açık Körfez sularında demirlemiş durumda.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nın uzun süre kapalı kalması halinde enerji fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkabileceği uyarısında bulunuyor.