Cumhuriyet gazetesi yazarı Çiğdem Toker, geçtiğimiz hafta Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan tarafından onaylanan 2015 bütçesindeki kamu kurumları için alınacak araçları listeledi. Toker, önceki yıllara kıyasla “görülmemiş bir şekilde” Başbakanlık için alınacak araç sayısının 12 kat artarak, 222 adet olduğunu yazdı. Toker yazısında şu ifadeleri kullandı:
“Fiyatını bilmediğimiz 20 adet zırhlı binek otomobilin yanı sıra, 163 binek araç. 16 adet arazi tipi binek, 17 adet minibüs, 1 otobüs, 1 panelvan.
20 adet zırhlı aracı hariç tutarsak, bütçeden karşılanacak 202 taşıtın asgari bedeli, yine bütçe limitlerini esas alarak yaptığım hesaplamaya göre maliyeti 11 milyon TL’yi geçiyor. Zırhlı araçları eklediğinizde Başbakanlık’ın bütçeye taşıt maliyeti en az 20 milyon TL’ye ulaşır.”
Çiğdem Toker’in Cumhuriyet’te “Saray’a Kamyon, Başbakanlık’a 222 Araç” başlığıyla yayımlanan (29 Aralık 2014) yazısı şöyle:
2015 bütçesi uzun bir maratonun ardından Meclis’ten geçti. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla geçen hafta da Resmi Gazete’de yayımlandı.
Meraklısı bilir, bütçede adını taşıt sözcüğünün ilk harfinden alan bir T cetveli vardır.
Adını taşıt sözcüğünün ilk harfinden alır. Her yılın bütçesine ekli bir tabloyla, kamu kurumlarının o yıl kaç liraya kadar, kaç adet taşıt alabileceği gösterilir.
Belki hatırlarsınız, Başbakan Ahmet Davutoğlu’na sunulan ilk ekonomi brifinginde taşıt tasarrufundan söz edilmişti. 2015’te bu konuda dikkatli olunacaktı falan.
Bu duyarlılıktan hareketle, önümüzdeki yıl devletin, devlet içinde bazı kurumların kaç yeni araca sahip olacağına dair bazı verileri paylaşmak isterim.
***
Üşenmedim saydım. Gelecek yıl, genel ve özel bütçeli kuruluşların sahip olacağı araç sayısı, toplamda 8 bin 515’e ulaşıyor.
Bu rakamın, 7559’u genel bütçeli kuruluşların sahip olacağı araçları gösteriyor. Yani Cumhurbaşkanlığı, Başbakanlık, bakanlıklar ve Emniyet, Sahil Güvenlik gibi bazı genel müdürlükler.
Kalan 956’sı ise üniversiteler, üst kurullar ve bazı genel müdürlüklerin dahil olduğu özel bütçeli kurumların edineceği araç sayısı.
8 bin 515 aracın tamamı bütçeden karşılanmıyor. Bir kısmı özel bütçeli kurumların döner sermayelerinden satın alırken, bir kısmı da ihtiyaç duyduğu araçları yurtiçi ve yurtdışı hibe yoluyla ediniyor. Bu iki istisnai yolla edinilecek taşıt sayısı 2683 (Bu rakam kapsamındaki taşıtların 1499’u kurumların döner sermayelerinden, 1184’ü de bağış yoluyla edinilecek.)
Sonuç olarak 2015 yılında, devlet kurumlarının vergilerimizden ödenerek sahip olacağı taşıt sayısı 4876.
***
Cumhurbaşkanlığı makamına, 2015 bütçesinden 25 adet taşıt satın alınacak.
Bunun 12’si binek, 2’si zırhlı binek otomobil. Normalde binek araçların 135 bin TL’yi geçmemesi gerekiyor.
Ancak Cumhurbaşkanlığı makamının binek araçlarının fiyatını ve modelini Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği belirliyor.
Yanı sıra 2 adet minibüs. Bir adet panelvan. Ve daha önceki bütçelerde pek rastlamadığımız bir de kamyon satın alınacak önümüzdeki yıl Cumhurbaşkanlığı’na. Tam yüklü ağırlığı en az 3501 kg. olarak tarif edilmiş.
Peki 2014’te nasıldı, ona bakalım… Abdullah Gül’ün cumhurbaşkanlığı döneminin son bütçe yılında satın alınan araç sayısı 21. Bunların 5’i binek. 2’si güvenlik önlemli binek. 2014 bütçesinde kamyon yok, buna karşılık tıbbi donanımlı bir ambulans var.
Sonuçta, Erdoğan’ın araç sayısı Gül’e göre, toplamda dört; binek araçta ise 7 adet daha fazla.
2015’in T cetvelinde dikkat çeken bir başka önemli ayrıntı ise Anayasa Mahkemesi ile TBMM’ye bu yıl araç alınmayacak olması… Her iki kurum da T cetvelinde görünmüyor. İhtiyaç mı bildirmediler, yoksa başka bir nedeni mi var, soru işareti… Geçen yıl TBMM’ye 27 adet araç satın alınmış. Anayasa Mahkemesi’ne ise bir adet kamyonet. Buna karşılık Yargıtay’a 12, Danıştay’a ise 22 adet taşıt alınacak.
Gelelim, bütçeden Başbakanlık için alınacak taşıt sayısına. Ama önce anlamlı bir karşılaştırma için 2014 bütçesindeki taşıt sayısına bakalım. Bu yılın T cetveline göre, Başbakanlık’a alınan toplam araç sayısı 19. Bunların 10’u binek, 4’ü arazi binek, 4’ü minibüs, biri de panelvan…
Peki 2015 bütçesinden Başbakanlık’a alınacak araç sayısı kaç?
Bugüne kadar görülmemiş bir biçimde, tam tamına 222 adet.
Bu sayı, bu yıla göre 12 kat artış anlamına geliyor.
Fiyatını bilmediğimiz 20 adet zırhlı binek otomobilin yanı sıra, 163 binek araç. 16 adet arazi tipi binek, 17 adet minibüs, 1 otobüs, 1 panelvan.
20 adet zırhlı aracı hariç tutarsak, bütçeden karşılanacak 202 taşıtın asgari bedeli, yine bütçe limitlerini esas alarak yaptığım hesaplamaya göre maliyeti 11 milyon TL’yi geçiyor. Zırhlı araçları eklediğinizde Başbakanlık’ın bütçeye taşıt maliyeti en az 20 milyon TL’ye ulaşır.
Kamu taşıtlarında bitmek bilmeyen bir tasarruf masalından söz ederken, önümüzdeki yıl Başbakanlık’a alınacak taşıt sayısındaki 12 katlık artışın, seçimlerle bir ilgisi olmasa gerek.