ABD ile İran arasında tırmanan askeri çatışmaların ardından, İran ordusunun savaşı yürüten birimi Hatemu’l Enbiya Karargahı küresel ticareti derinden sarsacak kritik bir karar aldı. Karargah, bölgedeki güvensizlik gerekçesiyle Hürmüz Boğazı’nın petrol tankerleri ve ticari gemiler de dahil olmak üzere her türlü gemi geçişine kapatıldığını ve yapılacak geçişlere müdahale edileceğini ilan etti.
İran boğazda iki gemiyi vurduğunu açıkladı
Boğazın kapatılma kararının hemen ardından sıcak bölgeden ilk sıcak çatışma haberi geldi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’ndan “yasadışı yollarla geçmeye çalışan” iki gemiyi hedef alarak vurduğunu resmen duyurdu.
Brent petrol fiyatlarında sert yükseliş
Dünya genelindeki toplam petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin gerçekleştirildiği bu kritik lojistik rotanın kapatılması, küresel piyasalarda anında karşılık buldu:
- Gün içi zirve: Dünü 93,1 dolar seviyesinde kapatan brent petrolün varil fiyatı, boğazdaki gelişmelerin ardından 95,49 dolara kadar tırmandı.
- Anlık durum: Fiyatlar sabah saatlerinde (08:37) 93,91 dolar seviyesinde dengelenmeye çalışıyor.
- Savaş öncesi tablo: Bölgedeki gerilimin fitilini ateşleyen ve 28 Şubat’ta başlayan savaştan önce brent petrol 70 dolar seviyesinde seyrediyordu.
Krizi tırmandıran gelişmeler: Karşılıklı ağır bombardımanlar
Bölgeyi topyekûn bir savaşın eşiğine getiren olaylar zinciri, ABD helikopterinin düşürülmesi ve ardından gelen misillemelerle başladı:
- Trump’ın tehdidi: ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın 9 Haziran’da Hürmüz Boğazı üzerinde devriye görevi yürüten bir ABD askeri helikopterini düşürdüğünü belirterek, “İran’a saldıracağız, hem de çok sert bir şekilde” açıklamasını yaptı.
- Hegseth’ten tesis vurgusu: ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, dün gerçekleştirilen bombardımanların ardından bugün de İran’ın başlıca stratejik tesislerinin bombalanmaya devam edeceğini söyledi.
- CENTCOM operasyonu: ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yeni saldırı dalgasının Türkiye saatiyle 00:15’te başladığını ve operasyonun tamamlandığını duyurdu. Saldırıların “meşru müdafaa” kapsamında yapıldığını iddia eden CENTCOM; İran genelindeki askeri gözetleme unsurlarını, iletişim sistemlerini ve hava savunma tesislerini imha ettiklerini açıkladı.
İran’dan 3 ülkedeki ABD hedeflerine misilleme
ABD operasyonuna yanıt veren İran, Ürdün, Kuveyt ve Bahreyn topraklarında yer alan toplam 18 ABD hedefini füzelerle vurduğunu ilan etti. İran Devrim Muhafızları Ordusu, vurulan kritik üsleri şu şekilde paylaştı:
- Kuveyt: Ali El Salim ve Ahmed El Cabir hava üsleri.
- Bahreyn: Şeyh İsa Hava Üssü.
- Ürdün: Muvaffak Salti Askeri Üssü.
Kuveyt ve Bahreyn’de alarm durumuna geçildi
İran’ın bölge ülkelerindeki ABD üslerini vurması üzerine komşu devletler acil güvenlik önlemlerine yöneldi:
- Kuveyt: İran misillemelerinin ardından Kuveyt ordusu ülkede bulunan hava savunma sistemlerini aktif hale getirdi. Kuveyt hava sahası da sivil uçuşlara geçici olarak tamamen kapatıldı.
- Bahreyn: Şehirlerde çatışma sirenlerinin çaldığı Bahreyn’de İçişleri Bakanlığı acil kodlu bir açıklama yayınlayarak, halkı ivedilikle sığınaklara ve güvenli bölgelere gitmeye çağırdı.