Türkiye’de internet sansürünü yıllardır takip eden İfade Özgürlüğü Derneği’nin (İFÖD) EngelliWeb projesinin X hesabı da erişim engeliyle karşılaştı. EngelliWeb, 1 Ekim’de yaptığı açıklamada kendi X hesabı hakkında erişim engeli kararı verildiğini duyurdu. Hesap ilk aşamada X tarafından Türkiye’den görünmez kılınmamış olsa da kararın kendisi, internet sansürünü belgeleyen bir hesabın da sansür kapsamına alınması açısından dikkat çekti.
Bu gelişme, Eylül ayında art arda alınan erişim engeli kararlarının ardından geldi. İFÖD’ün EngelliWeb kayıtlarına göre 24 Eylül’de en az 250, 28 Eylül’de en az 150, 30 Eylül’de ise fon krizi hakkında paylaşım yapan en az 147 X hesabı erişime engellendi. (İfade Özgürlüğü Derneği)
Beş yılda milyonlarca alan adı
EngelliWeb verileri, erişim engellerinin yalnızca son dönemdeki sosyal medya hesaplarıyla sınırlı olmadığını gösteriyor.
2021 yılında Türkiye’den 107 bin 706 yeni alan adı ve internet sitesi erişime engellendi. 2022’de bu sayı 137 bin 785’e, 2023’te 240 bin 936’ya, 2024’te ise 314 bin 843’e yükseldi. 2025’te 232 bin 441 alan adı daha erişime engellendi. Böylece 2025 yılı sonunda Türkiye’den erişime engellenen toplam alan adı ve internet sitesi sayısı 1 milyon 505 bin 484’e ulaştı.
Bu rakamların tamamının siyasi içerikle ilgili olmadığı da belirtilmeli. EngelliWeb’in toplamlarında bahis ve kumar siteleri, telif hakkı gerekçesiyle engellenen içerikler ve farklı idari kurumların yetki alanına giren siteler de bulunuyor. Ancak raporlar, özellikle haber siteleri, sosyal medya hesapları ve kamusal tartışmaya konu olan içerikler bakımından erişim engelleme mekanizmasının ifade özgürlüğü üzerinde önemli bir etkisi bulunduğunu ortaya koyuyor.
2024 sonunda yaklaşık 17 bin X/Twitter hesabının erişime engellendiği, bunun yanında 270 bin haber URL’si, 75 bin X paylaşımı, 25 bin 500 YouTube videosu, 16 bin 700 Facebook içeriği ve 16 bin Instagram içeriği hakkında da erişim engeli uygulandığı kaydedildi. (Evrensel)
X hesapları da hedefte
Özellikle 2025 yılında X hesaplarına yönelik engellemelerde dikkat çekici bir artış yaşandı.
İFÖD’ün 2025 raporuna göre yalnızca 5651 sayılı Kanun’un 8/A maddesi kapsamında 995 X hesabı erişime engellendi. Aynı kapsamda 2 bin 118 haber URL’si, 379 Instagram adresi ve 706 YouTube videosu hakkında da erişim engeli kararı verildi.
Bu kararların önemli bir bölümü 19 Mart 2025’te başlayan İBB soruşturması ve sonrasındaki protestolar döneminde alındı. EngelliWeb’in verilerine göre bu süreçte toplam 985 X hesabına erişim engeli getirildi. Engellenen hesaplar arasında 78 öğrenci örgütü ile 24 kadın örgütünün yanı sıra gazeteciler, sanatçılar, sivil toplum kuruluşları ve farklı kullanıcıların hesapları da yer aldı.
2026’nın Eylül ayı ise X açısından daha yüksek bir engelleme dalgasına sahne oldu. DW’nin EngelliWeb verilerine dayandırdığı haberine göre, yalnızca eylül ayında en az 1.270 X hesabı hakkında erişim engeli kararı alındı. Böylece bir ay içinde alınan kararların sayısı, 2025 yılının tamamında 8/A kapsamında engellenen 995 X hesabını geçti.
“Ailem Güvende” dalgası
Eylül ayındaki engellemelerin önemli bir bölümü LGBTİ+ örgütleri, aktivistler ve öğrenci topluluklarını hedef aldı.
12 Eylül’de başlayan ve kamuoyunda “Ailem Güvende” adıyla anılan süreçte çok sayıda LGBTİ+ örgütünün internet sitesi ve sosyal medya hesabı erişime engellendi. Bunlar arasında Kaos GL, Velvele ve farklı LGBTİ+ örgütlerinin hesapları yer aldı.
13 Eylül’de aralarında üniversitelerdeki LGBTİ+ topluluklarının da bulunduğu 32 X hesabı daha erişime engellendi. Engellenenler arasında Ankara Üniversitesi Kuir Araştırmaları Topluluğu ile Marmara, Koç, Bilgi, Kadir Has, Sabancı, Özyeğin, İTÜ ve Yıldız Teknik üniversitelerindeki LGBTİ+ ve toplumsal cinsiyet toplulukları da bulunuyordu.
14 Eylül’de ise erişim engellerinin kapsamı daha da genişledi. Evrensel, Uluslararası Af Örgütü Türkiye, Barış Akademisyenleri, Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA), Ali İsmail Korkmaz Vakfı ve UMUT-SEN’in yanı sıra gazeteciler Özlem Akarsu Çelik ve Fırat Fıstık’ın hesapları da erişime engellendi. Aynı kararlar kapsamında çeşitli LGBTİ+ ve kadın örgütlerinin Instagram hesapları ile üniversitelerdeki öğrenci topluluklarının hesapları da engellendi.
Bağımsız medyaya da engel
Erişim engelleri yalnızca sosyal medya kullanıcılarıyla sınırlı kalmadı.
2025 boyunca Mezopotamya Ajansı, JinNews, Yeni Yaşam, Siyasi Haber, ETHA, Alınteri, Devrimci Demokrasi, Gazete Patika, Kızıl Bayrak, Özgür Gelecek ve Yeni Demokrasi gibi bağımsız ve muhalif yayınların internet adresleri ve sosyal medya hesapları farklı kararlarla erişime engellendi. İFÖD, 8/A kapsamında Cumhuriyet, Sözcü, BirGün, Evrensel, Diken, T24, BBC, Artı Gerçek, Gazete Duvar, soL Haber ve OdaTV gibi çok sayıda haber kuruluşunun içeriklerinin de erişime engellendiğini kaydetti.
30 Eylül’de ise bağımsız internet gazetesi T24’ün internet sitesi ve yaklaşık 1,9 milyon takipçili X hesabı erişime engellendi. Adalet Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada kararın, “LGBT propagandası” olarak değerlendirilen içeriklerle bağlantılı olduğu belirtildi. T24 ise kendisine henüz resmi bildirim yapılmadığını ve karara itiraz edeceğini açıkladı.
Böylece son dönemde erişim engellerinin hedefindeki alanlar daha da genişledi. Haber kuruluşları, gazeteciler, LGBTİ+ örgütleri, kadın örgütleri, öğrenci toplulukları, insan hakları kuruluşları ve sosyal medya kullanıcıları aynı sansür mekanizmasının farklı aşamalarında karşı karşıya kaldı.