Kamera karşısındaki güçlü duruşunu yaşamın içinde de sürdüren İnanır, özellikle barış, demokrasi ve halkların birlikte yaşamı konusundaki açıklamalarıyla sık sık gündeme geldi. Kariyeri boyunca milyonların sevgisini kazanan sanatçı, sanatçının toplumsal sorumluluğu olduğuna inanan çizgisinden geri adım atmadı.
Ardında yüzlerce unutulmaz sahne, onlarca film ve yalnızca sinemaya değil, toplumsal hafızaya da iz bırakan bir yaşam öyküsü bıraktı.
Kadir İnanır, son yıllarda sağlık sorunlarıyla mücadele ediyordu. 2024 yılında geçirdiği rahatsızlığın ardından uzun süre tedavi gören sanatçı, geçtiğimiz mayıs ayında bu kez akciğer enfeksiyonuna bağlı gelişen zatürre nedeniyle yeniden hastaneye kaldırıldı. Yoğun bakımda devam eden tedavi sürecinde bir süre entübe edilen İnanır, doktorların tüm müdahalelerine rağmen 26 Haziran’da 77 yaşında yaşamını yitirdi.
Beyazperdede halkın hikâyelerini anlattı
1949 yılında Ordu’nun Fatsa ilçesinde doğan Kadir İnanır, 1970’li yıllardan itibaren Türk sinemasının en çok aranan oyuncularından biri haline geldi. Kariyeri boyunca “Selvi Boylum Al Yazmalım”, “Tatar Ramazan”, “Yılanların Öcü”, “Derman”, “Köprü”, “Uçurtmayı Vurmasınlar” gibi pek çok yapımda rol aldı.
Canlandırdığı karakterler çoğu zaman ezilenlerin, emekçilerin, köylülerin ve haksızlığa direnen insanların hikâyelerini taşıdı. Sert mizacı, güçlü oyunculuğu ve doğal performansıyla geniş kitlelerin hafızasında yer edindi.
Yalnızca oyunculuğuyla değil, yapımcılık ve yönetmenlik çalışmalarıyla da sinemaya katkı sundu.
Sanatı kadar sözleriyle de gündemdeydi
Kadir İnanır, uzun yıllar boyunca barış ve demokratik çözüm çağrılarını açık biçimde dile getiren sanatçılar arasında yer aldı. Çözüm sürecinde oluşturulan Akil İnsanlar Heyeti’nde görev aldı; farklı dönemlerde çatışmaların sona ermesi ve diyalog çağrıları yaptı. Bu tutumu nedeniyle yoğun eleştirilerle karşılaşsa da geri adım atmadı.
2015 genel seçimleri öncesinde HDP’ye açık destek çağrısında bulunan İnanır, demokratik çözüm ve barış siyasetinin güçlenmesi gerektiğini söyledi. Aynı yıllarda HDP yöneticileriyle bir araya gelerek kamuoyuna destek mesajı verdi.
Daha sonraki yıllarda HDP’den ve 2018 seçimlerinde yeniden milletvekilliği teklifi aldığını açıklayan İnanır, bu teklifleri kabul etmediğini; bunun nedeninin ise yıllardır mücadele eden insanların önüne geçmeyi doğru bulmaması olduğunu ifade etti. Aktif siyasete girmese de barış ve demokrasi taleplerini savunmayı sürdürdü.
2020 yılında Selahattin Demirtaş’ın “Devran” kitabından uyarlanan tiyatro oyununu izlemesi nedeniyle hedef gösterildiğinde ise kısa ama dikkat çeken bir açıklama yaptı: “Bizim tek derdimiz barış.” Bu söz, onun yıllardır sürdürdüğü siyasi ve toplumsal yaklaşımın özeti olarak hafızalara kazındı.
Kadir İnanır kimdir?
Kadir İnanır, 15 Nisan 1949’da Ordu’nun Fatsa ilçesinde doğdu. 1970’li yıllarda başladığı sinema kariyerinde Türkiye sinemasının en tanınan oyuncularından biri haline geldi.
Yarım asrı aşan sanat yaşamında yüzü aşkın filmde rol aldı. Canlandırdığı karakterlerle olduğu kadar, sanatçının toplumsal sorumluluğuna ilişkin görüşleriyle de kamuoyunda yer edindi.
Barış, demokrasi, ifade özgürlüğü ve halkların birlikte yaşamı konularında yaptığı açıklamalar nedeniyle zaman zaman siyasi tartışmaların odağında yer aldı. Buna rağmen sanatın toplumsal sorunlardan ayrı düşünülemeyeceğini savunmayı sürdürdü.
Kadir İnanır, ardında yalnızca güçlü bir sinema mirası değil; sanat ile toplumsal vicdan arasında bağ kurmaya çalışan bir yaşam öyküsü bıraktı.