İzmir’in Konak ilçesinde kurulu tarihi Kemeraltı Çarşısı’ndaki iki sinagoga 7 Ekim’de antisemit bir saldırı düzenlendi.
La Sinyora ve Algazi (Algaze) sinagoglarının kapılarına boyayla “kanlı el” işaretleri çizildi. La Sinyora Sinagogu’nun kapısına ayrıca “5.60” yazıldı.
Saldırıyla ilgili konuştuğumuz ve “5.60”ın anlamını sorduğumuz İzmir Yahudi Kültür Mirası Projesi Koordinatörü Nesim Bencoya, kendisine bunun bir Kur’an ayeti olduğunun iletildiğini söyledi.
1605’ten itibaren Osmanlı Devleti’nin dış ticaretinde İzmir Limanı’nın önem kazanmasıyla Yahudiler İzmir’e göç etti ve burada birçok mahalle ile havra inşa ettiler. 20. yüzyıla kadar büyüyen Yahudi nüfusu, 1922 Büyük İzmir Yangını’ndan sonra ve 1950’lerdeki İsrail göçleriyle azaldı. Bugün İzmir’de yaklaşık 2 bin Yahudi yaşıyor.
“Kötü sonuçlar doğurabilir”
Bir kişinin gözaltına alındığı antisemit saldırıyla ilgili bianet’e konuşan Bencoya, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun politikalarından Türkiye’deki Yahudilerin sorumlu tutulamayacağını söyledi. Bencoya, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“O gün orada değildik, bize gönderilen bir fotoğrafla olaydan haberdar olduk. Birisi gelip iki kapıya da kırmızı boyayla kanlı el işaretleri çizmiş ve bir de rakamla ‘5.60’ yazmış. Ne anlama geldiğini bilmiyorum, belki bir kod. Birisi bana Kur’an’dan bir ayetin bir kısmı olabileceğini söyledi; ama araştırmadım.
“Olay 7 Ekim’in yıldönümünde gerçekleşti. Tabii ki protesto edilmesi gereken şeyler var ve herkesin de protesto hakkı var; ama Türkiye’deki Yahudileri Netanyahu’nun politikalarından sorumlu tutmak ya da bu tür nefret eylemlerine maruz bırakmak son derece yanlış ve kötü sonuçlar doğurabilir. Elbette birinin kafası atmış ve bu işi öyle de yapmış olabilir.
“Ortak kültürel miras hedef alındı”
“Ancak bu tür olaylar dünyanın her yerinde oluyor. Önemli olan, bu tür saldırılara doğru tepkiler vermek. Aslında ne yaptılar? 200 yıllık iki kapıyı tahrip ettiler. Sadece Yahudilerin ya da İzmir’in değil; Türkiye’nin ortak kültürel mirasını hedef aldılar. Bu çok önemli. Sadece Yahudileri korumak için değil, ortak mirası korumak için de insanların bu saldırılara karşı bir söylem üretmesi lazım. Yerel yönetimler, STK’lar, kültürel miras ve eğitim kurumları bu konuda önlemler almalı.
“Biz, İzmir Musevi Cemaati Vakfı, İzmir Yahudileri olarak kültürel mirasın korunmasında çok etkiniz ve Türkiye mirasıyla ilgili UNESCO planlarında, dosyalarında önemli bir yerimiz var. Bunu daha da geliştirmek için kendi katkılarımızla birçok yatırım yapıyoruz.
“Ancak tüm bu olayları göz önünde bulundurduğumuzda Türkiye’deki Yahudilerin diken üstünde yaşadıklarını söyleyebiliriz. Sürekli tetikteler ve arkalarını kollamak zorundalar. Yarın ne olacağını bilmiyorlar. Bu endişe duygusu çok kötü, niye böyle yaşansın ki? Kimse böyle yaşamamalı.”
Mâide Suresi – 60. âyet
Kur’an’a göre 5. sure Mâide’nin 60. âyeti şöyle diyor: “De ki: ‘Allah katında cezası bundan daha kötü olanı size haber vereyim mi? Onlar, Allah’ın lânetlediği ve gazap ettiği, bir kısmını maymunlara ve domuzlara çevirdiği, tâguta tapan kimselerdir. İşte bunlar, yeri daha kötü olanlar ve doğru yoldan daha fazla sapmış bulunanlardır.”
Kaynak: Bianet-Tuğçe Yılmaz