Rusya’nın Ukrayna’yı işgal girişimine AB ülkeleri ve ABD başta olmak üzere birçok ülkeden ve kurumdan yaptırım kararları geldi. Peş peşe gelen bu kararların bazıları ise tüm Rusya vatandaşlarına ve Rus kültürüne yönelik saldırılara dönüştü. İşte Dostoyevski derslerinin ve Ana Karenina dizisinin çekimlerinin iptal edilmesine varan yaptırımların listesi.
Ukrayna üzerinden büyüyen ABD/NATO – Rusya gerilimi geçen hafta Putin’in Donetsk ve Lugansk Halk Cumhuriyetlerini resmen tanıması gerilimi artırdı. Putin’in bu kararının ardından Rusya’nın Halk Cumhuriyetlerini aşarak Ukrayna’nın diğer şehirlerine saldırması ile gerilim üst seviyeye ulaştı.
Savaş kararının hemen ardından Rusya devlet görevleri ve kurumları ile başlayan yaptırım listesi hızla Rusya vatandaşlarına ve Rus kültürüne yöneldi.
ABD, Kanada ve AB ülkeleri ile birçok uluslararası kurumunun dahil olduğu yaptırım listesini Sputnik’ten Selin Uludağ derledi.
Bu kararlar arasında Rus sporcuların lisanslarının elinden alınması, dünyaca ünlü orkestra şefinin “Rusya’yı kınamadığı için” Filarmoni Orkestrası’ndan atılması hatta ‘Dostoyevski’ konulu derslerin iptal edilmesi var.
23 Şubat
- * YouTube, Donetsk Halk Cumhuriyeti lideri Puşilin’in hesabını engelledi. Daha önce DHC Enformasyon Bakanlığı, DHC Halk Milisi ile Lugansk Enformasyon Merkezi’nin Youtube hesapları da engellenmişti.
ABD ve Avrupa’da eğitim gören Rus öğrencilerin kayıtlarının silinmesi ve bulundukları ülkeden sınır dışı edilmesi gündemde
24 Şubat
- * 21. yüzyılın Rus opera repertuarının önde gelen yorumcusu olarak anılan Münih Filarmoni Orkestrası şefi Valery Gergiev görevinden alındı. Gergiev, Edinburgh Uluslararası Festivali’ndeki onursal başkanlığı görevinden de istifa etmek zorunda bırakıldı.
- * ABD ve Avrupa’daki Rus vatandaşlarına yönelikte kimi yaptırımlar geldi. Rusya İnsan Hakları Sorumlu Yetkilisi Tatyana Moskalkova, Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Avrupa’daki üniversitelerde öğrenim gören Rus öğrencilerin kayıtlarının silindiğini açıkladı.
- * ABD Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi üyesi Temsilci Eric Swalwell CNN’e verdiği röportajda kendisinin ve bazı Kongre üyelerinin ABD’deki Rus öğrencilerin sınır dışı edilmesi ve eğitimlerine son verilmesi için çalışmalar yürüttüğünü açıkladı.
25 Şubat
- * 25 Eylül’de yapılması planlanan Rusya Grand Prix’si Formula 1 ekibi tarafından iptal edildi.
- * Avrupa Yayın Birliği (EBU), mayısta düzenlenecek 2022 Eurovision Şarkı Yarışması’na Rusya’nın katılamayacağını duyurdu.
- * Litvanya Kültür Bakanı, Moskova’daki Vahtangov Tiyatrosu’nun Sanat Yönetmeni Rimas Tuminas’ın Vilnius Malıy Tiyatrosu’ndaki görevinden alınmasını istedi. Litvanya Radyo ve Televizyon Komisyonu’nun Rus televizyon kanallarını engellemeye karar vereceğini ve Rusya’dan gelen tüm sanatçıların Litvanya’ya girmesinin yasaklanacağını söyledi.
Kanada’da Rus votkaları raflardan kaldırılmaya başlandı
26 Şubat
- * Kanada’da alkollü içecek satışı yapan marketlerde Rus votkaları ve diğer Rus yapımı alkollü içecekleri raflardan kaldırılmaya başlandı.
- * Moldova, Sputnik’in sayfasını yasakladı. Radyo yayını da 7 Mart’ta sonlandırılacak
- * Polonya, Dünya Kupası play-off maçında Rusya ile oynamayı reddetti.
- * Fransız sularında seyretme izni bulunan Rus kargo gemisi, Manş Denizi’nde durduruldu.
27 Şubat
- * Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı, “Rus RT televizyonu ve Sputnik haber ajansı AB’de yasaklanacak” dedi
- * ABD merkezli UPS ve FedEx posta servisleri, savaş nedeniyle, Rusya’ya mektup ve koli teslimatını askıya aldığını duyurdular.
- * Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Rusya Uzay Ajansı Roscosmos’un Başkanı Dmitriy Rogozin ile 28 Şubat Pazartesi günü yapılması gereken görüşmeden vazgeçtiği belirtildi. Görüşmede başta Mars Misyonu projesi olmak üzere işbirliğinin değerlendirilmesi gerekiyordu.
- * Dünya Tekvando Federasyonu, Putin’e verilen onursal siyah kuşağın iptal edildiğini duyurdu. Uluslararası Judo Federasyonu da birkaç gün önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in onursal başkanlığının askıya alındığını açıklamıştı.
Rus ve Belaruslu sporcuların uluslararası müsabakalara katılmasına izin verilmemesi istendi
28 Şubat
- * Uluslararası Olimpiyat Komitesi, uluslararası spor federasyonları ve müsabakaların organizatörlerine Rus ve Belaruslu sporcuların katılımına izin verilmemesi çağrısı yaptı.
- * Volvo, ‘ikinci bir emre kadar’ Rusya’ya araç gönderimini durdurdu.
- * Rusya’nın Lizbon Büyükelçiliği, Portekiz’e doğru ilerleyen Rus ‘Ural Havayolları’ şirketine ait yolcu uçağının havada geri döndürüldüğünü duyurdu.
- * Ukrayna’nın en büyük telekomünikasyon şirketi Kyivstar, Rusya ile Belarus’tan şirkete ait numaralara SMS gönderimini engelleme kararı aldı.
- * Virginia, New Hampshire, Ohio ve Utah eyaletlerinde Rus votkası satışlarının durdurulması kararının alındı.
Rus futbol kulüpleri ile Rusya Milli Takımı bütün turnuvalardan men edildi
- * FIFA ve UEFA, Rus kulüpleri ile Rusya Milli Takımı’nın ikinci bir duyuruya kadar bütün turnuvalardan men edildiğini açıkladı. 27 Şubat’ta FIFA yetkilileri, uluslararası maçlarda Rusya bayrağı kullanılmasını ve ülkenin milli marşının çalınmasını yasaklama kararı almıştı.
- * Euroleague Basketbol Konseyi’nin, Rus basketbol takımlarının THY EuroLeague katılımını belirsiz bir süre için askıya alma kararı aldığı belirtildi. THY EuroLeague’de Rusya’yı CSKA Moskova, Zenit St. Petersburg ve UNICS Kazan takımları temsil ediyordu.
Yunanistan ‘Kuğu Gölü Balesi’ gösterimini iptal etti, Rus kültür kuruluşları ile etkinlikler askıya alındı
1 Mart
- * Walt Disney yapım şirketi, filmlerinin Rusya’daki sinemalara dağıtımını askıya aldığını duyurdu. ABD’li film yapım şirketi Walt Disney, Twitter adresinden yaptığı açıklamada, Walt Disney stüdyolarının alt şirketi Pixar’ın Mart ayı içerisinde vizyona girecek ‘Turning Red’ animasyon filmi de dahil olmak üzere tüm diğer uzun metrajlı yapımlarının Rusya’daki gösterimlerini durdurduğunu belirtti.
- * Yunanistan Kültür ve Spor Bakanlığından yapılan açıklamada, Atina Konser Salonu’nda ‘Moskova’dan canlı Bolşoy Balesi gösterimi’ etkinliği kapsamında 6 Mart’ta izleyiciyle buluşturulması planlanan ‘Kuğu Gölü Balesi’ gösteriminin iptal edildiği belirtildi. Açıklamada, Kültür ve Spor Bakanı Lina Mendoni’nin talimatıyla Rus kültür kuruluşları ile etkinlik düzenlenmesinin, buna yönelik işbirliği ve program yapılmasının askıya alındığı kaydedildi.
- * ‘Amerikan kamu yayın kuruluşu NPR’in aktardığına göre, Russia Today (RT) kanalı ve Sputnik ajansının video paylaşım platformu TikTok’taki hesaplarına erişim engeli geldi. İspanya ve Almanya’daki Sputnik çalışanları da iki ülkede RT ve Sputnik hesaplarına erişemediklerini doğruladı.
Twitter, Sputnik çalışanlarının ‘kişisel’ hesaplarına ‘Rus devletine bağlı medya’ etiketi koydu
- * 28 Şubat günü Sputnik çalışanlarını ‘Rus devletine bağlı medya’ ibaresiyle etiketleyen sosyal medya platformu Twitter, bu kez de kurum ile alakası bulunmayan kişilerin profillerine de aynı ibareyi ekledi. Twitter’a tepki gösteren Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) ve DİSK Basın-İş, uygulamayı ‘fişleme ve gazetecilerin ifade özgürlüğünün ihlali’ olarak nitelendirildi. Yapılan açıklamada ‘uygulamaya derhal son verilmesi’ çağrısında bulunuldu.
- * Rusya’daki Netflix kullanıcılarının yaptırım uygulanan Sberbank ve Alfabank kartlarıyla abonelik ödemesi yapamadığı belirtildi.
- * Google, RT televizyonu ve Sputnik haber ajansının Avrupa’da yayın yapan YouTube kanallarını bloke etme kararı aldıklarını açıkladı.
- * 2022 Dünya Voleybol Şampiyonası’nın ev sahipliği Rusya’dan alındı.
- * Microsoft, RT ve Sputnik’i yasaklayacağını duyurdu. Ayrıca Meta(Facebook) bünyesinde yer alan Instagram, Sputnik Haber Ajansı’na ait birden fazla hesaba erişimi kısıtladığını açıkladı.
AB’den Rus sanatçılara yaptırım
- * Avrupa Birliği, yaptırım listelerine viyolonsel ustası Aleksandr Roldugin, yazar Zahar Prilepin, film yönetmeni Tigran Keosayan ve bir dizi gazeteciyi eklediğini duyurdu.
Uluslararası Bisiklet Birliği, Rus ve Belaruslu sporcuların uluslararası yarışmalara katılımını askıya aldı
- * Uluslararası Otomobil Federasyonu (FIA), Rus milli takımlarının uluslararası yarışlara katılmasına izin verilmeyeceği belirtildi.
- * Apple ve Nike şirketleri Rusya’da internet üzerinden satışlarını durdurma kararı aldı. Aynı zamanda Rusya dışında RT ve Sputnik uygulamalarına App Store’dan artık erişilemiyor.
- * Universal film stüdyoları, filmlerinin Rusya’da dağıtımını askıya aldığını duyurdu.
- * Rus atletlerin Dünya Atletizm Birliği’nin (World Athletics) himayesindeki uluslararası yarışmalara katılması engellendi.
- * İsveç, Norveç ve Finlandiya’da Rus votkalarının satışı durduruldu. İsveç’in devlete ait içki mağazaları zinciri Systembolaget, tüm Rus ürünlerini ürün yelpazesinden çıkardığını ve Rus ürünlerinin tüm reklamlarını iptal ettiğini duyurdu.
- * Netflix, Tolstoy tarafından yazılan roman Anna Karenina’ın çekimlerini iptal etti. Şirket, birkaç Rus orijinal projesinin de çalışmasını durdurdu.
Yazar Paolo Nori’nin Dostoyevski üzerine vereceği ders iptal edildi
2 Mart
- * İtalya’daki Milano-Bicocca Üniversitesi, Yazar Paolo Nori’nin Dostoyevski üzerine vereceği dersi iptal etti. Üniversite, kararın gerekçesini ‘polemiklerden kaçınmak’ olarak açıkladı. Karara tepki gösteren Nori, “Bu resmen sansür ve saçmalık” dedi.