Editör: Mehmet Murat Yıldırım
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri saldırıları 28 Şubat’ta başladı. İran’daki askeri tesisler, füze altyapısı ve güvenlik merkezlerinin hedef alındığı saldırıların ardından İran da İsrail ve bölgedeki ABD noktalarına yönelik misilleme saldırıları başlattı.
5 Mart itibarıyla çatışmalar altıncı gününe girerken saldırılar yalnızca İran ve İsrail ile sınırlı kalmadı. Lübnan, Irak’ın kuzeyi ve Güney Kafkasya’da yaşanan gelişmeler krizin giderek daha geniş bir bölgeyi etkilediğini ortaya koyuyor.
İsrail ordusu 4 Mart akşamından itibaren İran’ın başkenti Tahran başta olmak üzere birçok kentte yeni hava saldırıları düzenledi. İran’ın füze altyapısı, askeri depoları ve güvenlik tesislerinin hedef alındığı saldırılar sonrası bazı bölgelerde patlamalar meydana geldiği bildirildi.
İran ise İsrail’e yönelik balistik füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşılık verdi. İsrail’in farklı kentlerinde hava saldırısı sirenleri çalarken hava savunma sistemleri devreye girdi. İran yönetimi, saldırıların sürmesi halinde misillemenin genişleyebileceği mesajını verdi.
Gerilim Lübnan sınırına da yansıdı. İsrail ile Hizbullah güçleri arasında karşılıklı roket ve topçu saldırıları yaşandı. İsrail ordusu Lübnan’ın güneyinde bazı noktaları hedef aldığını açıkladı.
Öte yandan Irak’taki Kürdistan Bölgesi de gerilimin yeni başlıklarından biri haline geldi. İran Devrim Muhafızları, Irak’ın kuzeyinde bulunan İranlı Kürt muhalif grupların bazı üslerini füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Bölgedeki bazı noktaların vurulduğu ve sınır hattında askeri hareketliliğin arttığı bildirildi.
Erbil’de Hristiyan yerleşimine saldırı
Çatışmaların etkisi Irak Kürdistan Bölgesi’nin başkenti Erbil’de de hissedildi. Kentin büyük ölçüde Süryani ve Keldani Hristiyanların yaşadığı Ankawa semtinde bir insansız hava aracı saldırısı meydana geldi.
Saldırıda Hristiyan ailelerin yaşadığı bir konut kompleksi ile bir manastırın bulunduğu yapılar zarar gördü. Daha önce IŞİD saldırıları nedeniyle yerlerinden edilen ailelerin de kaldığı binada hasar oluştuğu, ancak saldırı öncesinde tahliye edildiği için can kaybı yaşanmadığı bildirildi.
Saldırı, bölgedeki ABD askeri varlığına ev sahipliği yapan Erbil Havalimanı çevresinde artan güvenlik geriliminin ortasında gerçekleşti.
Nahçıvan’a saldırı ve Azerbaycan’ın tepkisi
Çatışmalar Güney Kafkasya’ya da sıçradı. Azerbaycan’a bağlı Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti’ne insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlendiği bildirildi.
Saldırılarda Nahçıvan’daki bazı sivil noktaların ve altyapı alanlarının hedef alındığı, birkaç kişinin yaralandığı açıklandı. Azerbaycan yönetimi saldırıyı sert sözlerle kınadı.
Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ordunun yüksek alarm durumuna geçirildiğini belirterek saldırının cevapsız kalmayacağını söyledi ve İran’dan açıklama talep etti.
Türkiye açısından kriz
Bölgede büyüyen gerilim Türkiye açısından da dikkatle izleniyor. Türkiye’nin hem İran ile uzun bir sınıra sahip olması hem de Azerbaycan ile yakın siyasi ve askeri ilişkileri bulunması krizi Ankara için doğrudan önemli hale getiriyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yaptığı açıklamalarda, çatışmaların daha geniş bir savaşa dönüşme riskine dikkat çekerek taraflara gerilimi düşürme çağrısında bulundu. Ankara’nın diplomatik temaslarını sürdürdüğü ve özellikle Güney Kafkasya’da yeni bir çatışma hattının oluşmasını engellemeye çalıştığı belirtiliyor.
Son 24 saatte yaşananlar
• İsrail, Tahran ve İran’ın bazı kentlerinde askeri hedeflere yönelik yeni hava saldırıları düzenledi.
• İran, İsrail’e balistik füze ve insansız hava araçlarıyla karşılık verdi.
• İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan sınırında karşılıklı saldırılar yaşandı.
• İran Devrim Muhafızları Irak’ın kuzeyinde İranlı Kürt muhalif grupların bulunduğu bazı noktaları vurdu.
• Erbil’de Hristiyanların yoğun yaşadığı Ankawa semtinde bir konut kompleksi ve manastır insansız hava aracı saldırısında hasar gördü.
• Nahçıvan’a yönelik insansız hava aracı saldırısı sonrası Azerbaycan ordusu yüksek alarma geçirildi.
Bölge genelinde askeri hareketlilik sürerken çatışmaların daha geniş bir coğrafyaya yayılabileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: AA, BBC, Rudaw, ANF