Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), açlık sınırının altında açıklanan asgari ücret zammına sert tepki gösterdi. DİSK, milyonlarca işçinin geçim koşullarının her geçen yıl daha da ağırlaştığını vurgulayarak, mevcut asgari ücretin ne yaşam maliyetini ne de yoksulluk sınırını karşıladığını açıkladı.
DİSK-AR tarafından yayımlanan “Asgari Ücret Araştırması 2026” raporuna göre, Türkiye’de özel sektörde çalışan her iki işçiden biri asgari ücret ve altında bir gelirle çalışıyor. TÜİK 2024 Hanehalkı İş Gücü Araştırması mikro verilerine dayanan çalışmada, özel sektörde çalışanların yüzde 46,7’sinin (8,4 milyon işçi) asgari ücret ve altında ücret aldığı belirtildi. Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altındaki ücretlerle çalışanların oranı ise yüzde 49,6’ya ulaştı.
Rapora göre 3,6 milyon işçi, yasal asgari ücretin dahi altında çalıştırılıyor. Asgari ücretin yarısına denk gelen 8 bin 500 TL ve altında gelir elde eden işçi sayısı 1,6 milyona yükselirken, bu tablo her 100 işçiden 9’unun derin yoksulluk koşullarında yaşam mücadelesi verdiğini ortaya koyuyor.
DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, DİSK Yönetim Kurulu adına yaptığı açıklamada, asgari ücretin işçi kesiminin temsili olmadan belirlendiğine dikkat çekti. Çerkezoğlu, “Asgari ücret, teklif ve müzakere olmaksızın hükümet ve işverenlerin tek taraflı kararıyla belirlendi. Hanehalkının geçimi, yoksulluk sınırı ve uluslararası normlar yine göz ardı edildi. İşçiler büyümeden payını alamadı” dedi.
Açıklamada, 2026 asgari ücretinin kişi başına milli gelirin yalnızca yüzde 45,7’si düzeyinde kaldığı belirtilerek, 1980’deki yüzde 80,6’lık oranın korunması halinde asgari ücretin brüt 58 bin 273 TL olması gerektiği vurgulandı.
Raporda, asgari ücretin aynı zamanda bir kadın işçi sorunu olduğuna da dikkat çekildi. Kadın işçilerin yüzde 60,1’inin asgari ücret ve altında çalıştığı, asgari ücretin iki katından fazla kazanan kadınların oranının ise yalnızca yüzde 7,3 olduğu kaydedildi.
Kayıt dışı istihdamın yoksulluğu derinleştirdiğine işaret eden DİSK-AR, kayıt dışı çalışanların yüzde 83,5’inin asgari ücret ve altında gelir elde ettiğini açıkladı. Kayıt dışı çalışan her 10 işçiden 4’ünün 8 bin 500 TL ve altında gelirle yaşamını sürdürmek zorunda kaldığı belirtildi.
Araştırmada ayrıca, asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki farkın hızla kapandığına dikkat çekildi. 2012’de asgari ücret ortalama ücretin yüzde 44’ü düzeyindeyken, bu oran 2022’de yüzde 64’e yükseldi. DİSK, asgari ücretin toplu pazarlık, güçlü sendikal örgütlenme ve adil bir vergi sistemiyle desteklenmesi gerektiğini vurguladı.