Sayıştay’ın MHP’li Kars Belediyesi hakkındaki 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu yayımlandı. 60 sayfalık raporda, mali tablolardaki uyumsuzluklardan ihalesiz plaka ve taşınmaz devirlerine, kayıp belediye araçlarından usulsüz personel istihdamına kadar toplam 26 başlıkta çok sayıda mevzuata aykırılık ve usulsüzlük bulunuyor.
Mezopotomya Ajansı’nın (MA) Zeynep Durgut imzalı haberine göre Sayıştay, belediyenin mali tablolarında 5 milyon 700 bin TL’lik fark ve kayıt dışı üretim tespit etti. 2025 yılı sonu itibarıyla tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş alacak bakiyesi 87 milyon 415 bin TL iken, sisteme 93 milyon 175 bin TL olarak geçirildi. İki kayıt arasında 5 milyon 760 128 TL fark bulunduğu raporda yer aldı. Ayrıca Kars Belediyesi’nin 836 bin 800 TL’lik malzeme alımıyla üretilen bin 600 metrekare kilit parke ve 9 bin adet bordür taşı için varlık işlem fişi düzenlemediği ve ürünlerini muhasebe kayıtlarına almadığı ortaya çıktı.
63 kayıp araç
Trafik tescil kayıtlarında Kars Belediyesi adına kayıtlı görünen 63 adet aracın envanterde yer almadığı ve fiilen bulunamadığı belirtildi. Ayrıca belediye hurdalığında olması gereken 3 aracın kaybolduğu, hurdalıktaki 23 aracın ise motorunun olmadığı ifade edildi. Belediye ise, savunmasında, 63 araçla ilgili konunun yargıya ve emniyete intikal ettirildiğini bildirdi. Raporda ayrıca belediyeye ait 16 aracın trafik tescil işlemleri, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve muayenesi yapılmadan trafikte kullanıldığı tespiti yapıldı.
Sayıştay raporunda belediye tarafından, mevzuata aykırı şekilde, il ve ilçe trafik komisyonu kararlarıyla ihale yapılmaksızın ve süre belirtilmeksizin, 359’u taksi, 152’si servis, 93’ü dolmuş ve 42’si özel halk otobüsü olmak üzere toplam 646 ticari plaka dağıtıldığı belirlendi.
İhale limitlerini aşma
Belediyenin tasarrufundaki yol, park ve meydanlarda bulunan 30 taksi durağının Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilmeden, yalnızca bedeli karşılığında kullandırıldığı da raporda yer aldı. Keza Belediye mülkiyetindeki Halk Ekmek Fabrikası’nın işletme hakkı ile Çamçavuş köyündeki kum ocağının kullanımının ihale yapılmaksızın belediye şirketine verildiği tespit edildi. Belediye’nin ihale limitlerini aştığı da belirlendi. Mal alımlarında 13 milyon 966 bin TL olan yıllık yüzde 10’luk harcama sınırının, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan, 27 milyon 472 bin TL’ye çıkarıldığı ve sınırın 13 milyon 505 bin TL aşıldığı kaydedildi.
Raporda şartlı bağışlarla ilgili meclis kararı olmamasına da dikkat çekildi. Belediyeye yapılan toplam 1 milyon 957 bin 28 TL tutarındaki 68 adet şartlı bağış için Belediye Meclisi’nden kabul kararı alınmadığı belirlendi.
Hizmet alımı yoluyla müdür olanlar
Belediye’nin memur kadrolarına şirket personeli atandığı ve usulsuz görevlendirme yapıldığı da raporda yer aldı. Belediye şirketinden doğrudan hizmet alımı yoluyla temin edilen işçilerin yalnızca yardımcı hizmetlerde çalıştırılması gerekirken; müdür, büro memuru, tahsildar, veznedar, tahakkuk personeli, icra takip personeli ile ihale ve satın alma sorumlusu gibi genel idare hizmetleri kapsamındaki asli görevlerde çalıştırıldığı saptandı.
Aynı kişilere üst üste avans
Belediye şirketinden temin edilen personele ilişkin hakediş ödemelerinin SGK primi ve vergi tutarları ödenmeden eksik yatırıldığı görüldü. Aynı kişilere üst üste avans verildiği de belirlendi. Mutemetlere verilen iş avanslarının yasal süresi olan 1 ay içinde kapatılmadığı, önceki avansını kapatmayan 8 personele tekrar avans verilmeye devam edildiği görüldü. Raporda, Hukuk İşleri Müdürlüğü’ndeki bir avukata verilen 30 bin TL avans 35 gün gecikmeli olarak kapatılırken, henüz bu hesap kapanmadan aynı kişiye 50 bin TL daha avans verildiği, Destek Hizmetleri’ndeki bir personele verilen 20 bin TL’nin ise 330 gün gecikmeyle kapatıldığı örneklerine yer verildi.
TÜFE oranında güncelleme yapılmadı
Sayıştay raporunda yapı, ruhsatı başvurularında yurttaştan mükerrer ücret tahsilatı ve eksik vergi takibi yapıldığı da belirlendi. Yapı ruhsatı başvurularında bina inşaat harcının yanı sıra zorunlu olarak proje inceleme ücreti, yapı kullanma izni başvurularında ise harcın yanı sıra zorunlu iskan denetleme ücreti tahsil edilerek vatandaşlardan mükerrer ödeme alındığı belirtildi. Yine su abonelikleri sona eren yurttaşlara güvence bedelleri (depozito) iade edilirken, mevzuat gereği aylık TÜFE oranında güncelleme yapılmadığı ve yıllar önce yatırılan ilk tutarın iade edildiği saptandı.
Ruhsatsız iş yerleri
Kars Defterdarlığı verileriyle yapılan karşılaştırmada, kent merkezinde bazı iş yerlerinin açılma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği, ayrıca bazıları için Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) ve Emlak Vergisi tahakkuk ettirilmeyerek gelir kaybına yol açıldığı tespit edildi. Yine Belediye’nin hatalı tarife ve maliyetsiz su fiyatı belirlediği de ortaya çıktı. Şebeke dışı su kullanan konutların ÇTV tarifesinin mevzuata aykırı hesaplandığı, su ve atık su tarifeleri belirlenirken Belediye Meclisi’ne hiçbir maliyet hesabı sunulmadığı belirlendi.
Usulsüz indirim
Raporda dikkat çeken bir diğer aykırılık ise belediye birimlerinde ve ücretsiz su kullanılan camilerde su sayacı bulunmaması oldı. Belediyenin vergiden muaf olan hizmet binaları ile park ve bahçeleri için elektrik tüketim vergisi ödediği, ayrıca ticari faaliyet kapsamına girmeyen kamu hizmeti binalarının elektrik faturalarındaki KDV’nin usulsüz şekilde indirim konusu yapıldığı saptandı. Elektrik tedarik şirketlerinin beyan ettiği elektrik tüketim vergisi tutarlarının doğruluğuna ilişkin belediye tarafından hiçbir denetim veya mutabakat yapılmadığı, şirket beyanlarının doğrudan kabul edildiği belirtildi.
Çöpler çevre riski yaratıyor
Raporda Kars Belediyesi’nin yasal döküm sahasının bulunmadığı belirtildi. Belediye’nin mücavir alan sınırları içinde hafriyat toprağı ve inşaat atıkları için yasal döküm ve bertaraf sahası belirlenmediği, atıkların çeşitli bölgelere kontrolsüz dökülerek çevre riski yaratıldığı ve belediyenin döküm bedeli gelirinden mahrum kaldığı vurgulandı. Yine belediyenin sebze halindeki denetimsizliği de tespit edildi. Hal bilgi sisteminin kurulmadığı, hal etrafının kontrolsüz giriş-çıkışlara kapatılmadığı, giriş-çıkışlarda kantar ve kontrol kulübelerinin bulunmadığı, mevzuata aykırı olarak yalnızca tek bir zabıta görevlendirildiği ve hal rüsumundan halin geliştirilmesi için ödenek ayrılmadığı tespit edildi.
Taşınırlar kayıtlarda yok
Raporda ayrıca belediyeye ait taşınmazlara ilişkin mevzuatta öngürülen kayıt formları ve icmal cetvellerinin düzenlenmediği, ambarlardaki bazı taşınırların kayıtlarda yer almadığı, ortak kullanım alanları için sorumluların atanmadığı ve dayanıklı taşınırların büyük bölümünün sicil numarasıyla etiketlenmediği kaydedildi.
AKP’li Bitlis Belediyesi’de benzer kayıp ve usulsüzlükler
Öte yandan, Mezopotamya Ajansı’nın 6 Kasım’da Ömer Güngör imzasıyla yayımladığı habere göre Sayıştay AKP’li Bitlis Belediyesi için de benzer ihlal ve usulsüzlük tespitleri yapmıştı. 2025 yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda Bitlis Belediyesi’ne tescilli 76 araçtan 49’unun envanter kayıtlarında bulunmadığı, diğer kamu kurumlarından tahsisli kullanılan taşınmazlar ile düzenleme ortaklık payı (DOP) yoluyla edinilen 8 adet taşınmazın muhasebe kayıtlarına hiç alınmadığı, hurda niteliğindeki taşınırların kaybolma, çalınma veya kontrol dışı kullanılma riskine karşı tedbir alınmadığı vs. vurgulanıyordu. Bkz. https://mezopotamyaajansi.com/search/content/view/328568?page=5?page=1&key=1b4026c3286a9012f000650e272b3fbe