Kocaeli’nin Gebze ilçesinde 29 Ekim sabahı 7 katlı bir binanın çökmesiyle yaşanan facianın ardında, yıllar öncesine dayanan bir ihmaller zinciri çıktı. Metro inşaatı sırasında hazırlanan teknik rapor, riskli yapıların kamulaştırılması gerektiğini açıkça belirtmesine rağmen, bakanlık devreye girdikten sonra bu süreç durduruldu.
Gebze’deki 7 katlı binanın çökmesi sonucu Bilir ailesinden 4 kişi yaşamını yitirdi, yalnızca 18 yaşındaki Dilara Bilir sağ olarak kurtuldu. İlk incelemelerde çökmenin nedeninin “zemin kaynaklı” olduğu ileri sürülse de, olayın geçmişine ilişkin belgeler çok daha derin bir ihmal zincirine işaret ediyor.
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’nin 2017 yılında başlattığı Gebze-Darıca Metro Projesi için hazırlattığı “Akse Sapağı İstasyonu Kazı İksa Raporu”, bölgedeki bazı yapıların zemin riski nedeniyle kamulaştırılması gerektiğini ortaya koydu. Belediye bu rapor doğrultusunda 71 bina için istimlak kararı aldı, bunlardan 16’sı kamulaştırılıp boşaltıldı.
Ancak proje 2019 yılında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devredilince bu süreç durduruldu. Raporda “zemin hareketleri ve metro kazısı sırasında civardaki binalarda deformasyon yaşanabileceği” uyarısı açıkça yer almasına rağmen, geri kalan riskli binalarla ilgili herhangi bir işlem yapılmadı.
Çöken binanın kolonlarında daha önce hasar oluştuğu ve bu durumun belediyeye bildirildiği de ortaya çıktı. Buna karşın ne belediye ne de ilgili bakanlık tarafından önlem alındı. Komşu binalarda yaşayan yurttaşların CİMER’e yaptığı başvuruların da sonuçsuz kaldığı öğrenildi.
Facianın ardından bölgede yapılan incelemelerde, çöken binanın yanı sıra çevresindeki 24 binanın da risk taşıdığı belirlenerek boşaltıldığı bildirildi.
Ancak uzmanlara göre yaşananlar, yalnızca zeminle açıklanamayacak kadar derin bir idari ihmal zincirinin sonucu.
“Bu felaket öngörülmüştü,” diyen mühendislik uzmanları, raporun açık uyarılarına rağmen kamulaştırma sürecinin durdurulmasının sorumluluğunun bakanlıkta olduğunu belirtiyor.