Fotoğraflar: EKODOS
AYDIN-Kuşadası merkezli Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), Aydın’ın Nazilli ilçesine bağlı Esenköy’de bulunan tarihi Arpaz Kulesi ve Beyler Konağı’nın her geçen gün daha fazla tahrip olduğunu açıkladı. Doğal ve kültürel mirasın korunmasına yönelik çalışmalarıyla bilinen dernek, tarihi yapıların uzun süredir bakımsız bırakıldığını ve ziyaretçiler açısından ciddi güvenlik riski oluşturduğunu belirtti.
Dernek tarafından yapılan açıklamada, içerisinde kule, hamam, konak, misafirhane, depolar, çeşmeler ve işliklerin bulunduğu tarihi yapı topluluğunun yaklaşık 20 yıldır gözlemlendiği belirtilerek, “Bu yapıların yıldan yıla çöküşünü üzülerek izliyoruz” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada, yakın zamana kadar Arpaz ailesi tarafından bölgede yaşayan yaşlı bir kadın ve oğlunun yapılarla ilgilendiği, ancak restorasyon ve müzeye dönüştürme gerekçesiyle alanın belediyeye hibe edilmesinin ardından bu kişilerin bölgeden çıkarıldığı aktarıldı. Buna rağmen aradan geçen sürede herhangi bir restorasyon çalışmasının yapılmadığı kaydedildi.
Sahipsiz kalan tarihi yapılarda duvarların döküldüğü, taşların yerinden koptuğu, ahşap bölümlerin çöktüğü ve özgün ahşap işlemelerin her geçen gün yok olduğu ifade edildi.
Son yıllarda bölgede gelişen ekoturizm faaliyetleri nedeniyle çok sayıda ziyaretçi ve tur şirketinin Arpaz Kulesi ve Beyler Konağı’nı ziyaret ettiği belirtilirken, ziyaretçilerin ciddi risklerden habersiz şekilde yapıların içerisine girdiği vurgulandı. Özellikle ahşap zeminlerde çürüme yaşandığı ve taşıyıcı duvarların dayanıklılığını kaybettiğinin açıkça görüldüğü ifade edildi.
Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD), başta Kültür ve Turizm Bakanlığı olmak üzere ilgili kurum ve yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, yapıların içerisine girişlerin ve kulenin altından geçişlerin derhal engellenmesini istedi. Alanın güvenlik çitleriyle çevrilmesi ve uyarı tabelalarının yerleştirilmesi gerektiği belirtildi.
Açıklamada ayrıca, Arpaz Kulesi ve Beyler Konağı’nın korunması için vakit kaybedilmeden kapsamlı bir restorasyon ve koruma projesi hazırlanması gerektiği ifade edildi. Restorasyon süreci boyunca ziyaretçilerin yapıları güvenli bir mesafeden görebilmesi amacıyla tepedeki bir noktaya ahşap seyir alanı yapılması önerildi.
Dünyadaki benzer tarihi yapı örneklerine dikkat çekilen açıklamada, İtalya’daki Pisa Kulesi örnek gösterilerek, tarihi yapıların kontrollü ziyaret sistemleriyle hem korunabildiği hem de turizme kazandırılabildiği ifade edildi.
Dernek, geri dönüşü olmayan bir yıkım ve olası bir facia yaşanmadan önce yetkililerin harekete geçmesi gerektiğini vurguladı.