Halkların Demokratik Partisi (HDP) Grup Başkan Vekili ve Bingöl Milletvekili İdris Baluken Çerkes halkının yaşadığı sorunlar ile bu sorunlara dair gerekli çözümlerin tespiti amacıyla Meclis araştırması açılmasını talep etti. HDP Grup Başkan vekili İdris Baluken imzası ile verilen önerge CHP, MHP, AKP iş birliğinin bir örneğine sahne oldu.
Önerge lehine söz almasına rağmen Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekili Ali Rıza Öztürk’ün “Çerkes kardeşlerimiz içlerine atma olgunluğunu gösterdiler ve cumhuriyetin iyi birer örnek vatandaşları olma hedeflerinden hiç sapmadılar” sözleri asimilasyon politikalarının nasıl sahiplenildiğini de çarpıcı bir şekilde ortaya koydu. Öztürk ayrıca MHP ve AKP’nin özellikle Ermeni Soykırımı için kullandığı ” “siyasi istismar yapılıyor” vurgusu, “konuyu tarihçilere bırakalım” söylemini aynen kullanmaktan imtina etmemesi ise dikkatlerden kaçmadı.
Önergeye ilişkin söz alan HDP Mardin Milletvekili Erol Dora, Çerkeslerin büyük bölümünün sürgünlerde yok olduğunu ifade ederek, yaşadıklarının “soykırım” olduğunu vurguladı. Kafkas dillerinin yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kaldığını hatırlatan Dora, Çerkes Ethem’e itibarının iade edilmesini de talep ederek şunları söyledi:
“Cumhuriyetin kuruluş aşamasında Anadolu’daki diğer halklarla birlikte eşit ve özgür bir yaşam için mücadele eden Çerkesler eşit ve özgür yaşamdan pay alamamış, dillerini, isimlerini, kimliklerini unutmaya zorlanmışlardır. Üstelik cumhuriyetin kurulması sürecinde her türlü katkıyı sağlayan ve halkının tüm gücünü bu savaşa yönlendiren Çerkes Ethem hainlik yaftasıyla itibarsızlaştırılarak hâlen birçok tarih kitabında, ders kitaplarında yer almaya devam etmektedir. Cumhuriyet tarihi boyunca da Çerkeslere dönük asimilasyon politikaları devam etmiş, Çerkesler okullarda öğrencilere Türklerin bir kolu olarak anlatılmıştır.”
Sürgün ve yer değiştirme politikalarının uzun süre devam ettiğini belirten Dora, “Türkiye’deki diğer halklar gibi Çerkesler de inkâr ve asimilasyon politikalarının kurbanı olmuşlardır. Toplumsal barışın inşası için Türkiye’de yaşayan tüm farklı kimliklerle beraber Çerkeslerin de dillerini, kültürlerini, kimliklerini yaşayabilmesi ve yaşatabilmesi adına tüm kolektif hakları tanınmalı ve var olan yasal engeller kaldırılmalıdır.” dedi.
21 Mayıs Çerkeslerin soykırım ve sürgününün simgesel tarihi olarak kabul edilmeli ve bu tarihsel gerçek tanınmalıdır önerisini sunan Dora ayrıca, “Rusya’yla gerekli anlaşmalar yapılarak Türkiye Çerkeslerinin ana yurtlarıyla olan bağları yasal olarak da sağlanması” gerektiğini söyledi.
CHP Grubuna adına söz alan Mersin Milletvekili Ali Rıza Öztürk öneri lehinde söz almasına rağmen, “tarihte yaşanmış ve tarihselleşmiş, tarihçilerin araştırma ve soruşturma konusu hâline gelmiş olayların siyasi istismar konusu” yapılmaya çalışıldığını öne sürdü. AKP’nin Ermeni Soykırımı’na ilişkin kullandığı dili aynen kullanan CHP’li vekil, Soma katliamı sonrası dönemin başbakanı Tayyip Erdoğan’ın sözlerini hatırlatacak şekilde vurgular kullanması ise dikkat çekti.
Öztürk, “Yani örneğin Amerikalıların Kızılderilileri yok etmesi de bir sorun; Fransızlar 2 milyon Cezayirliyi öldürdü, hiç özür dilemedi. Bunlar da bence önemli konular.” ifadelerini kullandı.
Öztürk Çerkes Ethem ile ilgili olarak “Bazı üzücü olaylar oldu. Okul kitaplarında yer alan ifadeler Çerkes toplumunu incitmektedir. Ama, o dönemde yaşanan sıkıntıları Çerkes kardeşlerimiz içlerine atma olgunluğunu gösterdiler ve cumhuriyetin iyi birer örnek vatandaşları olma hedeflerinden hiç sapmadılar” diye konuştu.
AKP Grubu adına söz alan Recep Özel, “Burada, Meclis çatısı altında hiç kimsenin Meclis araştırması önergesi aleyhine olması mümkün değildir.” diyerek meclisin bir hafta içinde kapanacağını hatırlattı. Bingöl Milletvekili İdris Bakuken de “destek verin o zaman” diye seslendi.
Öneri aleyhinde söz isteyen AKP’li Hilmi Bilgin, “Halkların Demokratik Partisi tarafından verilen grup önerisinin içeriğine katılmamak mümkün değil” diyerek konuşmasına başlasa da, CHP’li Öztürk’ün ifadelerini kullanarak meseleyi tarihçilere bırakmaya vurgu yaptı. Bilgin, “gündemin yoğunluğu sebebiyle” öneriye karşı çıktıklarını öne sürdü.
Kaynak: direnişteyiz.org