Cezayir Ulusal Halk Meclisi, Fransa’nın Cezayir’deki 130 yılı aşkın sömürge dönemini suç sayan yasa tasarısını oy birliğiyle kabul etti. Halka açık oturumda yapılan oylamanın ardından milletvekilleri Cezayir bayrakları sallayarak “Huzur içinde yat şehit, mücadeleye devam” sloganları attı.
Kabul edilen yasa, Fransız sömürge döneminde işlenen suçların tanımlanmasını, Fransa devletinin hukuki ve siyasi sorumluluğunun belirlenmesini, resmi tanıma ve özür mekanizmalarının oluşturulmasını kapsıyor. Ayrıca sömürgeciliğin ve sömürge suçlarının övülmesi de suç kapsamına alınıyor.
Yasada, Sahra bölgesinde gerçekleştirilen nükleer denemeler, sivillerin öldürülmesi, yasaklı silahların kullanımı, zorla yerinden etmeler ve mayın döşenmesi dahil olmak üzere 30’dan fazla suç başlığı yer alıyor. Tasarı, Fransız sömürgeciliğini insanlığa karşı suç olarak tanımlamayı amaçlıyor.
Yasa, Cezayir ile Fransa arasındaki ilişkilerin gergin olduğu bir dönemde kabul edildi. Paris yönetiminin Batı Sahra meselesinde Fas’ın özerklik planını desteklemesi, Cezayir’in tepkisine yol açmıştı. Cezayir, Batı Sahra halkının kendi kaderini tayin hakkını savunurken, Fas’ın önerisini reddeden Polisario Cephesi’ni destekliyor.
Tarihsel süreç
Cezayir, Fransa’nın 1830’larda başlayan işgaline karşı 1 Kasım 1954’te silahlı bağımsızlık mücadelesini başlattı. Yaklaşık 1,5 milyon kişinin hayatını kaybettiği mücadele sonunda ülke 1962 yılında bağımsızlığına kavuştu.
Cezayir İnsan Hakları Savunma Birliği’ne göre, sömürge dönemi boyunca hayatını kaybedenlerin sayısı yaklaşık 10 milyonu buluyor. Fransa ise bu suçları resmen tanımayı reddediyor.
Cezayir’de her yıl 18 Şubat, Fransız sömürgesine karşı verilen mücadelede hayatını kaybedenler anısına Ulusal Şehit Günü olarak anılıyor.