Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi (ECMWF) bünyesinde faaliyet gösteren Copernicus İklim Değişikliği Servisi (C3S), küresel iklim krizinin ulaştığı boyutları gözler önüne seren mayıs ayı sıcaklık ve yağış raporunu yayımladı. Veriler, dünya genelinde olağanüstü sıcaklık artışlarının ve aşırı hava olaylarının sürdüğünü ortaya koydu.
Küresel sıcaklıklar sanayi öncesi dönemin çok üzerinde
Açıklanan rapora göre, dünya genelinde hem yüzey hem de deniz suyu sıcaklıkları rekor seviyelere yakın seyretti:
- Küresel Yüzey Sıcaklığı: Mayıs ayında ortalama küresel yüzey sıcaklığı 15,81 derece olarak ölçüldü. Bu değer, 1991-2020 mayıs ayı ortalamasının 0,55 derece üzerinde kalırken; sanayi öncesi dönem olan 1850-1900 ortalamasına göre ise 1,42 derecelik bir artışa işaret etti.
- Tarihin En Sıcak İkinci Mayısı: Bu sonuçlarla birlikte Mayıs 2026, tüm zamanların en sıcak ikinci mayıs ayı olarak kayıtlara geçti. Küresel olarak en sıcak mayıs ayı ise 2024 yılında yaşanmıştı.
- Deniz Yüzeyi Sıcaklıkları Alarm Veriyor: Dünyadaki deniz yüzeyi sıcaklığı mayısta 20,9 derece ile yine tarihteki en yüksek ikinci değerini aldı (En yüksek değer 20,93 derece ile Mayıs 2024’teydi). Ekvatoral Pasifik, önümüzdeki aylarda etkili olması beklenen El Nino koşullarına doğru geçiş yaparken, tropikal Pasifik’in büyük bölümünde deniz suyu sıcaklıkları olağanüstü yüksek kalmaya devam etti.
Avrupa’da ekstrem hava dengesi: Sıcak hava dalgaları ve kuraklık
Avrupa kıtası mayıs ayı boyunca ani hava değişimlerine ve iklim tezatlarına sahne oldu. Kıta genelinde mart-mayıs dönemi, tarihteki en sıcak üçüncü bahar olarak kaydedildi.
- Erken ve Şiddetli Sıcak Dalgaları: Batı Avrupa, yılın bu dönemi için kayıtlara geçen en yoğun, erken ve şiddetli sıcak hava dalgalarını yaşadı. Özellikle Fransa, İngiltere, İrlanda ve Portekiz bu ağır hava koşullarından en çok etkilenen ülkeler oldu. Copernicus uzmanları, bu durumun Avrupa’nın hızla ısınmasıyla paralel olarak sıcaklık dalgalarının daha sık, şiddetli ve erken geleceğine yönelik uzun vadeli iklim eğilimleriyle uyumlu olduğunu belirtti.
- Kuraklık Yaşayan Bölgeler: İtalya ve İspanya’nın da dahil olduğu Batı, Orta ve Doğu Avrupa’nın geniş kesimlerinde yağışlar ortalamanın oldukça altında kaldı.
Türkiye ve Karadeniz bölgesinde sel felaketleri
Avrupa’daki kuraklığın aksine, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu bazı bölgeler aşırı yağış ve bunun getirdiği afetlerle mücadele etti.
- Kıta Avrupa’sının kuzeybatısı, Kuzey İskandinavya, Finlandiya, Türkiye ve Karadeniz bölgesinde yağışlar mevsim normallerinin üzerinde gerçekleşti.
- Bu yoğun yağışlar nedeniyle Türkiye, Bulgaristan ve Moldova’da yaygın sel felaketleri meydana geldi.
Dünya genelinde yağış tezatları
Küresel ölçekte bakıldığında ise Kuzey Amerika, Çin’in batısı, Brezilya, Güney Afrika ve Avustralya’nın büyük bölümünde ortalamanın üzerinde yağışlı ve nemli koşullar etkili oldu. Buna karşılık ABD’nin orta kesimleri, Orta Asya, Madagaskar, Avustralya’nın güneybatısı ve Güney Amerika’nın geniş bir kısmında ise kuraklık ve ortalamanın altında yağış koşulları hakimiyetini sürdürdü.