Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD), kayyım atanan 9 belediyeye dair hazırladığı raporu sosyal medya hesabından paylaştı. ÖHD yaptığı açıklamada, “9 belediyeye kayyım atanmasına ve sonrasında gelişen hak ihlallerine ilişkin raporumuzu hazırladık. Kayyım bir insan hakkı ihlalidir! Halkın iradesini gasp etmeye yönelik yürütülen hukuksuz, adaletsiz ve gaspçı uygulamalara derhal son verilmelidir” denildi.
4 bölümden oluşan 168 sayfalık raporun birinci bölümünde rapora dair izlenen süreç, ikinci bölümde “Kayyıma bakış”, üçüncü bölümde “Kayyım atanması sonrası gelişen süreç” ve son bölümde ise “Sonuç ve öneriler” yer aldı.
İçişleri Bakanlığı tarafından 3 Haziran 2024’te Hakkari’ye atanan kayyımla başlayan süreç kapsamında Esenyurt, Mardin, Batman, Halfeti, Dersim, Ovacık, Bahçesaray ve Akdeniz belediyeleri ile sürdüğüne dikkat çekilen raporda, bakanlığın her 9 belediye içinde yaptığı açıklamada “geçici bir tedbir olarak” görevden uzaklaştırıldığını vurgusuna dikkat çekildi.
Raporda, 15 Temmuz 2016 darbe girişimi ile ilan edilen Olağanüstü Hal (OHAL) döneminde, 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile yerel yönetimlerde yapılan değişiklikle “kayyım” atanması uygulamasının getirildiğine dikkat çekildi. Raporda, 2014 yerel seçimlerinde Demokratik Bölgeler Partili (DBP) 95 belediyenin eş başkanının görevden uzaklaştırıldığı, 2019 yılında da Halkların Demokratik Partisi (HDP) tarafından kazanılan 65 belediyeden 48’ine kayyım atandığı hatırlatıldı.
Bir milyon 777 bin kişinin hakkı ihlal edildi
İçişleri Bakanlığı tarafından Batman’a, Hakkari’ye ve Mardin’e 3’üncü kez, Dersim, Bahçesaray, Halfeti, Ovacık ve Akdeniz belediyelerine ikinci kez, Esenyurt Belediyesine ise ilk kez kayyım atandığı kaydedilen raporda, kayyım atanan 9 belediye içinde “yürütmenin durdurulması” talebiyle CHP ve DEM Parti hukuk komisyonlarının dava açtığı kaydedildi.
Kayyım atanan 9 belediyede bir milyon 777 bin 120 seçmenin “seçme hakkı”nın ihlal edildiği kaydedilen raporda, “Kayyımla beraber toplam 244 encümeninde görevleri sona ermiştir. Halfeti, Batman, Mardin, Hakkari ve Bahçesaray belediyelerine önceki dönemden kalan toplam borç ise 8 Milyar 700 Milyon TL civarındadır. DEM Partili altı il ve on beş ilçe belediyesinde, kayyım yönetimlerinin DEM Parti’ye bıraktığı toplam borcun 24 milyar 727 milyon 168 bin 932 TL olduğu belirtildi” denildi.
Kayyım atanan kentlerde valililerin “eylem ve etkinlik” yasağı ilan ettiğine de dikkat çekilen raporda, birçok yerde gösteri ve yürüyüşlere müdahale edildiği, müdahalelerde polisler tarafından biber gazı, plastik mermi, tazyikli su, ters kelepçe kullanıldığı vurgulandı.
Gözaltı ve tutuklama bilançosu
Raporda, “Verilerimize göre Batman’da 219 kişi gözaltına alındı, 37’i tutuklanırken, 115 kişiye adli kontrol (5 kişiye ev hapsi) verildi. Halfeti’de toplantı ve gösteri yürüyüşüne katılan 27 kişi gözaltına alındı. 1’i çocuk 12 kişi tutuklandı. 15 kişi ise adli kontrolle serbest bırakıldı. Mardin’de 41 kişi gözaltına alındı. 9 kişi tutuklandı, 20 kişi adlı kontrolle serbest bırakıldı. Dersim’de 29 kişi gözaltına alındı. 11 kişi tutuklandı,15 kişi adlı kontrolle serbest bırakıldı. Hakkari’de kayyım ve protestolar nedeniyle ise 26 kişi gözaltına alındı. Akdeniz’de ise kayyım nedeniyle yapılan operasyonda belediye eş başkanları da dahil olmak üzere 5 kişi tutuklanmıştır. Protestolarda da 40 kişi gözaltına alındı, 16 kişi tutuklandı ve 17 kişi adli kontrolle serbest bırakıldı. İstanbul’da kayyım için acılan soruşturma, sosyal medya paylaşımı ve toplantı göster yürüyüşleri nedeniyle 25 kişi gözaltına alınmış, 17 kişi tutuklanmıştır” denildi. (Diyarbakır/MA)