Türkiye Barolar Birliği Başkanı R. Erinç Sağkan, çocuğun yüksek yararıyla ilgili yaptıkları projede 7 bölgeden 52 davayı incelemeye aldıklarını belirterek, “Davalarda, çocuğun yüksek yararı ilkesinde belirlenen kıstasların tamamının uygulandığı oranın yüzde sıfır olduğunu gördük. Bu inanılmaz bir oran” dedi.
Türkiye Barolar Birliği (TBB), Saadet Öğretmen Çocuk İstismarı İle Mücadele Derneği (UCİM) ve Atatürk Üniversitesi tarafından ‘Çocuk İstismarı İle Mücadele’ konferansı düzenledi.
Konferansta konuşan UCİM Genel Başkanı Saadet Özkan, köy okulunda görevliyken ortaya çıkardığı istismar ve sonrasında yaşananları anlattı.
Özkan, “Çocuklarımız, Jandarma Komutanlığı, rehber öğretmenler, gelen müfettişlere olayı anlattı. Çocuklar üniversite hastanesi, Adli Tıp Kurumu, Yüksek İhtisas Kurumu’na gitti. Benim çocuklarım Disneyland’a gitmedi, defalarca bunu anlattılar. Şu anda ülkemizde adli görüşme odaları, çocuk izleme merkezleri var. Ama yargıçlarımızın bu konuda bilinçlenmesi, ihtisaslaşması şart. Çünkü ihtisaslaşmadığımız bir alanda sancı çekeriz, sorun yaşarız” diye konuştu.
Avukatlığa başladığı 2000 yılında CMK dosyasında davasına girdiği bir kız çocuğunun dosyasıyla ilgili yaşananlar sonrası çocuk hakları konusuna çalışmaya başladığını söyleyen Türkiye Barolar Birliği Başkanı R. Erinç Sağkan, 2014 yılında Ankara Barosu yönetiminde genel sekreter görevini almasıyla birlikte de bu alana özel önem verdiklerini kaydetti. 2014 yılında çocuk hakları konusunda avukatlara özel eğitim verdiklerini ifade eden Sağkan, bu eğitime katılanların çocuk davalarına girebildiklerini anlattı.
Sarılmalı görüş projesi
Konuşmasında cezaevlerinde yatan 18 yaşından küçük çocuklar için hazırladıkları ‘sarılmalı görüş projesi’ni de anlatan Sağkan, müvekkili tutuklu olan Avukat Dilber Kanşay’ın bu konuda verdiği mücadelenin örnek olduğunu söyledi.
Kanşay’ın tutuklanan çocuk müvekkilinin ‘ailemle sarılmalı görüş istiyorum’ talebi üzerine çalışmaya başladığını ifade eden Sağkan, kendilerinin de destek verdiğini bildirdi.
Kanşay’ın Türkiye Ombudsmanlığına yaptığı müracaata kendilerinin de dilekçe ile desteklediklerini vurgulayan Sağkan, şunları söyledi:
“2020 yılında ombudsmanlık tavsiye kararı çıkardı. Bu kararı bizimle birlikte Adalet Bakanlığı’na da gönderdi. Ombudsman bildiğiniz gibi tavsiye kararı veriyor ama etkindir.
‘Çocukların ıslah amacını öngören yasal düzenleme teklifi var. Bu teklif çok haklı ve doğru. Çocuklar ve yetişkinler görüşlerde aynı şekilde tutulmamalı, düzenleme yapın. Çocukların bütün görüşlerini açık görüş haline getirin’ şeklindeki tebliği bizimle birlikte Adalet Bakanlığı’na da gönderildi. Defalarca bakanlığa gittik, uygulama konusunda ısrarcı olduk. 2021’de çocukların görüşmesi hakkındaki düzenleme geldi. Artık bütün çocuklar görüşlerini açık görüş olarak yapıyorlar. Avukat Dilber Kanşay sayesinde yaklaşık sayıları 5 bine ulaşan bütün çocuklar görüşlerini aileleriyle sarılarak gerçekleştiriyorlar. İşte bu noktada barolara düşen görevler ortaya çıkıyor.
Barolar Birliği’ne düşen görevler var bu alanda. Elimizde enstrüman çok. Gözaltına alınana, mağdur olana, emniyette, cezaevinde biz varız. Yargılamaya katılabiliyoruz. Sadece katılarak değil, bu işi hakkıyla yapabilmek için bize düşen hukuki altyapısı çok güçlü meslektaşlar yetiştirmek. Meslek içi eğitimlerle, staj eğitimleriyle farkındalığı artırmak, donanımlı ulusal ve uluslararası mevzuata hakim avukatlar yetiştirmek.”
“Çocuğun yüksek yararı uygulamada sıfır”
Konuşmasının son bölümünde ‘çocuğun yüksek yararı’ konusunda bir projeye imza attıklarını belirten Başkan Sağkan, 7 bölgeden 52 davayı incelemeye aldıklarını söyledi. BM Çocuk Hakları Sözleşmesinde, Çocuk Hakları Komitesinin bireysel başvurulardan aldığı kararlardaki çocuğun yüksek yararı ilkelerinin belirleyerek çalışmaya başladıklarını ifade eden Sağkan, şöyle konuştu:
“7 bölgeden 52 dava dosyası incelendi, çalıştaylar yapıldı. Çok kıymetli bir rapor ortaya çıktı. Çocuğun yüksek yararı ilkesinde belirlenen kıstasların tamamının uygulandığı dava oranının yüzde sıfır olduğunu gördük. Bu inanılmaz bir oran. Yani hiçbir dava dosyasında belirlenen kıstasların tamamı uygulanmamış. Uygulanan dosyalar var. Her birinin ayrı ayrı yüzdelerini çıkardık. Hiç uygulanmayan, bazıları uygulanan bazıları uygulanmayan ilkeler var. Konu çocuğun yüksek yararı olduğunda bizim ‘burada da 3 kıstası uygulamışlar, bu bile başarı’ deme şansımız yok. 8 kıstas varsa 8’inin de kararlarında olmasını sağlamak için uğraşmak durumdayız.”