AKP’nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) başkan adayı Murat Kurum’un mağdur ettiği ailelerin çilesi bitmiyor. Kurum’un Çevre ve Şehircilik Bakanı olarak göreve geldiği 2018’de kuraları çekilen, Tuzla ve Maltepe’de inşaatları başlanacağı belirtilen ve iki senede teslim edileceği sözü verilen 5 bin 750 konut hâlâ ortada yok.
Bunun yanında maliyetlere AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Tuzla’daki konutlara ilişkin verdiği “maliyetler hak sahiplerine yansıtılmayacak” ve “sabit taksit olacak” sözleri seçim vaadi olmaktan ötesine geçmedi. Maliyetler 2018’e göre 10 kat arttı. Bu durum da peşinatı dahi ödeyemediği için mağdur olan hak sahiplerine fırsatçıları musallat etti.
Verilen sözler seçimin ardından iktidar tarafından göz ardı edildi. 2019’da 849 liradan 249 ay vadeli taksit imkânı sunulan hak sahiplerinden 2023’te yapılan son sözleşme görüşmesinde 2 – 3 milyon lira talep edilirken peşinat olarak 200 – 300 bin lira istendi. Aylık taksit tutarı ise asgari ücret 17 bin 2 lirayı aştı. Bu rakamları ödemesi mümkün olmayan yurttaşların hali fırsatçıların iştahını kabarttı.
Sorunun kaynağı TOKİ
İstanbul’un birçok bölgesinde kentsel dönüşüm mağdurlarının avukatlığını yapan Onur Cingil, TOKİ’nin alt gelirli hak sahiplerini satışa zorladığını ifade etti. Cingil şöyle devam etti: “Muvafakat ve sözleşme koşulları ile süreçleri değişiyor. Tuzla’daki teslimat şekline de bakmak gerekir. TOKİ, sözleşmeyi önden yapmayıp inşaatlar tamamlandıktan sonra imzalıyor, dünyada bunun eşi benzeri bir model yok. İnsanlar sıkıntılı durumda. TOKİ ödemeler bitmeden devir yapmak bir kenara tapu dahi vermiyor, öte yandan ödeme noktasında problem yaşayanların tapusuna da TOKİ ortak oluyor ve miras devredilemiyor. İnsanlar ne yapsın, altı senedir teslim yapılmayan yerde devre izin vereceksiniz ya da isyana göz yumacaksınız. Sorun sorunu doğuruyor.”
TOKİ Mağduru Hak Sahiplerinden Süleyman Torun, “Emlakçılar ilk başlarda hak sahiplerine 20 bin lira teklif ediyorlardı şu an bu rakam üç yüz bin liralara kadar geldi” dedi. Torun şöyle devam etti: “Beni geçenlerde bir emlakçı aradı. İlk sorduğumda hak sahibi olduğunu söyledi, ben sorgulamak için ismini öğrenmek istediğimde doğruyu itiraf etti ve orada yaşayan bir emlakçı olduğunu söyledi. Bana ‘hak sahipliği boşa gitmesin, hem onlar hem biz kazanalım’ dedi. Özellikle Maltepe etabına yoğun bir talepleri var. Belki deniz görmüyor ancak iyi bir konumu var. Biz alt gelir grubuna dahiliz. Bize bu yüzden emlakçılar dadanmış durumda. Sürekli bizimle iletişime geçmeye çalışıyorlar. Askeri alanda yapılacak lüks konutlardan ötürü orada hakları olsun istiyorlar. Haklarımızı devretmemiz karşılığında” dedi.
Emlakçıların hak sahipliğini elde ederek kâr edeceklerini belirten Torun, “Gruplarımıza sızmaya çalışıyorlar. Sızanlara savcılığa şikâyet edeceğimizi söylüyoruz. Taktikleri de şu, yasal olarak devir yapamıyorsunuz o yüzden hak sahiplerinin cebine parayı koyuyorlar sonra da noterde imza ile peşinatı ödüyorlar” diye konuştu.
Hukuki süreç hakkında da bilgilendirmede bulunan Torun, TOKİ’nin göstermelik bir şekilde direkt devirleri önlediğini ancak bir yılın ardından devir teslim hakkının tanındığını ve sürecin noter eşliğinde yapıldığını söyledi.
Onda birine daire aldılar
Kendisine birçok teklif yapıldığını ileri süren Emin Yazıcı ise şunları aktardı: “Geçmişte mevcut ev fiyatlarını karşılayamayacağım ve bu hak sahipliğine ilgi olduğu için ilan paylaştım. Bana hemen dönüşler sağlandı. Ancak bunlar en başta komik fiyatlardı, fırsatçılık yaparak on bin lira teklif edenler oldu. 3 milyonluk ev için 400 bin liraya çıkanlar oldu ancak bu da sağlam pazarlıkla oldu. Ben son anda vazgeçtim. Bu arkadaşın bir başkasının hakkını 280 bin liraya aldığını öğrendim. İkinci bir daire almak istediğini de söyledi.”
***
Bunun adı dolandırıcılık
Devre Mülk Mağdurları Türkiye Platformu, İstanbul’da bulunan Türkan Saylan Kültür Merkezi’nin Nazım Hikmet Salonu’nda bir araya gelerek mağduriyetlerini dile getirdi. Mağdurlar yaşadıkları deneyimleri aktardı. Platform kurucusu ve yöneticisi Ergün Şekerlisoy yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Sizi tekrar zararınızı gidermek amaçlı görüşmeye çağırırlarsa gitmeyin, bunlar bizi dolandıranların yan kuruluşları, aynı taktiklerle sizleri ağa düşürmeye çalışıyorlar. Şimdi tekrardan piyasaya sahte isimlerle çıkıp, medya aracılığı ile dertten kurtaracağız diyerek bizi oyalıyorlar. Lüks rezidanslarda konuşlanıyorlar. Sizin devremülklerinizi kiraya vererek sırtınızdan para kazanıyorlar.”