15 Temmuz darbe girişimine uzanan yoldaki en önemli işaretlerden biri olarak kabul edilen 17-25 Aralık operasyonlarının 8. yıldönümünde olayın kahramanları ne yapıyor?
15 Temmuz darbe girişimi sonrasındaki davalarda “Fetullahçı Terör Örgütü / Paralel Devlet Yapılanması” (FETÖ/PDY) olarak isimlendirilen Fetullah Gülen Cemaati ile AKP hükümeti arasında yaşanan gerilimin en açık şekilde ortaya çıktığı 17-25 Aralık operasyonları 2013’te gerçekleşti. Bugün cemaat ve AKP arasındaki ‘kırılma anı’ olarak anılan olay 8 yıl önce, 17 Aralık 2013 sabahı, ‘rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık’ gibi suçlamalarının yöneltildiği iş insanı, siyasetçi ve bürokratlar hakkında verilen gözaltı kararları ile başladı.
O dönem İstanbul Cumhuriyet Başsavcı vekili olan Zekeriya Öz’ün yönettiği operasyonda dönemin Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan’ın oğlu Salih Kaan Çağlayan, İçişleri Bakanı Muammer Güler’in oğlu Barış Güler, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar’ın oğlu Abdullah Oğuz Bayraktar, Halkbank Genel Müdürü Süleyman Aslan, iş insanları Ali Ağaoğlu, Reza Zarrab (Rıza Sarraf) ve Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir’in de aralarında olduğu 89 kişi gözaltına alındı.
Dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, soruşturmayı “hükümeti ve ekonomiyi hedef alan siyasi bir operasyon” olarak nitelendirdi. 25 Aralık’ta Savcı Muammer Akkaş yolsuzluk ve rüşvet iddiasıyla başlattığı soruşturma kapsamında Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ı da şüpheli sıfatıyla ifadeye çağırmak üzere bir belge hazırladı. Ancak İstanbul Emniyet Müdürü Selami Altınok, gözaltı ve arama talimatını, gerekçe ve delillerinin yetersizliği nedeniyle geri çevirdi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 11 ay süren inceleme sonrası dosyayla ilgili takipsizlik kararı verdi. İstanbul 6. Sulh Ceza Hakimliği de 16 Aralık 2014’te, takipsizlik kararına yapılan itirazı reddetti. Operasyonla birlikte ismi kamuoyunda sıkça anılanların bugünkü durumları ise şöyle:
Operasyonda bakanlar, çocukları ve birçok bürokrata rüşvet dağıtmakla suçlanan Zarrab, Mart 2016 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde İran yaptırımlarını delme suçlamasıyla tutuklandı ve itirafçı oldu. New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nde yargılanan Zarrab, 2018 yılında mahkemeye kefalet karşılığında tutuksuz yargılanmak için başvurdu ve başvurusu kabul edildi. Daha sonra ismini “Aaron Goldsmith” olarak değiştirdi ve Florida’da 20 dönümlük at çiftliği işletmeye başladı. Miami’de Biscayne Körfezi manzaralı ultra lüks bir gökdelende 3.6 milyon dolarlık evde oturuyor.
Dönemin İçişleri Bakanı Güler operasyon sonrası siyaset sahnesinden çekildi. Twitter’daki en son mesajı 2014 yılına ait. Ancak 2019 yılından itibaren AKP çatısı altında gerçekleştirdiği ziyaretlerin paylaşımlarını retweet ediyor. Güler, son olarak Erdoğan Bayraktar’ın itiraf niteliğinde değerlendirilen açıklamalarından sonra Sözcü yazarı Emin Çölaşan’a “kendisine dair bir suçlama olmadığını” söyledi.
Patek Phillippe saati operasyonun sembollerinden oldu. Ekonomi Bakanlığı’ndan istifa etti. Siyasete ara verip oğlu ve kardeşiyle birlikte ticari işlere döndü. 2018’in Mart ayında AKP Mersin 6. Olağan İl Kongresi’ne katıldı ve burada il başkanı seçilen Cesim Ercik’in 19 kişilik listesinde ‘asil delege adayı olarak’ yer aldı. Bugüne, kadar bu görev dışında siyasette yer almadı.
17 Aralık sonrası Çevre ve Şehircilik Bakanlığı görevinden istifa eden Erdoğan Bayraktar, NTV yayınında “kendisinin bir suçu varsa Erdoğan’ın da istifa etmesi gerektiğini” söylemiş, “alınan tüm kararlarda Erdoğan’ın talimatı bulunduğunu” belirtmişti. Kendi internet sitesindeki bilgilere göre 2014’te kurucusu olduğu inşaat firması Bayraktar İnşaat’ın tekrar başına geçti. 29 Ağustos 2021’de verdiği bir röportajda ise 17-25 Aralık’ta ortaya atılan ve delil sayılan ses kayıtlarını kabul ederek tartışmaları yeniden başlattı. Bayraktar, sosyal medya da sık sık AKP’ye yönelik eleştirel paylaşımlarla gündeme geliyor.
İddialar sonrası görevinden alınan dönemin Avrupa Birliği Bakanı Egemen Bağış stratejik danışmanlık ve düzenlediği konferanslarda konuşmacılık yaptı. Bu dönemde “Başmüzakereci’nin Kaleminden” adlı makalelerinin derlendiği bir kitap çıkaran Bağış, 2019 yılında Çekya’ya Prag Büyükelçisi olarak atandı.
Dönemin Halkbank Genel Müdürü Süleyman Aslan’ın evindeki ayakkabı kutuları içerisinden operasyon sırasında 4,5 milyon dolar para çıktığı iddia edilmişti. Aslan, bu paraların “İmam Hatip yapılmak için toplandığını ve bağış paraları olduğunu” açıkladı. 17 Aralık soruşturması kapsamında gözaltına alınıp 57 gün sonra serbest bırakılan Aslan, daha sonra Ziraat Bankası’nın olağan genel kurulu toplantısında üç yıl süre ile oy birliği ile Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. 9 Mayıs 2014 tarihinde bu görevinden de istifa etti.
17-25 Aralık operasyonu sırasında İstanbul Valisi olan Hüseyin Avni Mutlu 15 Eylül 2014’te merkeze alındı. FETÖ/PDY davasında hakkında verilen 3 yıl 1 ay 15 günlük hapis cezasının onanmasının ardından Edirne’de teslim olarak F Tipi Cezaevi’ne konulan Mutlu 36 gün tutuklu kaldıktan sonra tahliye edildi. 29 Kasım 2021’da Öze Dönüş Platformu’nun düzenlediği kahvaltılı toplantıda 17-25 Aralık ile ilgili sorulara, “Ben memuriyetimle ilgili hiç konuşmadım. Sadece mesaimi yaptım. Mesaim neyi gerektiriyorsa onu yaptım” diye yanıt verdi.
Dönemin İstanbul Emniyet Müdürü Hüseyin Çapkın, operasyondan iki gün sonra görevden alınarak merkez valisi olarak atandı. 17 Aralık soruşturmasının kendisinden gizlendiğini belirtti. 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ‘FETÖ Mülkiye yapılanması’ davasında yargılandı ve 2 yıl 1 ay hapis cezası aldı. 17 Haziran 2017’de teslim olarak tutuklanan Çapkın hakkında, Mehmet Ağar’ın kendisine kefil olmasının ardından 19 Aralık 2017’de tahliye ve ev hapsi kararı verildi. Operasyonla ilgili olarak daha sonra açılan “17-25 Aralık kumpas” davasında tanıklık yaptı.
17 Aralık sonrası gözaltına alınıp serbest bırakılanlardan dönemin Fatih Belediye Başkanı Mustafa Demir, 2014 yerel seçimlerinde bir kez daha belediye başkanı seçildi. 24 Haziran 2018 genel seçimi öncesi belediye başkanlığından istifa etti ve AKP’den İstanbul milletvekili seçildi.
(DUVAR)