Katıldığı eylem sırasında polis şiddetine maruz kalan Nuray Zencir şikayetçi oldu. Başsavcılık kovuşturmaya gerek görmedi. Mahkeme insanlık dışı muamele diyerek 90 bin TL tazminata hükmetti.
Alevi örgütleri ve Eğitim Sen 2015 yılında “laik, bilimsel ve ana dilinde eğitim” konusunda ülke genelinde basın toplantısı ve protesto gösterileri düzenledi. Eyleme katılan Nuray Zencir polis şiddetine maruz kaldı. Zencir, şiddet uygulayan polisler hakkında şikayetçi oldu. Başsavcılık polisler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermesi üzerine Zencir Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu. Mahkeme, Zencir’e net 90.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
‘Bir polis kaskıyla vuruyordu’
Sözcü’de yer alan habere göre Nuray Zencir de İzmir’de yapılacak eyleme katılmak üzere Basmane Meydanı’na gitti. Henüz açıklama yapılmadan polis toplanan gruba basınçlı su ve biber gazi ile müdahale etti. Nuray Zencir burada ıslandı ve İzmir Fuarı’na doğru kaçtı. Bu arada bazı insanların polisler tarafından darbedilerek gözaltına alınmasını alkışlayarak protesto etmeye başladı.
Tam bu sırada polislerin arasından çıkan bir amir kendisini gözaltına almaya çalıştı. Diğer polisler de bunun üzerine gelerek kendisine vurmaya başladı. Tanık ifadelerine göre bir polis kaskıyla vuruyordu. Bir süre polisten dayak yiyen Nuray Zencir gözaltına alınmadan serbest bırakıldı.
‘7-8 polis memuru beni alıp götürmek için aralarında sırtımı yumrukladılar’
Zencir o anları Devlet Hastanesi’ndeki doktora şu ifadelerle anlattı: “Hatırladığım kadarıyla eylem alanında bir polis memuru kafama gözüme vurdu. Başım döndü yere düştüm. 7-8 polis memuru beni alıp götürmek için aralarında sırtımı yumrukladılar, copladılar, her tarafım çok ağrıyor.”
Devlet Hastanesi’nde düzenlenen raporda, sırt bölgesinde 10-15 santimetre lezyon ve sol elmacık kemiği üzerinde 7 santimetre morarma tespit edildi. Hayati tehlikesi olmadığı, bulguların basit tıbbi müdahale ile giderilebileceği kaydedildi.
Amir: Belki de arkadaşları yapmıştır
Emniyet Amiri Ş.K. ifadesinde, “Memurlarla, şahıslar arasında bir itişme oldu. Kesinlikle şahıslara vurulmadı. Belki de müşteki şahsı vermek istemeyen şahıslar bile yapmış olabilir” dedi.
Başsavcılık polisler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar vermiştir. İtirazı değerlendiren mahkeme de “Başsavcılık kararı uygundur” dedi.
Anayasa Mahkemesi’ne başvuru yaptı
Nuray Zencir, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuruda bulundu.
Yüksek Mahkeme şu tespit ve değerlendirmelerde bulundu:
Devlet her türlü fiziksel ve ruhsal saldırı olayının sorumlularının belirlenmesini, gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek etkili resmî bir soruşturma yürütmek durumundadır.
Yetkililer, olay ve olguları ciddiyetle öğrenmeye çalışmalı; soruşturmayı sonlandırmak ya da kararlarını temellendirmek için çabuk ve temelden yoksun sonuçlara dayanmamalıdır.
Başvurucunun bizzat şiddete başvurduğuna ya da kolluk güçlerine direndiğine dair tutanak veya görüntü bulunmamaktadır. Ayrıca başvurucu hakkında bu toplantı nedeniyle alınmış bir cezai önlem veya soruşturma yapıldığı bilgisi de mevcut değildir. Dolayısıyla güç kullanımının gerekliliği ve orantılığı kolluk birimlerince ortaya konulamamıştır.
Somut olay bir bütün olarak değerlendirildiğinde eylemin insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele şeklinde nitelendirilmesi mümkün görülmüştür.
İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele
Anayasa Mahkemesi hükmü şöyle kurdu:
-“Açıklanan gerekçelerle; İnsan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna oybirliğiyle,
-Anayasa’nın 17. maddesinin üçüncü fıkrasında güvence altına alınan insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının maddi ve usul boyutu itibarıyla ihlal edildiğine oybirliğiyle,
-Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddia hakkında inceleme yapılmasının gerekli olmadığına Engin Yıldırım’ın karşıoyu ve oyçokluğuyla,
-Kararın bir örneğinin insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden soruşturma yapılmak üzere İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine,
-Başvurucuya net 90.000 TL manevi tazminat ödenmesine,
Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığı’na gönderilmesine karar verildi.