Avrupa Konseyinin raporunda gazetecilere yönelik psikolojik şiddet, cinsel taciz, online taciz ve fiziksel şiddet tehdidinde Türkiye ilk sırada.
Avrupa Konseyi, gazetecilerin maruz kaldığı baskı ve şiddeti incelediği raporunu yayınladı.
Avrupa Konseyi araştırması kapsamında AB ve AB üyesi olmayan ülkelerin oluşturduğu Batı Avrupa, Doğu Avrupa, Güney Kafkaslar, Güneydoğu Avrupa ve Türkiye’den veriler incelendi. “Gazeteciler Baskı Altında” başlıklı raporda, Avrupa’da çok sayıda gazetecinin baskı, korkutma ve takibata maruz kaldığı belirtildi.
Araştırma kapsamında geçen üç yıl içerisinde görüşülen gazetecilerin yüzde 40’ı haksızlığa uğramaktan şikayetçi oldu. Gazeteciler bu durumun özel yaşamlarını etkilediğini de söyledi.
Rapora göre gazeteciler en fazla fiziksel şiddetten şikayet etti. Buna göre gazetecilerin yüzde 69’u bu tarz şiddete maruz kaldıklarını bildirdi. Yüzde 53’ü online taciz, yüzde 35’i polisin korkutması ve yüzde 13’lük bir kesim de cinsel tacize maruz kaldığını ifade etti. Toplamda gazetecilerin yüzde 23’ü gözaltına alındığını, soruşturma sürecine maruz kaldığını, soruşturma tehdidi aldığını ya da cezai yaptırımlara maruz kaldığını bildirdi.
En fazla şiddet tehdidi Türkiye'de
DW Türkçe’de yer alan habere göre bölgesel farklılıklar baz alındığında en fazla fiziksel şiddet deneyiminin yaşandığı yer Güney Kafkaslar oldu. Bunu az farkla Türkiye izledi. En fazla şiddet tehdidi yüzde 69.2 ile Türkiye’de yaşandı. Bunu yüzde 66 ile Güney Kafkaslar ve yüzde 60 ile Doğu Avrupa izledi. Gazetecilere yönelik en fazla cinsel taciz vakası da yüzde 18.3 ile Türkiye’de yaşandı. Hırsızlık ya da ekipmanlara zarar verilmesi ve el konması vakalarında ilk sırada Doğu Avrupa ve Güneydoğu Avrupa başı çekti.
Psikolojik şiddet ise tüm bölgelerde yüksek seviyede tespit edildi. Rapora göre kendilerinin hedef alınarak gözetim altında tutulduğunu düşünen gazetecilerin oranı Türkiye’de yüzde 87 düzeyinde. Yetkililerin gazetecilere karşı takibatta en çok kişinin namını zedeleyecek terörle mücadele, güvenlik yasası ya da devleti koruma yasalarına dayandığı bildirildi.
Online tacizlerde de Türkiye ilk sırada
Siber alanda tacizler de en fazla Türkiye’de çıktı. Türkiye’de yüzde 71 olan bu oran, Güneydoğu Avrupa’da yüzde 59, AB ve AB üyesi olmayan ülkelerin oluşturduğu Batı Avrupa’da yüzde 56.1 olarak kaydedildi.
Farklı kaynaklardan gelen tehditlere en fazla maruz kalan gazeteciler de yine Türkiye’de çıktı. Gazetecilerin yüzde 72’si polisin tehdidine, yüzde 64.4’ü bir de siyasi grupların tehdidine maruz kaldığını söyledi. Bu alanda en düşük oran yüzde 34.8 ile Güney Kafkaslar’da çıktı.
Otosansür en fazla Türkiye'de
Rapora göre, tüm bu baskılar pek çok gazeteciyi otosansüre sürüklüyor. Yine bu alanda en fazla otosansür yapan gazeteciler Türkiye’de kaydedildi. Bun göre gazetecilerin 51’i olayları daha az eleştirel verdiğini, yüzde 42’si hassas ya da eleştirel hikayelerin tonunu düşürdüğünü, yüzde 42’si ise içeriği kabul edilebilir tartışmayla çerçevelediğini belirtti.
Gzetecilerin sağlığı bozuluyor
Avrupa Konseyi’nin araştırmasına katılan gazeteciler genel olarak, baskı, tehdit ve takibat nedeniyle pek çok durumda stres, depresyon ya da psikolojik izlenme korkusu gibi sağlık sorunları da yaşadıklarını bildirdi.
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjørn Jagland rapora ilişkin açıklamasında “Gazetecilerin şiddet ve tehditten uzakta çalışabilecekleri bir ortam yaratma zorunluluğu ulusal yetkililere aittir. Gazeteci dostu yasalar çıkarmak, çoğulcu bir medya ortamı için gerekli koşulları sağlamak ve istenmeyen müdahaleleri soruşturma ve cezalandırma gücü sadece onların elinde” ifadelerini kulandı.