Orta Doğu’da uzun süredir devam eden gerilimi tamamen sonlandırabilecek tarihi bir diplomatik eşik aşındı. Arabuluculuk rolünü üstlenen Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, gece yarısı yaptığı resmi açıklamayla ABD ve İran’ın barış anlaşmasına vardığını duyurdu. “İslamabad Mutabakat Zaptı” adı verilen bu tarihi uzlaşı, kısa süre içinde hem Washington hem de Tahran yönetimi tarafından resmen doğrulandı.
Pakistan Başbakanı Şerif, iki ülkenin Lübnan da dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirdiğini ilan ettiklerini belirterek, resmi imza töreninin 19 Haziran 2026 tarihinde İsviçre’de gerçekleştirileceğini müjdeledi.
Arabulucu ülkere teşekkür
Uzlaşmanın mimarı olan Şahbaz Şerif, ABD ve İran’a diplomatik kanallara ve barışa bağlı kaldıkları için teşekkür ederken; bu küresel krizin çözümünde büyük çaba sarf eden bölgesel aktörleri de unutmadı. Şerif; Türkiye, Suudi Arabistan ve Katar’a arabuluculuk sürecine sundukları hayati katkılardan dolayı şükranlarını sundu.
İran’dan ilk açıklama: “60 günlük kritik bir süreç başlıyor”
Mutabakatın detaylarına ilişkin en net bilgiler İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi’den geldi. Garibabadi, anlaşmanın işleyiş takvimini ve Tahran’ın kırmızı çizgilerini şu maddelerle özetledi:
- Yaptırımlar ve Taahhütler Masada: İki ülkenin heyet başkanları, gelecekteki diplomatik yol haritasını belirlemek için müzakereleri sürdürecek. Resmi imzaların atılmasının ardından 60 günlük bir müzakere süreci başlayacak. Bu sürede yaptırımların kaldırılması, nükleer programın geleceği ve ekonomik kalkınma mekanizmaları gibi kritik konular masaya yatırılacak.
- ABD’nin Sözleri Doğrulanacak: 60 günlük bu takvimin işlemesi, ABD tarafının savaşı sona erdirme, ablukaları kaldırma ve dondurulan İran varlıklarını serbest bırakma konusundaki taahhütlerini uygulamasına bağlı olacak.
- Askeri Operasyonlar Duruyor: Lübnan ve diğer tüm bölgesel cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlar kalıcı olarak sonlandırılacak.
- Metin Kamuoyuna Açıklanacak: Anlaşma metninde İran’ın tüm temel hassasiyetlerinin ve görüşlerinin yer aldığını belirten Garibabadi, metnin 19 Haziran’daki imza töreninden önce dünya kamuoyu ile paylaşılacağını aktardı.
Trump’ın pozisyonu ve İsrail detayı
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, İsrail’in Lübnan’a yönelik son saldırılarının ardından İran’ın çok ciddi bir karşı askeri hamleye hazırlandığını hatırlatarak arka plandaki çarpıcı bir siyasi dinamiği paylaştı.
Tahran’ın bu tavizsiz ve kararlı askeri duruşunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’e karşı net bir pozisyon almasında ve anlaşma metnindeki tıkanıklıkların aşılmasında itici güç olduğunu vurguladı.
Ancak Garibabadi, masadaki diplomatik zafere rağmen temkinli bir duruş sergileyerek, “İran Silahlı Kuvvetleri, bu barış anlaşmasına rağmen düşmanın olası gizli planlarına karşı koymaya her an hazırdır” uyarısında bulundu.