Kuşadası Eğitim ve Geliştirme Vakfı’na (KEGEV) bağlı Kuşadası Araştırma ve Kültür Merkezi’nde (KUAKMER) yaklaşık üç aydır süren işe alım krizi protestoyla yeni bir boyut kazandı. Aktivist Sevgi Şen, mülakatların ardından işe alınacağı söylenerek iki gün boyunca deneme adı altında ücretsiz çalıştırıldığını, ardından önce “tasarruf” gerekçesi sunulduğunu, ancak asıl nedenin politik kimliği olduğunu belirtti.
Kuşadası Feminist Kolektif, Kuytu Kolektif ve Kuşadası Renkli LGBTİ+ İnisiyatifi üyeleri, vakıf yöneticilerinin kapalı kapılar ardında bu siyasi gerekçeyi itiraf ettiğini ancak kamuoyuna yalan beyanda bulunduğunu savunarak kitlesel bir eylem başlattı.
Vakıf başkanından eylemcilere: “Kimseyi işe almak zorunda değilim”
Yapılan basın açıklamasının ardından eylemciler, KUAKMER binasına girerek yöneticilere seslerini duyurmaya çalıştı. Görüşme sırasında tansiyon yükseldi.
Eylemcilerin iddiasına göre, KEGEV Yönetim Kurulu Başkanı Şefik Sözer protestoculara sert tepki göstererek, “Kimseyi işe almak zorunda değilim. Ben KUAKMER’e siyaset sokmayacağım” dedi ve süreç boyunca hakkını arayan Sevgi Şen’e yönelik hakaret içerikli ifadeler kullandı.
Olay sırasında kaydedilen görüntülerde, kültür merkezinin yöneticileri arasında yer alan Zerrin Boratav’ın, Sevgi Şe’nin “Şefik Sezer bana küfür etti, siz de duydunuz” sözleri üzerine, “Evet, herkesin bir sınırı var. Evet, küfür etmiş olabilir.” ifadelerini kullandığı görülüyor. Görüntüler, yaşanan tartışma sırasında yöneticilerin de söz konusu küfür iddiasını reddetmediğini ve bu yönde bir değerlendirmede bulunduğunu ortaya koyuyor.
Eylemciler sahneye çıktı, İşçi Filmleri Festivalinin ilk günkü gösterimi yapılamadı
Kültür merkezindeki tartışmanın ardından protestocular, aynı gün binada gerçekleştirilmesi planlanan Uluslararası İşçi Filmleri Festivali’nin film gösterim alanına geçti. Gösterim öncesi sahneye çıkan kolektif üyeleri, amaçlarının emeğin yanında olan festivali hedef almak olmadığını vurgulayarak şu çağrıyı yaptı:
“Vakıf yönetimi, Sevgi Şen’in politik kimliği nedeniyle işe alınmadığını bize açıkça söyledi ama kamuoyuna farklı gerekçeler sunuyor. Gerçek, kamuoyuna dürüstçe açıklansın, biz de alanı terk edelim.”
KEGEV yönetiminin geri adım atmaması ve eylemin salon içinde kararlılıkla sürdürülmesi üzerine, Uluslararası İşçi Filmleri Festivali kapsamında planlanan film gösterimi gerçekleştirilemedi.
Festival komitesinden savunma: “Biz hakem kurulu değiliz”
Eylemi düzenleyen kolektifler, süreç boyunca Uluslararası İşçi Filmleri Festivali Komitesi ile sürekli iletişimde olduklarını belirtti. Gösterimlerin KUAKMER yerine alternatif bir mekânda yapılması için destek sunmayı teklif ettiklerini söyleyen eylemciler, buna rağmen programı burada sürdürme kararı alan festival komitesini eleştirdi.
Yükselen tepkiler üzerine, geçtiğimiz günlerde Uluslararası İşçi Filmleri Festivali Komitesi de bir açıklama yaptı. Komite, KUAKMER ile ilişkilerinin yalnızca mekân kullanımıyla sınırlı olduğunu belirterek, kendilerinin bir sendika ya da hakem kurulu olmadığını, yaşanan iddiaları araştırıp yaptırım uygulayacak hukuki veya kurumsal bir mekanizmaya sahip olmadıklarını savundu. Kolektifler ise festival komitesinin bu tutumunu “taraf tutmak” olarak yorumlayarak tepki gösterdi.
Eylemde okunan basın açıklaması şöyle:
KUAKMER’de Emek Düşmanlığına ve Ayrımcılığa Karşı Sesimizi Yükseltiyoruz
Kuşadası Eğitim ve Geliştirme Vakfı’na (KEGEV) bağlı KUAKMER’de yaşanan emek sömürüsünü ve ayrımcı tutumları kamuoyuna duyurmak için buradayız. Mücadele arkadaşımız Sevgi Şen, geçtiğimiz aylarda yapılan mülakatların ardından işe alınacağı söylenerek kurumda iki gün boyunca ücretsiz çalıştırıldı. Ardından kesin işe başlama tarihi bildirildikten kısa süre sonra, “tasarruf” gerekçesiyle işe alınmayacağı ifade edildi. Bu süreç Sevgi’nin geçim planlarını altüst ederken, ekonomik ve psikolojik mağduriyet yaşamasına yol açtı.
Sorunu çözmek için KUAKMER ile farklı kanallar üzerinden iletişim kurmaya çalıştık. Bizim çabalarımız sonucunda Sevgi, kurum yetkilileriyle görüşmeye çağrıldı. Görüşmede KEGEV Müdürü Şadiye Evgin, KUAKMER Sorumlusu Eylem Akgün ve gönüllüler Melek Sözer ile Zerrin Boratav vardı. Arkadaşımız bu görüşmede özür beklerken suçlamalarla karşılaştı. KUAKMER, Sevgi’nin ücretsiz çalıştırıldığı gün kendisini ziyarete gelen bir arkadaşıyla “oturmuş” olmasını gerekçe gösterdi, kendisiyle ilgili “olumsuz şeyler duyduklarını” ifade etti, bu durumun “KUAKMER’de mutsuzluk yarattığını” ve işe alım kararını tasarruf sebebiyle değil bu yüzden değiştirdiklerini itiraf etti. (Burada belirtmek isteriz ki ziyarete gelen arkadaşın trans olması, rahatsızlıklarının tam olarak ne olduğunu sorgulamamıza da yol açtı.) Görüşme, “İyi ki seni işe almamışız” sözleriyle sonlandırıldı.
Yaklaşık üç ay süren sessizliğin ardından KUAKMER, kamuoyunda gündem haline getirdiğimiz bu krize dair ilk açıklamasını dün yaptı. Açıklamada yaşananların “emek sömürüsü” gibi ağır politik “itham”larla tariflenemeyeceğini, bunun gerçeği yansıtmadığını söylenirken, sürecin “birbirini dinleyebilen, eleştirebilen ve onarabilen” bir zemine taşınmasını dilediklerini ifade etti. Dün kendileriyle iletişime geçerek, bu dilekleri doğrultusunda “somut bir adım atmalarını beklediğimizi” söyledik. Kısa bir süre sonra, KEGEV Yönetim Kurulu Başkanı Şefik Sözer, arkadaşımız Sevgi’nin eşi ile iletişime geçti. Sevgi’nin eşi Sözer ile yaptığı yüz yüze görüşmede, muhatabının kendisi değil, doğrudan Sevgi ve Kuşadası Feminist Kolektif olması gerektiğini belirtti. Sonrasında Şefik Sözer ile Sevgi arasında ikili bir görüşme yapıldı. Bu görüşmede Sözer, işe alım sürecinin sonlandırılmasının sebebinin Sevgi’nin aktivist kimliği olduğunu ifade etti. “Herhangi bir örgütün Kuakmer’e sokulmasını istemediklerini” söyleyerek, işe alım sürecinin politik kimlik nedeniyle sonlandırıldığını açıkça tasdikledi.
KUAKMER’in bu tutumu, siyasi görüş temelinde ayrımcılığın somut bir örneğidir. Arkadaşımızın yaşadığı ekonomik ve psikolojik mağduriyet, İş Kanunu’nda güvence altına alınan “eşit davranma ilkesi”nin açık ihlalidir. Kurumun şeffaf olmayan yaklaşımı ve emekçiyi suçlayan tavrı, kurumsal güçten beslenen cezasızlık anlayışını gözler önüne sermektedir.
Sürecin başından itibaren Uluslararası İşçi Filmleri Festivali komitesini bilgilendirdik ve KUAKMER’de yapılacak gösterimlerin durdurulmasını talep ettik. Komiteyle yaptığımız görüşmede, gösterimlerin iptal edilmesi halinde yeni alanlar bulma konusunda gönüllü destek vereceğimizi belirttik. Ancak komite, “taraf olamayız” diyerek gösterimleri iptal etmedi ve KUAKMER ile iş birliğini sürdürme kararı aldı. Bu tutum, yaşanan ayrımcılık karşısında politik sorumluluk almaktan kaçınmak anlamına gelmektedir.
Arkadaşımız Sevgi, yıllardır Kuşadası’nda kadın mücadelesinin öznesi, LGBTI+ dayanışmasının parçası ve DEM Parti üyesi olarak halkların özgürlük mücadelesinin bir bileşeni olmuştur. KUAKMER’in işe alım sürecini Sevgi’nin politik kimliği nedeniyle sonlandırması, demokratik değerlerin açık inkârı, eşit davranma ilkesinin ihlalidir. Bu yaklaşım, kentimizde mücadele değerlerini vitrin olarak kullanan kurumların gerçek yüzünü ortaya çıkarmıştır. Ne yazık ki süreç, bir turnusol kağıdı işlevi görmüş; güven ilişkisi kurduğumuzu düşündüğümüz bazı kişi ve kurumların bizi yarı yolda bıraktığını göstermiştir.
Ana sorumluluk emek düşmanı ve ayrımcı KUAKMER’dedir. Ancak Uluslararası İşçi Filmleri Festivali de bu kurumla işbirliğini sürdürerek açıkça taraf olmayı seçmiştir. Komitenin “yetkimiz yok” diyerek kenara çekilmesi, aslında KUAKMER’in yanında durmak anlamına gelmiştir.
Kırgınız ve öfkeliyiz! Kuşadası Feminist Kolektif, Kuytu Kolektif ve Kuşadası Renkli Güvercin LGBTI+ İnisiyatifi olarak, KUAKMER’in emek sömürüsünü ve ayrımcı tutumunu protesto ediyoruz. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali komitesinin bu tutum karşısında politik sorumluluk almamasını kabul etmiyoruz. Kuakmer’in manipülatif yaklaşımlarını her yerde duyurmaya devam edecek, mücadele değerlerimizi manipüle etmelerine izin vermeyeceğiz. Uluslararası İşçi Filmleri Festivali ile de ortak mücadele değerlerinde buluştuğumuzu sanarak yaşadığımız hayal kırıklığını her fırsatta ifade edecek, festival komitesinin bu tutumunu her yıl planlanacak yeni gösterimlerde hatırlatacağız.
Ya hep beraber, ya hiçbirimiz!
Kuşadası Feminist Kolektif – Kuytu Kolektif – Kuşadası Renkli Güvercin LGBTI+ İnisiyatifi