Editör: Mehmet Murat Yıldırım, (SH)
Suriye Geçici Hükümeti Eğitim Bakanlığı’nın Kürt dilini sembolik seçmeli ders statüsüne indirgeyen ve haftada 3 saatle sınırlayan 493 Sayılı şovenist kararına karşı Rojava genelinde kitlesel protestolar ve ders boykotları devam ediyor. Öğrenciler, veliler ve kurum temsilcileri kent kent alanlara çıkarak anadilde eğitim hakkının pazarlık konusu edilemeyeceğini vurguladı.
Kamışlı
Kamışlı’da Qermûtî Kavşağı’ndan İl Milli Eğitim Müdürlüğü binasına kadar yürüyen yüzlerce öğrenci, anadilde eğitim haklarını ve Kürtçenin resmi statüye kavuşmasını talep eden pankartlar taşıdı. Yürüyüşün ardından Kamışlı Bölge Müdürü Cîhan Hesam ile görüşen öğrenci heyeti, Kürtçe eğitimin 3 saat ile sınırlandırılmasını asla kabul etmeyeceklerini beyan etti.
Derik
Derik’teki Yûsif El Ezma Okulu önünde yurttaşlar 3 gün sürecek bir nöbet çadırı kurdu. Çok sayıda öğrenci ve ailenin katıldığı eylemde Öğrenci İnisiyatifi adına konuşan Esma Îsam, kararın açık bir insan hakları ihlali ve inkâr politikası olduğunu vurguladı. Îsam, Rojava devriminin anadil kazanımlarından geri adım atılmayacağını belirterek Kürtçenin Suriye Anayasası’nda resmi dil olarak tanınmasını istedi.
Amude
Amude’deki Jina Azad Kavşağı’nda gerçekleştirilen eylemde konuşan araştırmacı Arşek Baravî, “Suriye Eğitim Bakanlığı’nın Kürtçe eğitimi üç saatle sınırlayan kararı Kürt halkının tarihi ve kültürüyle bağdaşmamaktadır. Bütün derslerin Kürtçe verilmesi talebi karşılanana dek eylemlerimiz sürecek” ifadelerini kullandı.
Çilaxa
Çilaxa’da dersleri boykot eden öğrenciler ve aileleri, Eğitim Merkezi önünde toplandı. Henîfa Reşîd tarafından okunan açıklamada, bölgede 14 yıldır ilkokuldan üniversiteye kadar anadilde eğitim verildiği hatırlatılarak, bu hakkı gasp etmeye dönük kararın derhal geri çekilmesi istendi.
Tel Tamer
Tel Tamer Şehit Aileleri Meclisi ve öğrenciler, Şehit Aileleri Meclisi Parkı ile Meyselûn Okulu’nda eş zamanlı basın açıklamaları yaptı. Kürt dilinin varlık ve kimlik gerekçesi olduğu vurgulanan eylemler, barışçıl protesto çağrıları ve “Bê ziman jiyan nabe” (Dil olmadan yaşam olmaz) sloganlarıyla tamamlandı.
Kahtaniye – Haseke – Derbesiye
Haseke, Derbesiye ve Kahtaniye’deki Şehit Aileleri Meclisleri önünde yapılan ortak açıklamalarda, Kürtçenin sembolik saatlere sıkıştırılmasının tekçi ve asimilasyoncu zihniyetin bir tezahürü olduğu ifade edildi. Eylemlerde öne çıkan 3 temel talep şu şekilde sıralandı:
- 1. Şovenist kararların reddi: Kürtçe derslerinin kısıtlanması kararı reddedilmekte; bu gerici adım 29 Ocak Anlaşması’nın ve Kürt halkının varlığının doğrudan ihlali olarak görülmektedir.
- 2. Anadilde eğitim zorunluluğu: Kürtçenin, bölgedeki tüm liselerde ve eğitim kademelerinde Arapça ile birlikte resmi eğitim dili olması şarttır.
- 3. Demografik değişim siyasetine son verilmesi: Yerleşim yerlerinin Kürtçe isimlerinin değiştirilmesi hamleleri ve çocukların anadilleriyle bağını koparma girişimleri toplumsal barışa dönük açık bir tehdittir.
Ne olmuştu? Rojava ve Kuzey-Doğu Suriye genelinde 2011 sonrasında inşa edilen özerk yönetim modeliyle birlikte, bölgede yaşayan halklar (Kürtler, Araplar, Süryaniler) kendi anadillerinde ilkokuldan üniversite seviyesine kadar kamusal eğitim hakkı elde etmişti. Suriye Geçici Hükümeti’nin aldığı kısıtlama kararı, bölgedeki özerk ve çok dilli eğitim modelini feshederek merkezi-şovenist eğitim müfredatını dayatma hamlesi olarak değerlendiriliyor.