Haber Merkezi, (SH)
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 18 Mayıs 2026’da açıkladığı 2026 yılı 1. çeyrek Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarını temel alarak hazırladığı “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü” raporunu yayımladı.
Raporda, TÜİK’in dar tanımlı verilerinin işgücü piyasasındaki gerçek tabloyu yansıtmada yetersiz kaldığı vurgulanırken, DİSK-AR’ın geliştirdiği alternatif hesaplama yöntemleriyle çarpıcı veriler ortaya koyuldu.
Geniş tanımlı işsizlik alarm veriyor: 13.2 milyon işsiz!
TÜİK’in resmi ve dar tanımlı verilerinin aksine, piyasadaki gerçek işsizliği yansıtan geniş tanımlı işsiz sayısı 13 milyon 265 bin olarak hesaplandı.
Raporda öne çıkan işsizlik verileri şu şekilde paylaşıldı:
- Kadın işsizliği zirvede: Geniş tanımlı kadın işsizliği oranı yüzde 39,6 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı.
- Gençlerde işsizlik tırmanıyor: AKP döneminde gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranı 10 puan birden arttı.
- Genç kadınların yarısı işsiz: Gençlerde geniş tanımlı işsizlik ortalaması yüzde 36 iken, genç kadınlarda bu oran yüzde 50,8’e kadar yükseldi.
- Evdeki gençler: Ortaya çıkan bu tabloyla birlikte, Türkiye’de yaklaşık her 4 gençten birinin ne eğitimde ne istihdamda yer alarak evde oturduğu belirtildi.
Resmi istihdam kağıt üstünde kaldı: KATİ oranı yüzde 33.4
DİSK-AR, sadece işsizlik oranlarına bakmanın işgücü piyasasını anlamaya yetmediğini, TÜİK’in açıkladığı istihdam verilerinin de işin niteliğini göstermekten uzak olduğunu vurguladı. Bu amaçla geliştirilen Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) yöntemi, kayıtsız çalışanlar ile kısmi/eksik istihdam edilenleri dışarıda bırakarak sadece sigortalı ve tam zamanlı çalışanların oranını ortaya koyuyor.
Rapora göre:
- 2026 yılı 1. çeyreğinde TÜİK’in resmi istihdam oranı yüzde 42,7 olarak görünse de, güvenceli ve tam zamanlı çalışmayı ifade eden KATİ oranı yüzde 33,4’te kaldı.
- Türkiye’deki çalışabilir durumdaki 66,7 milyon kişinin sadece 22,3 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdam bünyesinde yer alabiliyor.
İstihdamda son bir çeyrekte büyük erime
TÜİK’in mevsim etkisinden arındırılmış verilerine göre de istihdamda düşüş yaşandı. 2025 yılının 4. çeyreğinde 32 milyon 522 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, 2026 yılı 1. çeyreğinde 301 bin kişi azalarak 32 milyon 221 bine geriledi. Bu dönemde arındırılmış istihdam oranı yüzde 48,3 oldu.
Mevsim etkisinden arındırılmamış (ham) verilerde ise düşüş çok daha keskin hissedildi. Son bir çeyreklik dönemde istihdam 1 milyon 177 bin kişi azalarak 31 milyon 480 bin kişiye düştü ve arındırılmamış istihdam oranı yüzde 47,2 olarak kayıtlara geçti.
DİSK-AR, işgücü piyasasındaki bu kötü gidişata ve güvencesizleşmeye karşı acilen istihdamın niteliğini artıracak, kayıt dışılığı ve sömürüyü önleyecek ekonomi politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi.