Dün Adana`nın Aladağ ilçesinde öğrenci yurdunda çıkan yangın üzerine TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi kamuoyunun aydınlatılması için basın açıklaması gerçekleştirdi.
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından ‘Aladağ yurt yangını ile ilgili kamuoyunun aydınlatılması için soruyoruz!’ başlıklı basın açıklamasında, önlenebilir cinayetlerde ‘kader’ sözünün kullanılmasının bilim ve akıldan uzak bir değerlendirme olacağı belirtilirken, iktidarın sermaye, rant odaklı keyfi uygulamalarının ve muhafazakar politikalarının ülkeyi felakete sürüklediği vurgulandı.
Adana’da yaşanan katliamda, yangın merdivenin kapılarının kilitli olmasının yozlaşmış ahlak anlayışının bir sonucu olduğu belirtilen açıklamada, bu anlayışın sonucunda yurtta kalan kız çocuklarının ‘öldürüldüğünü söylemek durumundayız’ denildi.
KMO tarafından yapılan açıklamada yaşanan facianın kaza olmadığı, cinayet olduğu kaydedildi. Açıklamada ‘Yangınların oluşmaması için önlemler ve oluştuktan sonra etkin söndürülmesine yönelik maddeler/sistemler tasarlayan bir meslek disiplininin örgütü olarak, aşağıdaki soruların sorulması ve yanıtlarının aranmasının’ dersler çıkarılmasında ve sorumluların netleştirilmesinde katkı sağlayacağı belirtildi.
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi tarafından yapılan basın açıklaması şöyle:
Yaşadığımız her felakette, önlenebilir cinayetlerde "kader" sözünün kullanılması bilimden, akıldan uzak bir değerlendirmedir. Ülkemiz iktidarın sermaye, rant odaklı, keyfi uygulamaları, muhafazakar politikaları ile felakete sürüklenmektedir.
Yaratılmaya çalışılan yeni Türkiye`de, devletin, politikasını empoze etmek için ilk odaklandığı noktalardan birisi de kuşkusuz ki çocuklar. Alt-üst edilmiş eğitim politikası, imam hatipleştirilen okullar, muhalif öğretmenlerin ihraç edilmesi bir boyutuyken savaş politikaları ve emek cephesinde yaşanan hak gaspları, düşen ücretler, yoksulluğun artışı ile de diğer bir boyutu da; çocuk işçiliği, çocuk istismarı, cezaevindeki çocuklar; artan yoksulluk ve devletin "başka cemaatlere alan açma" girişimleri ile denetimden uzak cemaat yurtları. Bu yurtlarda "makbul" çocuklar yetiştirilmeye çalışılırken; erken yaşta evlilikler, çocuk istismarı üzerine çalışma yapması gerekirken rıza yaşını "12"ye indiren hükümet bu yaşananların sorumlusudur!
Adana`da bugün gelen katliam haberinde ilk gelen bilgi "yangın merdivenine giden kapının kilitli olduğu" yönündeydi. Özellikle kız çocukları ve kadınların kaldığı yurtlarda "dışarıya kaçma şüphesi", "yurda geç girme ihtimali", "içeriye birisinin alınma" şüphesi ile ulaşılabilir olması gereken yangın çıkışlarının kilitli tutulduğu biliniyor! Kız çocuklarının bilerek, yozlaşmış ahlak anlayışlarının bir sonucu olarak öldürüldüğünü söylemek durumundayız!
Bu haliyle yaşananın bir kaza değil, cinayet olduğunun, faillerin, sorumluların bir an önce yargılanmasının, bu yaşananların benzerinin olmaması için elzem olduğunun altını çiziyoruz!
Yangınların oluşmaması için önlemler ve oluştuktan sonra etkin söndürülmesine yönelik maddeler/sistemler tasarlayan bir meslek disiplininin örgütü olarak, aşağıdaki soruların sorulması ve yanıtlarının aranması bu olaydan dersler çıkarılmasını sağlayacaktır. Ayrıca sorumlulukların netleştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Tartışma için gerekli bilgiler
1) Özel Öğrenci Yurtları Açılmasına Hangi Kurum İzin Verir?
Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği`ne göre; özel öğrenci yurtları, Milli Eğitim Bakanlığınca ya da Valiliklerce düzenlenecek yurt açma izin belgesi sonucu açılabilir.
2) Yurtlardaki Yangın Önlemlerini Belirleyen Mevzuat Hangisidir?
Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği`nin 6. maddesi c bendi 16. maddesine göre yurtlarda ilgili mevzuata göre yangın merdiveni, yangına karşı söndürme malzemesi ve tesisatı bulunmalıdır. İlgili mevzuat ise Binaların Yangına Karşı Korunması Hakkında Yönetmeliği`dir
3) Yurtlar Açılırken Hangi Belgeleri Beyan Etmelidir?
Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği`ne göre yurtların ruhsat alabilmesi için;
· Yetkili kuruluştan alınan binanın depreme dayanıklılığını gösteren belge,
· Yetkili kuruluştan alınan yapı kullanma izni belgesi
· Yetkili kuruluştan alınan binanın yangına karşı yeterli güvenliğe sahip olduğuna dair rapor. Beyan edilmesi zorunludur.
4) Yurtların Denetimleri Hangi Sıklıkta Yapılır?
Özel Öğrenci Yurtları Yönetmeliği`ne göre yurtların denetlenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur:
a) Denetleme, gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerinin tabi oldukları mevzuat hükümleri ve bu yönetmelikte belirtilen esaslar dikkate alınarak yapılır.
b) Yurtlar, bu yönetmeliğe göre gerekli görüldüğünde Bakanlıkça, mülki idare amirleri tarafından ise hazırlanan plan doğrultusunda yılda iki defa denetlenir.
c) Mülki idare amirlerince yapılan denetimler sonrasında, eksikleri tespit edilen yurtların denetleme raporları ile eksikleri bulunmayan yurtların listesi, denetlemenin sona ermesini müteakip 15 gün içinde valiliklerce Bakanlığa gönderilir.
Sorulması gereken sorular
Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmelik hükümleri gereğince de bir binada olması gereken önlemlere yönelik aşağıda sıraladığımız soruların basın ve kamuoyu tarafından sorgulanması gerekmektedir.
1) Ruhsatlandırma sürecinde Adana Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Müdürlüğü`nden alınması gereken ‘Yangın Raporu` hangi tarihte verilmiştir? Sonraki yıllarda itfaiyenin gerçekleştirdiği bir denetim olmuş mudur?
2) Bina dış cephe kaplama malzemeleri ahşap bile olsa, en az zor alevlenici sınıfta olmalıdır. Yurt binasındaki ahşap malzemeler en az zor alevlenici özellikte miydi?
3) Binada kullanılan zemin kaplama malzemeleri ve her türlü yapı elemanı, yangına karşı en az 60 dakika dayanıklı mıydı?
4) Çatı kaplama malzemelerinin Broof sınıfı malzemelerden ya da en az zor alevlenici malzemeden imal edilmiş olması gerekmektedir. Çatının bu özelliği taşıdığı nasıl ispatlanmıştır?
5) Duvarlarda kullanılan iç kaplamalar ile içte uygulanan ısı ve ses yalıtımları en az zor alevlenici sınıfta mıydı?
6) Öğrenciler binanın her noktasından en fazla 15 metre mesafe kat ederek bir çıkışa erişebilmelidir. Bina ruhsatlandırılırken ya da denetimlerde bu uzaklıklar ölçülmüş müdür?
7) Bodrumundan çatısına kadar ölçüldüğünde 6,5 metreden yüksek binalarda Otomatik Yangın Algılama Sistemi kurulması zorunludur. Bu binada böyle bir sistem var mıydı?
8) Otomatik algılama sistemi, yangın alarmlarını çalıştırdı mı?
9) Binada yangın söndürme amaçlı kullanılmak için üretilmiş ve sertifikalandırılmış bir yangın pompası var mıydı?
10) Binada, yangın söndürme amacıyla kullanılmak üzere en az 6 ton kapasiteli bir su deposu var mıydı?
11) Her kattan ve kattaki bölümlerden yangın merdivenine güvenli ve korunmuş kaçış yolları var mıydı?
12) Kaçış merdivenlerinin kullanıma uygun şekilde boş bulundurulmasından, bina veya
İş yeri sahibi ve yöneticileri sorumludur. Yangın esnasında, yangın merdiveni kullanılabilir durumda mıydı?
13) Binada acil durum aydınlatma armatürleri ile acil durum yönlendirme levhaları var mıydı?
14) Binanın her 250 metrekaresi ve her bağımsız bölümü başına en az bir adet 6 kg`lık yangın söndürme cihazı var mıydı?
15) Yangın söndürme cihazları her yıl düzenli olarak periyodik kontrolden geçiriliyor muydu?
16) Bina da bir yangın ekibi kurulmuş muydu?
17) Binada her yıl tahliye ve söndürme tatbikatı yapılmakta mıydı?
18) Binaya ait yangın tahliye projeleri, bina girişinde ve yangın sırasında itfaiyenin kolaylıkla ulaşabileceği bir yerde bulundurulmakta mıydı?
19) Kazan dairesi, binanın diğer kısımlarından, yangına en az 120 dakika dayanıklı bölmelerle ayrılmış mıydı?
20) Bina elektrik tesisatının, Elektrik İç Tesisat Yönetmeliği`ne uygun olduğunu gösteren bir proje var mıydı?
Yangın neden çıktı
Etkili bir yangın yeri araştırması yapılmadan, görgü tanıkları ve kamera kayıtları izlenmeden bu sorunun yanıtını vermek imkansızdır. İlgili kurumlar bu konuda çalışmalarını yürüteceklerdir. KMO`dan bir uzman desteği talebi olursa bunu bir görev kabul edeceğimizin bilinmesini isteriz.
Önemli olan yangının neden çıktığından ziyade aşağıdaki sorulardır?
a) Yangın nasıl bu kadar hızlı yayılabilmiştir?
b) Bina içinde yangına neden erken müdahale edilememiştir
c) Yangın merdiveni neden kullanılamamıştır?
d) Ahşap çatı ve cephe malzemesine sahip bir binanın, yukarıda saydığımız kriterleri karşıladığı nasıl ispatlanmış ve ruhsatlandırılmıştır?
Tüm bu sorularımızın cevaplanarak kamuoyunun aydınlatılmasını talep ediyoruz.
TMMOB Kimya Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi olarak, Adana`daki Kız Öğrenci Yurdu`nda meydana gelen ve faciaya dönüşen yangında hayatını kaybeden öğrencilerin ailelerine baş sağlığı dileyip, yaralı öğrencilerimize geçmiş olsun dileklerimiz iletiyoruz.