Dış Haberler Servisi, (SH)
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiajun, düzenlediği haftalık basın toplantısında ABD’nin İran havacılık sektörüne yönelik yaptırım kararlarını sert bir dille eleştirdi. Pekin’in ilkesel tutumunun net olduğunu vurgulayan Jiajun, ABD’nin tek taraflı zorlayıcı önlemlerini reddettiklerini ve İran uçaklarının Çin havalimanlarını kullanmaya devam ettiğini açıkladı.
Yaptırımların hiçbir uluslararası hukuki dayanağı bulunmadığını belirten Sözcü Jiajun, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin bu yönde alınmış bir kararı olmadığını hatırlatarak şu ifadeleri kullandı:
“Çin’in tutumu net ve değişmez ilkelere dayanmaktadır. Çin Halk Cumhuriyeti, uluslararası hukukta dayanağı olmayan her türlü tek taraflı zorlayıcı önleme şiddetle karşı çıkmaktadır. ABD’nin bu kararları uluslararası arenada hiçbir yasal meşruiyete sahip değildir.”
ABD Hazine Bakanı Bessent’ten dolar sistemi tehdidi
Çin’in bu sert tepkisi, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in uluslararası kamuoyuna yönelik tehditkar açıklamalarının ardından geldi. Bessent, 23 Eylül itibarıyla yürürlüğe girecek yaptırımlar kapsamında İran havayollarına hizmet verecek ülkeleri doğrudan hedef almıştı.
İran uçaklarına hava sahasını veya limanlarını açacak ülkelerin ağır finansal yaptırımlarla karşılaşacağını belirten Bessent, “Eğer bu uçaklar iniş yaparsa; onlara yakıt sağlayamazsınız, hizmet sunamazsınız, bilet satamazsınız. Aksi takdirde dolar sisteminden çıkarılırsınız” uyarısında bulunmuştu.
ABD’nin dolar sistemi üzerinden savurduğu yaptırım tehditleri uluslararası havacılık sektöründe hızlıca karşılık buldu. Washington’ın yaptırım baskısı üzerine Türkiye’deki havayolu şirketleri İran’a yönelik tüm uçuşlarını askıya alma kararı aldı. Benzer şekilde çok sayıda Avrupa ve Orta Doğu ülkesi de havalimanlarını İran menşeili uçaklara kapattı.
Çin ise ABD’nin yaptırım çemberini genişleterek Çinli bazı şahıs ve kurumları kapsama almasına tepki göstererek, İran ile yürütülen tüm ticari ve lojistik iş birliklerinin uluslararası hukuka tam uyum içinde sürdürüleceğini yineledi.