Türkiye Baralor Birliği (TBB), YSK’nın mühürsüz oy pusulalarını geçerli saymasının yasalara ve Anayasa’ya aykırı olduğunu açıkladı. TBB, Anayasa Mahkemesi’nin 2014’te aldığı bir kararda da bu konuyu vurguladığına dikkat çekti.
Türkiye Barolar Birliği (TBB), anayasa değişikliği halk oylamasına ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada Yüksek Seçim Kurulu’nun ‘mühürsüz oy pusulası’ kararı eleştirilirken Anayasa ve yasaların yanı sıra Anayasa Mahkemesi (AYM) kararına da vurgu yapıldı.
Referandum sürecinde yürüttükleri çalışmalara ilişkin bilgi veren TBB, açıklamasında mühürsüz oy pusulalarına ilişkin şunlar aktarıldı:
‘Mühürsüz oy pusulaları geçersiz’
“Tüm gün boyunca, Türkiye’nin pek çok ilinden gelen telefonların büyük bir kısmı, mühürsüz oy pusulası şikâyetlerini içeriyordu. Avukatlarımızın bu durumda hukuki tavsiyesi, sandıklar açıldığında bu hususun tutanakla tespit edilmesi idi. Çünkü 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkındaki Kanun’un emredici 101. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendi uyarınca, mühürsüz oy pusulaları geçersizdir.”
YSK’nın kanıtlama ihtimali kalmadı
Kanunda yer alın bu açık hükme rağmen YSK’nın oylama devam ederken, yaptığı “Mühürsüz oy pusulalarının dışarıdan getirildiğinin kanıtlanamadığı hallerde, bu pusulaların geçerli olacağı” yönünde açıklama yaptığı hatırlatan Barobar Birliği, şöyle devam etti:
“Oysa aynı YSK, sadece birkaç saat önce, oy pusulalarına mühür basılmış olmasının sebebini ‘oylamada sahte oy pusulası kullanımını engellemek’ olarak duyurmuştu. YSK’nın bu kararının sonucu olarak; dışarıdan sahte oy pusulası getirilip getirilmediğini kanıtlama imkânı kalmamıştır. Çünkü bir oy pusulasının dışarıdan getirilmiş olduğunun yegâne kanıtı, pusulada mührün bulunmamasıdır.”
‘AYM’nin kararı var’
TBB açıklamasında Anayasa Mahkemesi’nin aldığı bir karara da atıfta bulunularak, şöyle denildi: “Nitekim Anayasa Mahkemesi’nin 06/02/2014 tarih ve 2013/3912 numaralı bireysel başvuru üzerine verdiği kararında, meslek odalarının seçimlerinde dahi mühürsüz oy pusulalarının geçersiz olacağından söz edilmektedir. Şu halde YSK’nın emredici bu kanun hükmünü herhangi bir gerekçeyle görmezden gelmesi hukuka uygun olamaz.”
‘Tutanaklar muhtemelen tutulmadı’
YSK’nın kararının tutunaklara da yansıdığını belirten TBB açıklamasında şunlara yer verildi: “Sandık Güvenliği Merkezi’ne gelen telefonlardan da anlaşıldığı üzere; maalesef oylama devam ederken kanuna aykırı olarak verilen bu karar sebebiyle, mühürsüz oy pusulası kullanıldığına dair tutulması zorunlu olan tutanaklar muhtemelen çoğu sandıkta tutulmamıştır. Çünkü bu hukuka aykırı karar ile sandık kurulları, mühürsüz oy pusulası kullanılmasının usule uygun olduğuna dair hatalı bir kanaate sevk edilmişlerdir.
Yine basın aracılığıyla edindiğimiz bilgilere göre, pek çok sandıkta, oylama bittikten sonra, mühürsüz pusulaların arkası, sandık kurullarınca mühürlenmiş, gerekçe olarak da YSK’nın söz konusu kararı gösterilmiştir.”
‘Anayasa maddesinin içi boşaltıldı’
Açıklamada YSK’nın kararının Anayasa’ya da aykırı olduğu belirtilerek, şunlar dile getirildi: “Şu halde, YSK’nın, Kanuna açıkça aykırı bu duyurusu hem usulsüzlüğe hem de usulsüzlüğün ortaya çıkmasını sağlayacak tutanakların tutulmamasına neden olmuştur. Seçimlerin yargı güvencesinde yapılacağına ve bunun sağlanmasından da YSK’nın sorumlu olacağına dair Anayasa’nın 79. maddesinin içi, maalesef bizzat YSK tarafından boşaltılmıştır.”
YSK’ya çağrı
TTB açıklamasına şu ifadelerle son verdi: “Bu durumda halk oylamasının sonucunu, mühürsüz oy pusulası kullanılmasından daha da ağır olarak, YSK’nın söz konusu hukuka aykırı kararı etkilemiştir. YSK’nın yapılan itirazları değerlendirirken, Anayasa madde 79 ile kendisine yüklenen sorumluluğun gereğini yerine getirmesini umuyor ve diliyoruz. Aksi takdirde seçimlerin yargı güvencesinde yapıldığından, adil olduğundan ve sonuçların güvenilirliğinden, kısacası hukukun üstün olduğu demokratik bir devlet düzeninden söz edilmesi mümkün olmayacaktır. Üzüntümüz, halk oylamasının sonucuna ilişkin değil, sonucu etkilemeye elverişli açık ve ağır hukuka aykırılıkların görmezden gelinmek istenmesine ilişkindir.”