Şırnak’ın Cizre ve Silopi ilçeleri arasında yer alan Yolağzı Köyü çevresindeki arazilere ilişkin uzun soluklu toprak davasında kritik bir aşamaya gelindi. Yargıtay’ın bozma kararı sonrası Cizre Kadastro Mahkemesi tarafından alınan yeniden keşif kararı doğrultusunda, 15 Aralık Pazartesi günü bölgede teknik ve mahalli bilirkişilerin katılımıyla inceleme yapıldı.
Keşif sırasında dinlenen davacı ve davalı tanıkları, Karya mıntıkası olarak bilinen bölgede geçmişte Ermeni yurttaşların yaşadığını, söz konusu arazilerin Ermenilerin kullanımında ve tasarrufunda bulunduğunu beyan etti. İncelemeler, büyük bölümü tarım ve mera alanı olarak kullanılan parsellerde gerçekleştirildi. Çevre köylerin muhtarlarının da aralarında bulunduğu mahalli bilirkişiler, arazilerin geçmiş ve mevcut kullanımına dair görüşlerini mahkemeye sundu. Jandarma gözetiminde yapılan keşif sırasında taraflar arasında kısa süreli gerginlikler yaşandı.
Davalı taraf adına keşifte, Rakel Dink ve kardeşleri Sevan, Mikael, Penyamin ve Panos Yağbasan ile oğlu Arat Dink ve avukatları Hakim Tanış hazır bulundu. Davacı tarafta ise Onuk Ailesi üyeleri ve avukatları, Şırnak Baro Başkanı Abdullah Fındık yer aldı.
1960’lı yıllardan bu yana süren dava sürecinde dosya defalarca farklı kararlarla şekillendi. 1984’te yerel mahkemenin Yağbasan ailesi lehine verdiği karar Yargıtay tarafından bozuldu; ardından yerel mahkeme bu kez Onuk Ailesi lehine hüküm kurdu. Ancak 2008’de yapılan keşifte Yağbasan ailesinin bulunmaması üzerine, Yargıtay davayı usulden bir kez daha bozdu. Son keşifte ise bölge muhtarları ve tanıklar, mıntıkada Ermeni yurttaşların yaşamış olduğunu açık biçimde dile getirdi.
Rakel Dink’in babası Siyament Yağbasan’ın hayatı boyunca sürdürdüğü bu davayı, 2004’teki vefatından önce çocuklarına vasiyet ettiği biliniyor. Dink, ailesinin 1915 sonrası Ermeni Varto Aşireti’nden kalanlar olarak yıllarca sahte tapular ve açılan davalarla mücadele ettiğini, buna rağmen onurlu bir yaşam sürdürmeye çalıştıklarını ifade ediyor.
Keşif için Şırnak’ta bulunan Rakel Dink ve kardeşleri, bu vesileyle komşu Kösreli (Hesana) köyünde bulunan anneleri Delal Yağbasan’ın mezarını da ziyaret etti. Kardeşler, yıllar sonra ilk kez bir araya gelerek annelerinin mezarından aldıkları toprağı, Brüksel’de bulunan babalarının mezarına götürmek üzere yanlarına aldı.