Arjantin’de kadın örgütleri ve hak savunucuları, “Ni Una Menos” (Bir kişi bile eksilmeyeceğiz) hareketinin 11. yılında bir kez daha sokaklara döküldü. Córdoba eyaletinde 14 yaşındaki Agostina Vega’nın katledilmesinin ardından düzenlenen eylemlere on binlerce kişi katıldı. Başkent Buenos Aires’teki Ulusal Kongre binası önünde gerçekleştirilen kitlesel buluşmaya, Agostina ve ülkede katledilen tüm kadınlar için adalet talebi damga vurdu. Feminist örgütler, sendikalar ve siyasi oluşumlar, kadınların ve çocukların güvenliğini yeniden kamuoyunun birinci gündem maddesi haline getirdi.
“Erkek şiddetine karşı mor mendiller yükseldi”
Kentin dört bir yanını saran eylemciler; mor mendiller, mor kumaşlar ve erkek şiddetini lanetleyen dövizler taşıdı. Yürüyüş boyunca, 2015 yılından bu yana Latin Amerika genelinde feminist mücadelenin ortak hafızası haline gelen “Ni una menos” ve “Vivas nos queremos” (Hayatta kalmak istiyoruz) sloganları haykırıldı.
Meydanlardan yükselen en temel talepler şu şekilde sıralandı:
- Önleyici kamu politikalarının derhal hayata geçirilmesi,
- Zamanında ve etkin işleyen bir yargı mekanizmasının kurulması,
- Risk altındaki kadınlar ve çocuklar için acil koruma tedbirlerinin alınması.
Yürüyüşe katılan 19 yaşındaki üniversite öğrencisi Maia Rojas, sokaklardaki kadınların günlük yaşamda hissettiği güvensizliği, “Kendim için buradayım; biri 14, diğeri 5 yaşında iki kız kardeşim olduğu için buradayım. Eve varıp varamayacağımız konusunda her an endişelenmek zorunda kalmayı korkunç bir durum olarak görüyorum” sözleriyle özetledi.
Ni Una Menos nedir ve neden 3 Haziran?
“Ni Una Menos” hareketi, 2015 yılında Arjantin’in Santa Fe eyaletinde 14 yaşındaki Chiara Páez’in katledilmesinin ardından doğdu. Chiara’nın ölümünün yarattığı toplumsal kırılma, Kongre önünde binlerce insanı bir araya getiren kitlesel bir direnişe dönüştü. O tarihten bu yana her 3 Haziran’da; kadın cinayetlerini, şüpheli kayıpları, istismarları ve devletin koruma yükümlülüğündeki kurumsal ihmalleri teşhir etmek amacıyla alanlara çıkılıyor.
Hareket, yıllar içinde tüm Latin Amerika’ya yayılarak patriyarkaya karşı bölgesel bir direniş sembolü haline geldi. Bu yılki eylemin, hareketin doğuşundan tam 11 yıl sonra, yine 14 yaşındaki bir kız çocuğunun (Agostina Vega) katledilmesinin ardından yapılması sorunun ne kadar yakıcı ve çözümsüz bırakıldığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Her 31 saatte bir kadın cinayeti işleniyor
Eylemi düzenleyen örgütler, Arjantin’de her 31 saatte bir kadın cinayeti işlendiğine dikkat çekerek şiddetin sistematik boyutunu vurguladı. Buenos Airesli öğretmen Vilma Espinosa meydanda yaptığı konuşmada, “Her 30 saatte bir kadın ölüyor; hayır, ölmüyor, katlediliyor. Bu böyle devam edemez. Bu şiddeti kanıksamayı reddediyoruz” ifadelerini kullandı.
Kadın örgütleri, şiddetle mücadele için şu net talepleri dile getirdi:
- Önleyici sorumluluk: Devlet ve kurumları, şiddet cinayetle sonuçlanmadan önce, yani önleyici aşamada sorumluluk almalı.
- Bütçe artırımı: Şiddetle mücadele programlarına ayrılan bütçe artırılmalı; yardım hatları, sığınma evleri, ücretsiz hukuki ve psikolojik destek mekanizmaları güçlendirilmeli.
- Acil arama protokolleri: Kayıp çocuk ve kadın ihbarlarında acil arama protokolleri, kamu personelinin inisiyatifine bırakılmadan anında devreye sokulmalı.
- Adli soruşturmalar: Toplumsal cinsiyet perspektifine sahip adli soruşturmalar yürütülmeli, mağdur yakınlarının adalet ararken yeniden mağdur edilmesinin önüne geçilmeli.
Milei hükümetinin bütçe kesintilerine sert tepki
Bu yılki yürüyüş, Arjantin’deki toplumsal cinsiyet politikalarına yönelik hararetli tartışmaların ve siyasi kutuplaşmanın gölgesinde gerçekleşti. Kadın örgütleri, Javier Milei hükümetini sert bir dille eleştirdi.
Hükümetin kemer sıkma politikaları kapsamında; kadınlara ve LGBTİ+’lara yönelik şiddetle mücadeleye ayrılan devlet mekanizmalarını küçültmesi, kurumsal yapıları tasfiye etmesi ve bütçe kesintilerine gitmesi protestocuların ana hedefiydi. Eylemciler, bu kesintilerin koruma ve destek ağlarını tamamen zayıflattığını belirterek hükümeti acil eylem planı uygulamaya çağırdı.